آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
در تحولی شگفتانگیز و غافلگیرکننده، ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، از موافقت خود با طرح آتشبس بلندمدت پیشنهادی آمریکا خبر داد. این خبر که ساعاتی پیش از سوی شبکه الجزیره منتشر شد، موجی از امید را برای پایان دادن به جنگ خونین اوکراین ایجاد کرده است. زلنسکی در اظهاراتی کوتاه اما مهم تأکید کرد که با طرح آتشبس غیرمشروط و بلندمدت آمریکا موافقت کرده است. با این حال، وی به جزئیات بیشتر این توافق اشارهای نکرده و این ابهامات را برای تحلیلگران و رسانهها باقی گذاشته است. این تصمیم در حالی اتخاذ میشود که آمریکا در هفتههای اخیر تلاشهای دیپلماتیک فشردهای را برای برقراری آتشبس، هرچند موقتی، در اوکراین آغاز کرده است. به نظر میرسد که واشنگتن با ارائه یک طرح بلندمدت، گامی فراتر از آتشبسهای موقتی و شکننده گذشته برداشته است.
واکنشها به این خبر بلافاصله در سطح بینالمللی آغاز شده است. بسیاری از کشورها و سازمانهای بینالمللی از این تصمیم استقبال کرده و آن را گامی مثبت در جهت پایان دادن به جنگی دانستهاند که هزاران کشته و میلیونها آواره بر جای گذاشته است. با این حال، پرسشهای زیادی بیپاسخ مانده است. روسیه چه واکنشی به این طرح نشان خواهد داد؟ آیا مسکو نیز با این آتشبس موافقت خواهد کرد؟ جزئیات طرح آتشبس بلندمدت چیست و چه تضمینی برای اجرای آن وجود دارد؟ ناظران معتقدند که موافقت زلنسکی با این طرح، میتواند فشار را بر روسیه افزایش دهد تا آن را نیز به عنوان یک گام مثبت در مسیر صلح بپذیرد. با این حال، تجربه مذاکرات گذشته نشان داده که رسیدن به یک توافق پایدار، کار آسانی نیست. اکنون جهان چشم به واکنش کرملین دوخته است. آیا پوتین نیز مانند زلنسکی با این طرح موافقت خواهد کرد؟ یا اینکه جنگ همچنان ادامه خواهد یافت؟ ساعات و روزهای آینده پاسخ این پرسشها را خواهد داد.
طرح آتشبس بلندمدت آمریکا و اهداف آن
طرح آتشبس بلندمدت آمریکا، فراتر از یک آتشبس موقتی و چندروزه است. هدف واشنگتن از ارائه این طرح، ایجاد یک دوره طولانی آرامش و توقف درگیریهاست تا زمینه برای مذاکرات صلح پایدار فراهم شود. آمریکا با این طرح، به دنبال دستیابی به چند هدف است.
- نخست، کاهش تلفات انسانی و تخریب زیرساختهای اوکراین.
- دوم، ایجاد فضایی برای بازسازی اقتصادی و بازگشت آوارگان.
- سوم، کاهش فشارهای بینالمللی بر غرب و اوکراین
- چهارم، آزمودن اراده روسیه برای صلح.
طرح بلندمدت، به اوکراین فرصت میدهد تا نیروهای خود را بازسازی کند و ذخایر تسلیحاتی خود را تقویت نماید. از سوی دیگر، به روسیه نیز این امکان را میدهد تا کنترل خود بر مناطق اشغالی را تثبیت کند. بنابراین، هر دو طرف ممکن است منافعی در پذیرش این طرح داشته باشند.
موافقت زلنسکی و انگیزههای او
موافقت زلنسکی با این طرح، یک تصمیم راهبردی و احتمالاً با مشورت و حمایت غرب اتخاذ شده است. او به خوبی میداند که اوکراین به تنهایی قادر به پیروزی نظامی نیست و ادامه جنگ، تلفات و ویرانی بیشتری به همراه خواهد داشت. علاوه بر این، زلنسکی ممکن است تحت فشار افکار عمومی داخلی و بینالمللی برای پایان دادن به جنگ قرار داشته باشد. مردم اوکراین خسته از جنگ هستند و میلیونها آواره در خارج از کشور به سر میبرند. آتشبس میتواند نوید بازگشت آنها را بدهد. همچنین، زلنسکی با پذیرش این طرح، توپ را به زمین روسیه میاندازد. اگر مسکو با آتشبس مخالفت کند، به عنوان طرفی معرفی میشود که خواهان ادامه جنگ است و این میتواند فشارهای بینالمللی بر روسیه را افزایش دهد.
تحلیل واکنش احتمالی روسیه و سناریوهای پیش رو
- واکنش روسیه به این طرح، مهمترین و تعیینکنندهترین عامل است. سه سناریوی اصلی قابل تصور است"
سناریوی نخست، موافقت مسکو با آتشبس. در این صورت، مذاکرات برای تعیین جزئیات آتشبس و سپس مذاکرات صلح آغاز خواهد شد.
- سناریوی دوم، مخالفت روسیه با آتشبس. در این صورت، جنگ ادامه خواهد یافت و روسیه به عنوان طرف جنگطلب معرفی خواهد شد. این میتواند منجر به افزایش کمکهای غرب به اوکراین و تشدید تحریمها علیه روسیه شود.
- سناریوی سوم، واکنش مبهم و مسکوت روسیه. مسکو ممکن است با اتخاذ موضعی مبهم، سعی در وقتکشی و آزمودن واکنشهای بینالمللی داشته باشد. این سناریو نیز میتواند به ادامه جنگ و فرسایشی شدن آن منجر شود.
پیامدهای این تصمیم بر معادلات بینالمللی
- موافقت زلنسکی با طرح آتشبس، پیامدهای گستردهای بر معادلات بینالمللی خواهد داشت:
نخست، این تصمیم میتواند به بهبود روابط روسیه و غرب کمک کند و از تشدید تنشها جلوگیری نماید.
- دوم، این تصمیم میتواند به ثبات بازارهای انرژی و کالاهای اساسی کمک کند. جنگ اوکراین تأثیر مخربی بر قیمتهای جهانی داشته است و آتشبس میتواند به کاهش فشارهای تورمی کمک کند.
- سوم، این تصمیم میتواند بر روابط روسیه با چین و سایر قدرتهای بزرگ نیز تأثیر بگذارد. اگر روسیه با آتشبس موافقت کند، ممکن است فشارهای چین برای پایان دادن به جنگ نیز کاهش یابد.
آینده جنگ و صلح در اوکراین
موافقت زلنسکی با طرح آتشبس، یک گام مهم و مثبت در مسیر صلح است. اما این تنها آغاز راه است. برای دستیابی به یک صلح پایدار، باید مذاکرات دشواری درباره موضوعات کلیدی مانند وضعیت مناطق اشغالی، خروج نیروهای روسی، تضمینهای امنیتی برای اوکراین و بازسازی این کشور انجام شود. تجربه نشان داده که آتشبسها به تنهایی کافی نیستند و بارها در گذشته نقض شدهاند. برای موفقیت این طرح، نیاز به نظارت بینالمللی مؤثر، ایجاد سازوکارهای حل اختلاف و اعتمادسازی میان طرفین است. در نهایت، صلح در اوکراین نیازمند اراده همه طرفها و فداکاری و گذشت است. امیدواریم که این بار، این اراده وجود داشته باشد تا جنگی که جان هزاران نفر را گرفته و میلیونها نفر را آواره کرده است، پایان یابد.