آسیانیوز ایران / یزد ؛
در فضای پرالتهاب و حساس این روزهای کشور، جمعیت هلال احمر استان یزد به خط مقدم آرامشبخشی و امدادرسانی تبدیل شده است؛ جایی که نجاتگران، داوطلبان و کادر درمانی و پشتیبانی آن، شبانهروز در کنار مردم ایستادهاند.
در همین فضا، جمعی از هنرمندان، شاعران و اهالی رسانه استان یزد به دعوت ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی، با حضور در مرکز کنترل و هماهنگی عملیات جمعیت هلال احمر یزد، حضور میدانی این فداکاریها را از نزدیک لمس کردند و به امدادگران استان خدا قوت گفتند.
در این دیدار که با حضور حجتالاسلام دانشی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان یزد، و دکتر عشقی، مدیرکل جمعیت هلال احمر استان یزد، برگزار شد، هنرمندان ضمن بازدید از بخشهای مختلف مرکز عملیات، در جریان جزئیات فعالیتهای هلال احمر از روزهای آغازین حملات اخیر تا امروز قرار گرفتند.
به گفته مدیرکل جمعیت هلال احمر یزد، از روز نهم حادثه، مرکز کنترل و هماهنگی عملیات این جمعیت به صورت بیستوچهار ساعته فعال بوده و به صورت برخط اصابتها، گزارشها و وضعیت میدانی را از تمامی نقاط استان و کشور رصد و مدیریت کرده است.
دکتر عشقی در تشریح بخشی از فعالیتها، به آمار عملیات امدادی هلال احمر یزد اشاره کرد و گفت در استان یزد تاکنون بیش از صد و سی نوبت اصابت در شهرهای یزد، اردکان، تفت، مهریز و اشکذر ثبت شده است که در پی آن، نیروهای نجاتگر در کوتاهترین زمان ممکن در صحنه حاضر شدهاند.
او تأکید کرد که زمان استاندارد جهانی برای رسیدن به محل حادثه حدود هشت تا نه دقیقه است، اما نجاتگران یزدی این زمان را به حدود پنج دقیقه کاهش دادهاند؛ عددی که نشاندهنده آمادگی عملیاتی بالا و هماهنگی مثالزدنی میان نیروها و دستگاههای مختلف خدمترسان است.
مدیرکل جمعیت هلال احمر استان یزد با اشاره به حضور حدود دویست و شصت نفر از نجاتگران در عملیات مختلف و انتقال دهها مجروح به مراکز درمانی، افزود که شماری از نیروهای این استان نیز به مناطق دیگر کشور اعزام شدهاند.
او از فداکاری نیروهایی گفت که حتی تحویل سال نو را در کنار خانوادههای خود نبودند و لحظه سال تحویل را در پایگاهها و مراکز عملیات گذراندند تا در صورت نیاز، در کوتاهترین زمان به کمک مردم بشتابند.
یکی از محورهای مهم سخنان دکتر عشقی، آمادهسازی زیرساختهای روانی و آموزشی برای مدیریت بحران بود. او به راهاندازی سامانه تلفنی ویژهای با مشارکت ستاد اجرایی و حضور چند ده روانشناس داوطلب اشاره کرد که وظیفه کاهش استرس، مدیریت اضطراب و مشاوره به خانوادهها، بهویژه مادران و کودکانی را بر عهده دارند که تحت تأثیر اخبار و تصاویر نگرانکننده شبانهروزی قرار گرفتهاند.
به گفته او، این سامانه با هدف کنترل فضای روانی جامعه و کمک به مدیریت ترس و اضطراب در روزهای پرخبر و پرتنش فعال شده است.
از دیگر ابتکارات هلال احمر یزد در این روزها، طراحی و اجرای بستههای آموزشی کوتاه و کاربردی برای مردم بود؛ بستههایی که در آن آموزش جلوگیری از خونریزی، آتلبندی، پناهگیری و خروج اضطراری با استفاده از امکانات ساده در دسترس خانوادهها آموزش داده میشود.
مدیرکل جمعیت هلال احمر استان از برگزاری حدود صد و چهل کلاس آموزشی و آموزش نزدیک به دو هزار و چهارصد شهروند یزدی در این حوزه خبر داد و گفت که هدف این اقدام، ارتقای تابآوری اجتماعی و آمادهسازی مردم برای مواجهه احتمالی با حوادث است.
