بررسی بحران تنگه هرمز روی ۹ کالا

آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:

جنگ در خاورمیانه باعث آسیب جدی به زیرساخت‌های انرژی و تعطیلی تنگۀ هرمز شده که قیمت نفت را افزایش داده، اما تاثیر آن فراتر از انرژی است و صادرات غیرنفتی منطقه را هم مختل می‌کند. این کالاها شامل متانول، آلومینیوم، گوگرد، گرافیت و سایر مواد صنعتی حیاتی هستند که زنجیره‌های تامین جهانی و گذار به انرژی سبز را تحت تاثیر قرار می‌دهند. تأثیر این اختلال‌ها در زنجیره‌های تامین جهانی سریعا مشهود است؛ از کودهای کشاورزی برای برداشت‌های آینده تا مواد معدنی مورد نیاز صنایع فناوری پیشرفته.

• کودها (اوره و آمونیاک)

  خلیج فارس مرکز اصلی صادرات کود دریایی جهان است و حداقل ۲۰ درصد از کل صادرات را تشکیل می‌دهد. وابستگی به اوره حتی بیشتر است و ۴۶ درصد تجارت جهانی از این منطقه تامین می‌شود. این عرضه برای اقتصادهای کشاورزی بزرگ، از جمله هند، برزیل و چین حیاتی است و اختلال طولانی می‌تواند هزینه تولید غذا و تورم جهانی را افزایش دهد.

• گوگرد

  گوگرد محصول جانبی اصلی پالایش نفت و گاز منطقه است که در حال حاضر تقریبا متوقف شده است. تقریبا نیمی از تجارت جهانی گوگرد دریایی از تنگۀ هرمز عبور می‌کند و منطقه تعیین‌ کننده قیمت جهانی این کالا است. کمبود گوگرد صنایع باتری، کودهای فسفاته و حمل و نقل پایدار را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

• متانول

  حدود یک‌ سوم تجارت جهانی متانول دریایی از تنگۀ هرمز عبور می‌کند و اختلال در آن می‌تواند تامین یک ماده شیمیایی کلیدی برای رزین‌ها، پوشش‌ها و پلاستیک‌ها را محدود کند.

• گرافیت

  گرافیت مصنوعی مورد استفاده در آند باتری خودروهای برقی وابسته به کک نفتی است. افزایش قیمت و کمبود گرافیت می‌تواند هزینه باتری‌های EV را بالا ببرد و تاثیرات زنجیرۀ تامین دیگر مواد باتری مانند نیکل و کبالت را تشدید کند.

• آلومینیوم

  خاورمیانه تولید کننده مهم آلومینیوم اولیه خارج از چین است و محدودیت عرضه از پالایشگاه‌های خلیج فارس بر صادرات منطقه تاثیر گذاشته است. آلومینیوم در ساخت و ساز، حمل و نقل و انرژی‌های تجدیدپذیر کاربرد دارد.

• هلیوم

  قطر حدود یک‌ سوم هلیوم جهان را تامین می‌کند که به‌ عنوان محصول جانبی پردازش گاز طبیعی تولید می‌شود. هلیوم در تولید تراشه‌ها و عملکرد دستگاه‌های ام‌آر‌آی حیاتی است.

• گلایکول (MEG)

  گلیکول، ورودی کلیدی برای الیاف پلی‌ استر، بسته‌ بندی و منسوجات است. چین، هند، اندونزی و دیگر واردکنندگان عمده با کمبود مواجه خواهند شد و این فشار قیمت‌ها را افزایش می‌دهد.

• سنگ‌ آهن و گندله‌های فولادی

  خلیج فارس تامین‌‌کننده مهم سنگ‌ آهن و آهن مستقیم کاهش‌ یافته برای فولادسازی جهانی است. عبور نکردن کشتی‌ها از تنگۀ هرمز، زمان حمل و هزینه‌ها را افزایش داده و خرید مواد اولیه را دشوار کرده است.

• زیرساخت‌های هیدروژن سبز

  این جنگ می‌تواند روند توسعه هیدروژن سبز و زیرساخت‌های صادراتی را کند و خطرات سرمایه‌ گذاری و برنامه‌ ریزی پروژه‌ها را افزایش دهد.

گزارش ریسک‌های جهانی ۲۰۲۶ مجمع جهانی اقتصاد نشان می‌دهد که تقابل ژئواقتصادی حالا محرک اصلی سیاست اقتصادی و صنعتی است. در حالی که تاثیر فوری بر کالاها شدید است، سیگنال گسترده‌تر حرکت به سمت تاب‌ آوری و تنوع در زنجیره‌های تامین جهانی است. برای دولت‌ها و صنایع، تضمین دسترسی به مواد حیاتی از انرژی تا فلزات و مواد شیمیایی، به یک مسئله حیاتی امنیت اقتصادی و ملی تبدیل شده است.