آسیانیوز ایران؛ سرویس علم و تکنولوژی:
داستان بشقابپرندهها و موجودات فضایی که سالها سوژه فیلمهای هالیوودی و تئوریهای توطئه بود، این بار به کاخ سفید راه یافته و به یک جنگ تمامعیار سیاسی بین دو رئیسجمهور قدرتمند آمریکا تبدیل شده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور کنونی ایالات متحده، با صدور دستوری تاریخی، خواستار انتشار عمومی اسناد محرمانه پنتاگون درباره حیات فرازمینی و اشیای پرنده ناشناس (یوفو) شده است . این دستور جنجالی ساعاتی پس از اظهارات باراک اوباما، رئیسجمهور سابق آمریکا، صادر شد که در یک پادکست ویدئویی با صراحتی بیسابقه اعتراف کرد: «بیگانگان فضایی واقعی هستند» . اوباما در این گفتوگو تأکید کرد که ویدئوهای منتشرشده از یوفوها توسط پنتاگون معتبرند و ما نمیتوانیم نحوه حرکت آنها را با قوانین فیزیک توضیح دهیم.
ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» با اشاره به «علاقه گسترده» مردم به این موضوع، خطاب به وزیر دفاع و سایر نهادهای امنیتی نوشت: «فرایند شناسایی و انتشار اسناد دولتی مرتبط با حیات بیگانه و فرازمینی، پدیدههای هوایی ناشناس (UAP) و اشیای پرنده ناشناس (UFO) را آغاز کنید» . او این پروندهها را «بسیار پیچیده اما فوقالعاده جالب و مهم» توصیف کرد. اما پشت پرده این دستور، یک حساب سیاسی نیز نهفته است. ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران در ایرفورس وان، اوباما را به افشای اطلاعات طبقهبندیشده متهم کرد و گفت: «او نباید این کار را میکرد. اشتباه بزرگی مرتکب شد. شاید با انتشار اسناد، او را از دردسر نجات دهم». اوباما اما بلافاصله موضع خود را تعدیل کرد و در بیانیهای اینستاگرامی توضیح داد که منظور او از «واقعی بودن» بیگانگان، صرفاً یک احتمال آماری بوده و تأکید کرد که در دوران ریاستجمهوری خود هیچ مدرکی دال بر تماس فرازمینیها با بشر ندیده است . او همچنین شایعات مربوط به نگهداری موجودات فضایی در پایگاه سری «منطقه ۵۱» را تکذیب کرد . منطقه ۵۱، تأسیسات فوقمحرمانه نیروی هوایی در نوادا، برای دههها کانون اصلی تئوریهای توطئه درباره بیگانگان بوده است. دولت آمریکا تا سال ۲۰۱۳ حتی از تأیید رسمی وجود این پایگاه خودداری میکرد . حالا باید دید دستور جدید ترامپ، پرده از چه رازهایی برخواهد داشت.
اعتراف تاریخی اوباما و پیامدهای آن
باراک اوباما برای نخستینبار در تاریخ آمریکا، به عنوان یک رئیسجمهور سابق، با این صراحت درباره «واقعی بودن» موجودات فضایی سخن گفت . او تأکید کرد که فیلمها و سوابقی از اشیایی در آسمان وجود دارد که قادر به توضیح آنها نیستیم و الگوی حرکتی آنها با قوانین فیزیک همخوانی ندارد . این اعتراف، مرز میان شایعه و واقعیت را برای همیشه جابجا کرد. اوباما در عین حال، شایعات مربوط به نگهداری بیگانگان در «منطقه ۵۱» را رد کرد و گفت که چنین توطئه عظیمی نمیتواند از چشم رئیسجمهور پنهان بماند . او با طنز خاص خود گفت که پس از ورود به کاخ سفید، اولین سوالش این بود که آیا آزمایشگاهی با نمونههای بیگانه وجود دارد که پاسخ منفی شنید . نکته جالب، تعدیل موضع اوباما در بیانیه بعدی بود. او با انتشار پستی در اینستاگرام، اظهاراتش را به یک احتمال آماری تقلیل داد و تأکید کرد که هیچ مدرکی دال بر تماس فرازمینیها با بشر در دوران ریاستجمهوری خود ندیده است . این عقبنشینی نشاندهنده حساسیت بالای این موضوع و احتمال نقض قوانین طبقهبندی است.