در بخش دیگری از این مراسم، هنرمندان و شاعران یزدی با قرائت سرودههایی در وصف رزمندگان خط مقدم، شهدای هلال احمر و تلاشگران این جمعیت، فضای برنامه را صمیمی و معنوی کردند. شاعران حاضر، از ایثار نجاتگرانی گفتند که در دل شب و زیر باران بحرانها به کمک مردم میشتابند و بینام و نشان، بار سنگین خدمترسانی را بر دوش دارند. این سرودهها، پلی میان شعر، حماسه و امدادرسانی شد و چهره انسانی و فرهنگی تلاشهای هلال احمر را برای مخاطبان پررنگتر کرد.
حجتالاسلام دانشی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان یزد، در این مراسم با تجلیل از مجاهدتهای هلال احمر، حضور این جمعیت را در همه بحرانها، حوادث و عرصههای امدادرسانی «تعیینکننده، پررنگ، مؤثر و فداکارانه» توصیف کرد.
او با اشاره به خاطرات و تجربههای مثبت مردم از امدادگران هلال احمر در حوادث مختلف، گفت که بخشی مهم از ایستادگی ملت ایران در برابر تهدیدها، تحریمها و جنگهای تحمیلی، مرهون مجاهدتهای گمنام همین نیروهای امدادی است که در کنار نیروهای نظامی و دفاعی، بار اصلی خدمترسانی و نجات جان مردم را بر عهده دارند.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی یزد در ادامه سخنان خود به ابعاد ملی و فراملی مقاومت ملت ایران پرداخت و تأکید کرد که در جهانی که قدرتهای زورگو حتی به خود اجازه میدهند رؤسای کشورها را هدف قرار دهند و ثروت ملتها را علناً غارت کنند، وجود کشوری که در برابر این زورگوییها میایستد، افتخاری تاریخی برای ملت ایران است. او با اشاره به نقش رهبری، نیروهای دفاعی و جبهه مقاومت در ارتقای توان پدافندی کشور، بخشی از این ایستادگی را معطوف به مجاهدتهای جمعیت هلال احمر دانست که در خط مقدم امداد و نجات، امنیت روانی و درمانی مردم را تأمین میکند.
دانشی در بخش دیگری از سخنان خود، ضمن قدردانی از حضور هنرمندان و اصحاب فرهنگ و رسانه در این آیین، تأکید کرد که نقش آنان در تبیین حقیقت، بازتاب فداکاریها و تقویت امید اجتماعی بیبدیل است.
او گفت که هنرمندان با زبان شعر، داستان، تصویر و موسیقی، میتوانند روایتگر حماسههای نجاتگران و امدادگران باشند و تصویر حقیقی از مقاومت و همبستگی مردم ایران را در حافظه جمعی ثبت کنند. به گفته او، این حضور مشترک هنر و امداد، فرصتی ارزشمند برای پیوند عاطفی و محتوایی میان جامعه هنری و جامعه امدادی استان یزد است.
در پایان این مراسم، شرکتکنندگان با حضور در جمع نجاتگران و کارکنان هلال احمر، ضمن گفتوگوی صمیمی با آنان، با بیان خسته نباشید و خدا قوت، قدردانی خود را از این تلاشها ابراز کردند.
بسیاری از حاضران، این دیدار را فرصتی برای مشاهده نزدیک واقعیتهای پشت صحنه عملیات امدادی، شنیدن روایتهای میدانی از دهان امدادگران و درک عمیقتر از نقش جمعیت هلال احمر در روزهای پراضطراب کنونی دانستند؛ روزهایی که هلال احمر در کنار مردم ایستاده تا امید، آرامش و احساس امنیت را زنده نگه دارد.
### ۳. واکاوی و تحلیل ها :
#### اول: نقش هلال احمر در تبدیل بحران به فرصت همبستگی اجتماعی
حضور جمعی هنرمندان، شاعران و اصحاب رسانه در مرکز عملیات جمعیت هلال احمر یزد، یک رخداد نمادین است که نشان میدهد بحرانهای امنیتی و روانی، تنها تهدید نیستند، بلکه میتوانند به فرصتی برای تقویت همبستگی و همدلی اجتماعی تبدیل شوند. وقتی نهادهای فرهنگی و امدادی در کنار هم قرار میگیرند، پیام اصلی به جامعه آن است که مواجهه با بحران، صرفاً یک امر فنی یا نظامی نیست، بلکه نیازمند پیوند عاطفی، فرهنگی و رسانهای است تا مردم احساس تنهایی و رهاشدگی نکنند.
