آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
در روزهای اخیر، برخی رسانهها و اکانتهای غیرمعتبر در فضای مجازی اقدام به انتشار خبری مبنی بر خروج سید محمد خاتمی، رئیسجمهور پیشین ایران، از کشور و سفر او به انگلیس برای درمان کردند. این خبر که به سرعت در شبکههای اجتماعی دست به دست میشد، با واکنش گسترده کاربران مواجه گردید. اما بررسیهای دقیق نشان میدهد که این خبر هیچگونه منبع معتبر و رسمی ندارد و صرفاً توسط رسانههای زرد و غیرموثق منتشر شده است. تاکنون هیچ اطلاعیه رسمی از سوی دفتر سید محمد خاتمی یا نهادهای مرتبط درباره این خبر منتشر نشده است. خبرگزاریهای معتبر داخلی نیز این شایعه را تکذیب کرده و آن را فاقد اعتبار دانستهاند. به نظر میرسد که این خبر با هدف جذب مخاطب و ایجاد جنجال در فضای مجازی منتشر شده است. سید محمد خاتمی، رئیسجمهور اسبق ایران، از چهرههای شناختهشده و تأثیرگذار در عرصه سیاسی کشور است. هرگونه خبر مرتبط با ایشان باید از منابع رسمی و معتبر پیگیری شود. این ماجرا بار دیگر نشان میدهد که کاربران فضای مجازی باید در مواجهه با اخبار منتشرشده، به ویژه اخبار مربوط به شخصیتهای سیاسی، هوشیاری لازم را داشته باشند و اخبار را از منابع رسمی و معتبر پیگیری کنند.
منبع شایعه و نحوه انتشار آن
بررسیها نشان میدهد که این شایعه نخستینبار توسط برخی رسانهها و اکانتهای غیرمعتبر و زرد در فضای مجازی منتشر شده است. این منابع معمولاً با هدف جذب مخاطب و ایجاد جنجال، اقدام به انتشار اخبار تأیید نشده و بعضاً جعلی میکنند. سرعت انتشار این شایعه در شبکههای اجتماعی بسیار بالا بود و بسیاری از کاربران بدون بررسی صحت آن، اقدام به بازنشر آن کردند. این نشاندهنده اهمیت سواد رسانهای و لزوم تأیید اخبار از منابع معتبر است. رسانههای معتبر داخلی با انتشار تکذیبیه، به مقابله با این شایعه پرداختند.
انگیزه انتشار این شایعه
انتشار چنین شایعهای در مورد یک شخصیت سیاسی شناختهشده، میتواند اهداف مختلفی داشته باشد. برخی ممکن است به دنبال ایجاد جنجال و جذب مخاطب باشند. برخی دیگر ممکن است اهداف سیاسی و تخریب وجهه فرد را دنبال کنند. در این مورد خاص، شاید هدف، ایجاد حساسیتهای سیاسی و تحت فشار قرار دادن شخصیت مذکور بوده باشد. اما بدون شواهد کافی، نمیتوان در این مورد قضاوت قطعی کرد. آنچه مسلم است، انتشار چنین شایعاتی به فضای سیاسی کشور آسیب میزند و اعتماد عمومی را کاهش میدهد.
لزوم سواد رسانهای در فضای مجازی
این ماجرا بار دیگر لزوم افزایش سواد رسانهای در جامعه را یادآور میشود. کاربران فضای مجازی باید توانایی تشخیص اخبار درست از نادرست را داشته باشند و از انتشار شایعات خودداری کنند. آموزش سواد رسانهای باید از سنین پایین در مدارس آغاز شود و در سطوح مختلف جامعه ادامه یابد. رسانهها و نهادهای آموزشی نیز باید در این زمینه نقش فعالی ایفا کنند. با افزایش سواد رسانهای، میتوان از آسیبهای ناشی از شایعات و اخبار جعلی در جامعه جلوگیری کرد.