دستور ترامپ؛ شفافیت یا انتقام سیاسی؟
دستور دونالد ترامپ برای انتشار اسناد یوفوها، اگرچه در ظاهر اقدامی در جهت شفافیت اطلاعاتی است، اما در بستر رقابت سیاسی او با اوباما معنا پیدا میکند. ترامپ صراحتاً اوباما را به افشای اطلاعات طبقهبندیشده متهم کرد و گفت که با انتشار اسناد، شاید او را از دردسر نجات دهد . این رویکرد دوگانه، نشاندهنده استفاده ابزاری از یک موضوع علمی-تخیلی برای مقابلهجویی سیاسی است. ترامپ که خود پیشتر نیز نشانههایی از علاقه به این موضوع نشان داده بود (حتی آمادهسازی متن سخنرانی درباره موجودات فضایی توسط تیمش) ، این بار با استفاده از موج ایجادشده توسط اوباما، خود را در نقش افشاگر حقیقت جا زده است. او با انتشار پستی در تروث سوشال، وزیر دفاع را موظف به «شناسایی و انتشار» پروندههای مربوط به حیات فرازمینی و پدیدههای ناشناس هوایی کرد و این پروندهها را «فوقالعاده جالب و مهم» خواند .
تحلیل منطقه ۵۱ و میراث شفافسازی پنتاگون
منطقه ۵۱، تأسیسات سری نیروی هوایی در صحرای نوادا، برای دههها نماد مخفیکاری دولت آمریکا درباره بشقابپرندهها بوده است . با این حال، موج جدید شفافسازی از سال ۲۰۱۷ آغاز شد؛ زمانی که ویدئوهایی از برخورد خلبانان نیروی دریایی با اشیای ناشناس منتشر شد. پنتاگون با تأسیس دفتر حلوفصل پدیدههای غیرعادی (AARO) تلاش کرده است بررسی این گزارشها را به فضایی آکادمیک و اطلاعاتی منتقل کند . کنگره آمریکا نیز با تصویب قوانین جدید، راه را برای انتشار اسناد مرتبط هموار کرده است . دستور جدید ترامپ را باید در ادامه این روند شفافسازی تدریجی ارزیابی کرد. با این حال، اوباما تأکید کرد که با وجود تأیید ویدئوهای عجیب، هنوز مدرک فیزیکی از موجودات فرازمینی در اختیار نداریم . این بدان معناست که احتمالاً اسناد منتشرشده نیز بیشتر بر مشاهدات ناشناخته متمرکز خواهند بود تا موجودات سبزرنگ هالیوودی.
واکنشهای داخلی و بینالمللی
واکنشها به این دستور و اظهارات جنجالی، طیف گستردهای را در بر میگیرد. لارا ترامپ، عروس رئیسجمهور، در پادکستی فاش کرد که ترامپ حتی متنی برای سخنرانی درباره موجودات فضایی آماده کرده است. این خبر برای کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، غافلگیرکننده بود و با خنده واکنش نشان داد . در سطح بینالمللی، رسانههای جهان با تیترهای جنجالی به پوشش این ماجرا پرداختهاند. ترکیب بحثهای ماورایی با نقدهای سیاسی، معجونی جذاب ساخته که توجه همگان را جلب کرده است. در ایران نیز این خبر بازتاب گستردهای داشته و کاربران شبکههای اجتماعی با کنایه و طنز به آن واکنش نشان میدهند. برخی این موضوع را تلاش ترامپ برای انحراف افکار عمومی از بحرانهای داخلی میدانند.
سناریوهای پیش رو و آینده افشاگریها
سه سناریو برای آینده این پرونده متصور است:
- سناریوی نخست، انتشار گسترده اسناد و شفافسازی کامل. در این صورت، ممکن است اطلاعات جدیدی درباره مشاهدات ناشناخته نظامیان منتشر شود که میتواند درک ما از فناوریهای ناشناخته را تغییر دهد.
- سناریوی دوم، انتشار محدود و گزینشی اسناد. پنتاگون ممکن است به دلایل امنیتی، بخشهای حساس را محرمانه نگه دارد. در این صورت، اعتراض هواداران شفافیت را در پی خواهد داشت.
- سناریوی سوم، تبدیل این ماجرا به یک نمایش سیاسی. اگر دستور ترامپ صرفاً با هدف انتقامگیری از اوباما صادر شده باشد، ممکن است پس از فروکش کردن هیاهوی رسانهها، عملیاتی نشود.
با این حال، اوباما پیشبینی کرده است که دانشمندان با تحلیل دادههای رصدخانهها، بهزودی اخبار هیجانانگیزی از کشف حیات فرازمینی منتشر خواهند کرد . شاید ما در آستانه بزرگترین کشف تاریخ بشر ایستادهایم.