در سخنان مدیرکل هلال احمر یزد، آمارها و دادههای عملیاتی بهخوبی نشان میدهند که این جمعیت در خط مقدم مدیریت بحران چگونه عمل کرده است؛ کاهش زمان رسیدن به محل حادثه، آموزش عمومی مردم، راهاندازی سامانههای روانشناختی و آمادهسازی دارویی، همگی نشان از حرفهای شدن مواجهه با بحران دارد. اما حضور هنرمندان در کنار این آمارها، بعد انسانی و روایی ماجرا را پررنگ میکند و به این ارقام روح میبخشد.
این همنشینی عدد و روایت، تکنیک و هنر، میتواند الگوی جدیدی برای مدیریت بحران در استان یزد و کشور باشد. در چنین الگویی، هلال احمر صرفاً یک نهاد امدادی نیست، بلکه به محور شکلگیری یک شبکه اجتماعی گسترده تبدیل میشود که در آن نهادهای فرهنگی، رسانهای، هنری و مردمی در کنار هم برای حفظ آرامش و انسجام جامعه تلاش میکنند. این رویکرد، تابآوری اجتماعی را افزایش میدهد و باعث میشود جامعه در برابر موجهای خبری و روانی، مقاومتر و آگاهتر عمل کند.
#### دوم: جایگاه فرهنگ، هنر و رسانه در روایت حماسه امدادگران
یکی از نقاط برجسته این مراسم، حضور شاعران و هنرمندانی بود که سرودههای خود را در وصف رزمندگان، شهدای هلال احمر و تلاشگران امدادی قرائت کردند. این امر نشان میدهد که فرهنگ و هنر میتوانند نقش پل ارتباطی میان افکار عمومی و واقعیتهای میدانی را ایفا کنند. در حالی که بسیاری از فداکاریهای نجاتگران هرگز جلوی دوربین یا در صدر خبرها دیده نمیشود، شعر و هنر میتوانند این حماسههای خاموش را روایت و ماندگار کنند.
سخنان حجتالاسلام دانشی نیز بر همین نکته تأکید داشت که اصحاب فرهنگ و رسانه مسئولیتی دوگانه دارند: از یک سو باید حقیقت را بدون اغراق و تحریف بازگو کنند و از سوی دیگر، ناامیدی و یأس را به امید و حماسه تبدیل کنند. وقتی یک شاعر، روایت امدادگرانی را که سال تحویل را در پایگاهها گذراندهاند در قالب شعر میآورد، این تجربه از یک عدد خشک به یک تصویر زنده و تأثیرگذار در ذهن مخاطب تبدیل میشود.
از دیدگاه فنی رسانهای، این نوع رویدادها فرصتی برای تولید محتواهای عمیق، ماندگار و قابل بازنشر است؛ محتواهایی که نهتنها در فضای خبری روزمره، بلکه در قالب مستند، گزارشهای ویژه، برنامههای گفتوگو محور و آثار هنری میتوانند بازتولید شوند. اگر رسانهها بتوانند این پیوند میان هنر و امداد را بهدرستی برجسته کنند، تصویر هلال احمر در ذهن افکار عمومی از یک «سازمان خدماتی» به یک «سرمایه معنوی و فرهنگی» ارتقا خواهد یافت.
#### سوم: مدیریت علمی و چندلایه بحران از نگاه هلال احمر یزد
در سخنان دکتر عشقی، چند لایه مهم از مدیریت بحران قابل تشخیص است. لایه نخست، مدیریت عملیاتی است که در آن کاهش زمان حضور در صحنه، آمادگی نجاتگران، اعزام تیمها به استانهای دیگر و فعال نگه داشتن داروخانهها و دپوی دارویی، نقش اصلی را ایفا میکند. این لایه نشان میدهد که هلال احمر یزد توانسته استانداردهای جهانی را نهتنها رعایت، بلکه در برخی موارد مانند زمان رسیدن به محل حادثه، بهبود دهد.
لایه دوم، مدیریت روانی و اجتماعی بحران است. راهاندازی سامانه تلفنی با حضور روانشناسان داوطلب، پاسخی به این واقعیت است که در روزهای پرحادثه، فشار اصلی تنها بر جسم و زیرساختها نیست، بلکه ذهن و روح مردم به شدت تحت تأثیر قرار میگیرد. توجه ویژه به خانوادهها، بهخصوص مادران و کودکان، نشاندهنده نگاه عمیق هلال احمر به پیامدهای روانی اخبار، تصاویر و فضای رسانهای است که میتواند در صورت مدیریت نشدن، به اضطراب فراگیر و کاهش کارکرد اجتماعی منجر شود.
