آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
تهران هر روز صبح میزبان میلیونها خودرویی است که از شهرستانهای اطراف وارد این کلانشهر میشوند. مسعود نصرتی، معاون عمران و توسعه امور شهری و روستایی وزارت کشور، امروز یکشنبه ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ در آیین طرح ملی نوسازی ناوگان تاکسیهای فرسوده، آماری شگفتانگیز و تأملبرانگیز را اعلام کرد. به گفته نصرتی، روزانه ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار خودرو از شهرستانهای استان تهران وارد پایتخت میشوند. این حجم عظیم تردد، بار سنگینی را بر زیرساختهای حمل و نقل شهری تحمیل میکند و ترافیک سنگین تهران را تشدید مینماید. نکته قابل توجه دیگر، سهم بالای خودروهای شخصی در این ترددهاست. معاون وزارت کشور تأکید کرد که در ساعات اولیه صبح، ۷۶ درصد از ورودی خودروها به پایتخت را خودروهای سواری شخصی تشکیل میدهند. این یعنی تنها ۲۴ درصد از ورودیها به حمل و نقل عمومی اختصاص دارد. نصرتی با اشاره به اهمیت حمل و نقل عمومی، گفت: «بعد از خطوط ریلی و اتوبوسرانی، تاکسی بیشترین نیاز داخل است. اگر تاکسیهای اینترنتی در سطح شهر نبود، شهرها فلج بودند.» این اظهارات، نقش حیاتی تاکسیها و خدمات اشتراک سفر را در روانسازی ترافیک شهری نشان میدهد.
در حال حاضر، حدود ۳۵۰ هزار تاکسی در تهران در حال تردد هستند. اما بسیاری از این تاکسیها فرسوده و قدیمی هستند و نیاز به نوسازی دارند. طرح ملی نوسازی ناوگان تاکسیهای فرسوده، با هدف جایگزینی این خودروها با خودروهای نو و کممصرف، در دست اجراست. معاون عمران وزارت کشور به مزایای اقتصادی و زیستمحیطی این طرح اشاره کرد و گفت: اگر تاکسیها به سمت نوسازی حرکت کنند، ۸۷ میلیون دلار صرفهجویی ارزی خواهد داشت و از لحاظ محیط زیست به نفع کشور خواهد بود. این طرح از طریق سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) و با تلاش خودروسازان داخلی در حال انجام است. نصرتی تأکید کرد که اجرای نوسازی شهرها در سایر استانها نیز باید مورد توجه قرار گیرد. وی همچنین به طرح نوسازی اتوبوسهای شهری اشاره کرد که پیش از این آغاز شده و توسط خودروسازان داخلی در حال اجراست. این اقدامات، گامهای مهمی در جهت بهبود حمل و نقل عمومی و کاهش آلودگی هوا در کلانشهرهاست.
آمار ورود خودروها به تهران و پیامدهای ترافیکی
ورود روزانه ۲.۵ میلیون خودرو به تهران، یک واقعیت تلخ و چالشبرانگیز است. این حجم عظیم تردد، ترافیک سنگین و طاقتفرسای تهران را رقم میزند و ساعات زیادی از وقت شهروندان را در راههای شلوغ هدر میدهد. این ترافیک، علاوه بر اتلاف وقت، باعث افزایش مصرف سوخت، آلودگی هوا و استرس رانندگان میشود. سهم ۷۶ درصدی خودروهای شخصی در ساعات اولیه صبح، نشاندهنده عدم تمایل یا عدم امکان شهروندان برای استفاده از حمل و نقل عمومی است. دلایل این امر میتواند شامل کمبود خطوط مترو و اتوبوس، عدم پوشش مناسب مناطق مسکونی، هزینه پایین استفاده از خودروی شخصی (با وجود هزینههای پنهان) و فرهنگ استفاده از خودروی شخصی باشد. برای کاهش این معضل، باید سرمایهگذاری بیشتری بر روی حمل و نقل عمومی انجام شود. توسعه خطوط مترو، افزایش ناوگان اتوبوسرانی، ایجاد خطوط ویژه اتوبوس و تشویق شهروندان به استفاده از حمل و نقل عمومی با ارائه تخفیفها و مزایای دیگر، میتواند به کاهش سهم خودروهای شخصی کمک کند.
