آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
تالاب انزلی، یکی از مهمترین و زیباترین تالابهای ایران و جهان، امروز دچار حریق شد. فرمانداری بندر انزلی از وقوع آتشسوزی در بخشی از اراضی این تالاب در حوالی روستای سنگاچین خبر داد. بر اساس اعلام اولیه، حدود ۶ هکتار از محدوده تالاب طعمه حریق شده است. این آتشسوزی در شرایطی رخ داده که منطقه دچار حریق به دلیل صعبالعبور بودن، دسترسی نیروهای امدادی را با دشواری مواجه کرده است. امدادگران ناچار شدهاند با امکانات محدود و بهصورت پیاده خود را به کانون حریق نزدیک کنند. تالاب انزلی که به عنوان یکی از تالابهای با اهمیت بینالمللی در کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده، زیستگاه گونههای متعدد گیاهی و جانوری است و نقش حیاتی در اکوسیستم منطقه ایفا میکند. هرگونه آسیب به این تالاب، خسارتی جبرانناپذیر به محیط زیست گیلان و ایران وارد میکند. خوشبختانه، به گفته فرمانداری، محدوده دچار حریق با مناطق مسکونی فاصله دارد و آتشسوزی خطری برای روستاهای اطراف ایجاد نکرده است. با این حال، تلاش برای مهار آتش همچنان ادامه دارد. علت وقوع این آتشسوزی هنوز مشخص نیست. عوامل متعددی میتوانند در وقوع چنین حوادثی نقش داشته باشند؛ از خشکسالی و کاهش سطح آب تالاب گرفته تا سهلانگاری انسانی یا حتی عوامل طبیعی. تالاب انزلی در سالهای اخیر با چالشهای متعددی از جمله خشکسالی، آلودگی و ورود رسوبات مواجه بوده است. آتشسوزی امروز، ضربه دیگری بر پیکر نحیف این تالاب ارزشمند وارد کرده است.
اهمیت اکولوژیک تالاب انزلی
تالاب انزلی یکی از مهمترین و ارزشمندترین تالابهای ایران و حتی جهان است. این تالاب که در کنوانسیون رامسر به عنوان تالابی با اهمیت بینالمللی به ثبت رسیده، زیستگاه گونههای متنوعی از گیاهان و جانوران است. این تالاب نقش حیاتی در تعدیل آب و هوا، کنترل سیلابها، تصفیه آب و حفظ تنوع زیستی منطقه ایفا میکند. همچنین منبع معیشت بسیاری از مردم محلی است که از طریق صید و فعالیتهای گردشگری امرار معاش میکنند. آتشسوزی در این تالاب، نه تنها به پوشش گیاهی آسیب میزند، بلکه میتواند منجر به مرگ و میر جانوران و تخریب زیستگاه آنها شود. بازسازی یک تالاب پس از آتشسوزی، سالها زمان و هزینههای زیادی نیاز دارد.
چالشهای مهار آتش در مناطق صعبالعبور
صعبالعبور بودن منطقه، یکی از بزرگترین چالشها در مهار این آتشسوزی است. دسترسی به کانون حریق با خودرو و تجهیزات سنگین امکانپذیر نیست و امدادگران مجبورند پیاده و با تجهیزات محدود وارد عمل شوند. این موضوع، سرعت مهار آتش را کاهش میدهد و ممکن است به گسترش آن کمک کند. نیروهای امدادی باید با دقت و حوصله عمل کنند و از تجهیزات مناسب برای مهار آتش در چنین مناطقی استفاده کنند. استفاده از بالگردهای آبپاش میتواند راهکار مؤثری برای مهار آتش در این مناطق باشد. اما این کار نیازمند هماهنگی و تأمین منابع لازم است.
علل احتمالی وقوع آتشسوزی
علت وقوع این آتشسوزی هنوز مشخص نیست. اما عوامل متعددی میتوانند در وقوع چنین حوادثی نقش داشته باشند. یکی از مهمترین عوامل، خشکسالی و کاهش سطح آب تالاب است که باعث خشک شدن پوشش گیاهی و افزایش خطر آتشسوزی میشود. عامل دیگر، سهلانگاری انسانی است. روشن کردن آتش توسط گردشگران یا افراد محلی و رها کردن آن، میتواند به آتشسوزی منجر شود. همچنین، عوامل طبیعی مانند صاعقه نیز میتوانند باعث آتشسوزی شوند. پس از مهار آتش، باید کارشناسان علت وقوع آن را بررسی کرده و گزارشی دقیق ارائه دهند تا از تکرار چنین حوادثی جلوگیری شود.
پیامدهای آتشسوزی بر محیط زیست و اقتصاد منطقه
آتشسوزی در تالاب انزلی، پیامدهای زیستمحیطی و اقتصادی جدی دارد. از بین رفتن پوشش گیاهی، کاهش تنوع زیستی و آسیب به زیستگاه جانوران، از جمله پیامدهای زیستمحیطی این حادثه است. از نظر اقتصادی، این آتشسوزی میتواند به صنعت گردشگری منطقه آسیب بزند. تالاب انزلی یکی از مقاصد اصلی گردشگران در گیلان است و تخریب آن، میتواند به کاهش تعداد گردشگران و درآمد مردم محلی منجر شود. همچنین، صیادان محلی که برای امرار معاش به تالاب وابسته هستند، ممکن است با کاهش منابع مواجه شوند.
راهکارهای پیشگیری از آتشسوزی در تالابها
برای جلوگیری از وقوع آتشسوزی در تالابها، باید اقدامات پیشگیرانه انجام شود. از جمله این اقدامات میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
مدیریت سطح آب
حفظ سطح آب تالاب در حد مطلوب، از خشک شدن پوشش گیاهی و افزایش خطر آتشسوزی جلوگیری میکند.
-
پایش مداوم
پایش مداوم تالاب توسط کارشناسان و استفاده از فناوریهای نوین مانند تصاویر ماهوارهای، میتواند به شناسایی زودهنگام کانونهای آتش کمک کند.
-
آموزش مردم محلی
آموزش مردم محلی و گردشگران در مورد خطرات آتشسوزی و راههای پیشگیری از آن، میتواند نقش مهمی داشته باشد.
-
تجهیزات اطفای حریق
فراهم کردن تجهیزات اطفای حریق مناسب برای مناطق صعبالعبور و آموزش نیروهای محلی برای استفاده از آنها.