آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:
جنگ ۴۰ روزه آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی در خاک ایران اگرچه با آتشبس موقت همراه شده، اما زخمهای عمیقی بر پیکره اقتصاد کشور وارد کرده است؛ زخمهایی که فوتبال ایران را هم در امان نگذاشته. فارغ از اینکه سرنوشت این جنگ به مذاکره یا تشدید تنش منجر شود، فوتبال ایران سالهاست که در مسیری پرفرازونشیب به سوی ورشکستگی حرکت میکند. حذف درآمد حقپخش، بازیهای بدون تماشاگر، نبود آگهیهای دور زمین و فروش صفر اقلام باشگاهی، تیمها را به بنگاههای زیانده تمام عیار تبدیل کرده است. از پرسپولیس که با کنسرسیوم بانکی اداره میشود تا استقلال زیر نظر هلدینگ خلیج فارس، همگی وابسته به دولت یا بنگاههای اقتصادی دولتی هستند.
سپاهان، ذوبآهن، فولاد خوزستان، آلومینیوم اراک و پیکان هم عملاً نفسشان به دم گرم شرکتهای مادر وابسته است. حالا جنگ، زیرساختهای اقتصادی این بنگاهها را هدف گرفته و خبر رسیده که وزارت صمت به سازمان لیگ اعلام کرده: سپاهان و فولاد خوزستان تا اطلاع ثانوی در لیگ شرکت نخواهند کرد. از سوی دیگر، بحران بانکها و بنگاههای بزرگ دولتی میتواند پرسپولیس و استقلال را هم دچار تلاطم کند و حتی مالکان جدیدشان را از باشگاهداری فراری دهد. در این گزارش، راهکارهای خروج از بحران، از فروش ستارهها و احیای آکادمیها تا مطالبه حقپخش از صداوسیما، را بررسی میکنیم.
ورشکستگی پنهان؛ فوتبال ایران سالهاست که نفس نمیکشد!
پیش از جنگ نیز فوتبال ایران با بحران مالی مزمن دست و پنجه نرم میکرد. حذف عملی حقپخش تلویزیونی (با وجود تصویب قانون در مجلس)، ممنوعیت یا محدودیت شدید حضور تماشاگران در سالهای اخیر، و نبود بازاریابی برای فروش اقلام و کالاهای باشگاهی، سه ضلع مثلث ورشکستگی را تشکیل دادهاند. باشگاههای ایرانی عملاً هیچ درآمد پایداری ندارند و بودجه جاری آنها صرفاً از جیب دولت یا شرکتهای دولتی تأمین میشود. این مدل اقتصادی بیمار، فوتبال را به یک بنگاه زیانده تبدیل کرده که هرگز نتوانسته روی پای خود بایستد.
جنگ، بمب ساعتی زیر پای بنگاههای اقتصادی حامی باشگاهها
هدف قرار گرفتن کارخانههای فولاد مبارکه اصفهان و فولاد خوزستان توسط حملات دشمن، فقط یک خسارت صنعتی نیست. این دو کارخانه، ستون فقرات مالی باشگاههای سپاهان و فولاد خوزستان محسوب میشوند. نامه وزارت صمت به سازمان لیگ مبنی بر عدم حضور احتمالی این دو تیم، زنگ خطری برای تمام باشگاههای وابسته به صنایع بزرگ است. پتروشیمیها، خودروسازیها، آلومینیومسازیها و حتی بانکها نیز در لیست اهداف جنگی قرار داشتهاند و اگر بودجه آنها کاهش یابد، باشگاههای استقلال، پیکان، آلومینیوم اراک و ذوبآهن هم به سرنوشت مشابه دچار خواهند شد.
بحران بانکها و تهدید پرسپولیس؛ کنسرسیوم بانکی دوام میآورد؟
پرسپولیس که به تازگی به یک کنسرسیوم بانکی واگذار شده، اکنون با ریسک جدی مواجه است. جنگ زیرساختهای اقتصادی و بانکی کشور را هدف قرار داده و بانکها با کاهش نقدینگی، افزایش مطالبات معوق و فشارهای بینالمللی دست و پنجه نرم میکنند. در چنین شرایطی، ادامه حمایت مالی یک کنسرسیوم بانکی از یک باشگاه پرخرج مانند پرسپولیس، اولویت چندمین بانکها نیست. اگر این کنسرسیوم انصراف دهد، پرسپولیس یا به وزارت ورزش بازمیگردد یا سازمان خصوصیسازی باید به دنبال مالک جدیدی بگردد که در بحران اقتصادی کنونی، کاری بس دشوار است.
راهکار سپاهان؛ فروش ستارهها و بازگشت به آکادمی، نسخهای قدیمی اما فراموششده
مدیرعامل باشگاه سپاهان اعلام کرده که برای کاهش هزینهها، به فروش بازیکنان گرانقیمت و تکیه بر آکادمی روی خواهد آورد. این مدل، سالهاست در فوتبال حرفهای جهان جواب داده اما در ایران همواره نادیده گرفته شده است. باشگاههای ایرانی عادت کردهاند هزینههای میلیاردی برای خرید بازیکنان آماده انجام دهند، بدون اینکه آکادمیهای قوی داشته باشند. اگر جنگ، باشگاهها را مجبور به تغییر این الگو کند، شاید در میانمدت شاهد پرورش استعدادهای خالص و درآمدزایی ارزی از محل فروش آنها به باشگاههای خارجی باشیم. اما این مسیر زمانبر است و نیاز به صبر و برنامهریزی دارد.
حقپخش؛ راه نجات فراموششدهای که در مجلس تصویب شده اما اجرا نمیشود
قانون الزام صداوسیما به پرداخت حقپخش مسابقات فوتبال به باشگاهها، سالهاست در مجلس تصویب شده اما به دلیل انحصار پخش و مقاومت سازمان صداوسیما، روی زمین مانده است. این حق، منبع درآمدی پایدار و قابل اتکاست که میتواند فوتبال را از وابستگی مرگبار به دولت و بنگاهها نجات دهد. جنگ و بحران مالی کنونی، بهترین فرصت است تا نمایندگان مجلس و فعالان فوتبال بار دیگر این خواسته را با قوت مطرح کنند. اگر حقپخش محقق شود، باشگاهها مجبور نیستند التماس بنگاهها و بانکها باشند و میتوانند روی پای خود بایستند. شاید تلخ است، اما همین جنگ ممکن است سبب خیر شود و فوتبال را از سیاهچالهای که سالها در آن گرفتار بوده، نجات دهد.