نقش تاکسیها و خدمات اشتراک سفر
تأکید معاون وزارت کشور بر نقش حیاتی تاکسیها و تاکسیهای اینترنتی، بسیار مهم است. این خدمات، شکاف موجود بین حمل و نقل عمومی و خودروی شخصی را پر میکنند و به ویژه برای سفرهای کوتاه و دسترسی به نقاطی که توسط خطوط مترو و اتوبوس پوشش داده نمیشوند، بسیار کاربردی هستند. تاکسیهای اینترنتی با ارائه خدمات سریع، آسان و نسبتاً ارزان، توانستهاند بخش قابل توجهی از نیازهای حمل و نقل شهری را پاسخ دهند. آنها به کاهش استفاده از خودروی شخصی و در نتیجه کاهش ترافیک و آلودگی هوا کمک کردهاند. با این حال، وجود ۳۵۰ هزار تاکسی فرسوده در تهران، یک چالش بزرگ است. این خودروها با مصرف سوخت بالا و آلایندگی زیاد، خود به بخشی از مشکل تبدیل شدهاند. نوسازی آنها یک ضرورت اجتنابناپذیر است.
طرح نوسازی تاکسیهای فرسوده و مزایای آن
طرح نوسازی ناوگان تاکسیهای فرسوده، یک گام مهم در جهت بهبود حمل و نقل شهری و کاهش آلودگی هواست. جایگزینی ۳۵۰ هزار تاکسی فرسوده با خودروهای نو و کممصرف، تأثیر قابل توجهی بر کاهش مصرف سوخت و آلایندهها خواهد داشت. صرفهجویی ارزی ۸۷ میلیون دلاری که معاون وزارت کشور به آن اشاره کرد، ناشی از کاهش مصرف سوخت و واردات بنزین است. خودروهای نو با مصرف سوخت کمتر، وابستگی کشور به واردات بنزین را کاهش میدهند و در نتیجه ارز کمتری از کشور خارج میشود. از نظر زیستمحیطی، نوسازی تاکسیها میتواند به کاهش قابل توجه آلایندههای هوا مانند مونوکسید کربن، ذرات معلق و ترکیبات آلی فرار کمک کند. این امر به ویژه برای کلانشهرهایی مانند تهران که با معضل آلودگی هوا دست و پنجه نرم میکنند، حیاتی است.
نقش خودروسازان داخلی در نوسازی ناوگان
تأکید بر نقش خودروسازان داخلی در اجرای طرح نوسازی، نشاندهنده رویکرد حمایت از تولید داخل است. این طرح میتواند به رونق صنعت خودروسازی کشور و ایجاد اشتغال کمک کند. همچنین، استفاده از محصولات داخلی، وابستگی به واردات را کاهش میدهد. با این حال، خودروسازان داخلی باید بتوانند خودروهایی با کیفیت، ایمن و کممصرف تولید کنند که پاسخگوی نیاز تاکسیرانان باشد. قیمت مناسب، دسترسی به قطعات یدکی و خدمات پس از فروش مناسب، از جمله عواملی هستند که در موفقیت این طرح نقش دارند. هماهنگی میان وزارت کشور، ایدرو و خودروسازان داخلی، کلید موفقیت این طرح است. باید سازوکاری طراحی شود که تاکسیرانان بتوانند به راحتی و با شرایط مناسب، خودروی فرسوده خود را تعویض کرده و خودروی نو دریافت کنند.
ضرورت نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی در سایر استانها
معاون وزارت کشور به درستی تأکید کرد که اجرای نوسازی شهرها در سایر استانها نیز باید مورد توجه قرار گیرد. معضل فرسودگی ناوگان حمل و نقل عمومی، تنها به تهران محدود نمیشود و سایر کلانشهرها و حتی شهرهای متوسط نیز با آن مواجه هستند. طرح نوسازی اتوبوسهای شهری که پیش از این آغاز شده، گام مهمی در این راستاست. اما این طرح نیز باید با سرعت و دقت بیشتری اجرا شود تا بتواند پاسخگوی نیاز شهرها باشد. توسعه حمل و نقل عمومی و نوسازی ناوگان آن، یک سرمایهگذاری بلندمدت برای آینده کشور است. کاهش ترافیک، آلودگی هوا و مصرف سوخت، مزایایی هستند که در درازمدت به کل جامعه بازمیگردد. بنابراین، اختصاص منابع کافی به این بخش، یک ضرورت انکارناپذیر است.