لایه سوم، ارتقای آگاهی عمومی و آموزش مهارتهای پایهای امدادی است. طراحی و اجرای صدها کارگاه آموزشی کوتاه درباره جلوگیری از خونریزی، آتلبندی، پناهگیری و خروج اضطراری، حرکت از «نجاتگری صرف» به سمت «توانمندسازی مردم» است. اگر این رویکرد استمرار یابد، جامعه به سمت خودیاری و دگریاری آگاهانه حرکت میکند و در هنگام بروز حادثه، فشار از روی دوش نیروهای امدادی کاهش مییابد و شبکهای از شهروندان آموزشدیده به یاری میآیند.
#### چهارم: پیوند گفتمان مقاومت ملی با خدمترسانی میدانی
سخنان حجتالاسلام دانشی بهخوبی نشان میدهد که چگونه گفتمان مقاومت ملی و استقلال کشور، با خدمترسانی میدانی هلال احمر پیوند خورده است. در این گفتمان، مجاهدتهای امدادگران و نجاتگران در کنار رشادتهای نیروهای نظامی و دفاعی قرار میگیرد و یک تصویر یکپارچه از «دفاع همهجانبه» شکل میدهد؛ دفاعی که هم شامل میدانهای نظامی و امنیتی است، هم عرصه امداد، درمان و حمایت روانی.
وقتی از شهدای هلال احمر و سایر شهدا یاد میشود و برای آنان علو درجات طلب میشود، این پیام به جامعه منتقل میگردد که خدمت در هلال احمر صرفاً یک شغل نیست، بلکه نوعی مجاهدت و ایثار در راه حفظ جان و کرامت مردم است. این نگاه، انگیزه درونی نیروهای امدادی را تقویت کرده و آنان را در زمره قهرمانان گفتمان مقاومت ملی قرار میدهد؛ قهرمانانی که شاید کمتر دیده شوند، اما نقش حیاتی در حفظ ثبات اجتماعی دارند.
در سطح راهبردی، پیوند میان گفتمان مقاومت و خدمترسانی هلال احمر، سرمایه اجتماعی این جمعیت را افزایش میدهد. هرچه این سرمایه اجتماعی بیشتر شود، پذیرش پیامهای آموزشی، همکاری مردم در بحرانها و اعتماد عمومی به هشدارها و توصیههای هلال احمر نیز بیشتر خواهد شد. این اعتماد، در لحظات حساس، از هر ابزار فنی و تجهیزاتی مؤثرتر است؛ چون مردم وقتی به نهادی اعتماد داشته باشند، در رعایت دستورالعملها و همراهی با آن تردید نمیکنند.
#### پنجم: اهمیت روایتسازی و مستندسازی این تجربه برای آینده
رویداد دیدار هنرمندان و رسانهها با هلال احمر یزد، اگر صرفاً در حد یک خبر روزمره باقی بماند، بخش زیادی از ظرفیت خود را از دست خواهد داد. ارزش واقعی این رویداد، در روایتسازی و مستندسازی آن برای آینده است؛ به این معنا که باید این تجربه بهعنوان الگویی موفق از پیوند فرهنگ، رسانه و امداد در مدیریت بحران، ثبت و بازآفرینی شود. این کار میتواند از طریق تولید مستند، گزارشهای تحلیلی، مجموعههای تصویری و حتی آثار نمایشی و ادبی انجام شود.
برای جامعه محلی یزد نیز، ثبت این تجربه اهمیت دارد. کودکان و نوجوانانی که امروز شاهد این نوع رویدادها هستند، فردا میتوانند خود در نقش نجاتگر، امدادگر، هنرمند یا خبرنگار بحران ظاهر شوند. اگر این روایتها بهخوبی انتقال یابد، نسل جدید با الگوهای واقعی از ایثار، مسئولیتپذیری و همدلی آشنا میشود و این الگوها در ناخودآگاه جمعی جامعه نهادینه خواهد شد.
از منظر سیاستگذاری فرهنگی و امدادی، این نوع رویدادها میتواند نقطه شروع طراحی برنامههای مشترک میان ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی و جمعیت هلال احمر باشد. برگزاری جشنوارههای هنری با موضوع امداد و نجات، تولید آثار نمایشی و داستانی درباره نجاتگران، و طراحی کارگاههای مشترک برای هنرمندان و امدادگران، همگی میتوانند این پیوند را تقویت کرده و آن را از یک رویداد مقطعی به یک روند پایدار تبدیل کنند. در چنین شرایطی، هلال احمر بهعنوان نهادی که در همزمانی بحران و امید نقشآفرینی میکند، جایگاه ویژهتری در حافظه فرهنگی یزد و ایران خواهد یافت.