آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
پس از حدود دو ماه قطعی پروازهای بینالمللی، سرانجام پرواز مستقیم تهران به پکن از فرودگاه امام آغاز شد. این خبر خوشی برای مسافران و تجاری است که ماهها منتظر بازگشایی این مسیر حیاتی بودند. مدیرعامل شرکت شهر فرودگاهی امام با اعلام این خبر گفت که در حال حاضر پروازها به چهار مقصد اصلی برقرار است. رامین کاشفآذر در گفتگو با خبرنگاران تأکید کرد که علاوه بر پکن، پروازها به استانبول، نجف و مسقط نیز در حال انجام است. این چهار مقصد، اصلیترین مقاصد هوایی مسافران ایرانی هستند. استانبول به عنوان هاب اصلی ترکیه، مسافران را به اروپا متصل میکند، نجف مقصد زیارتی، مسقط دروازه ورود به کشورهای حاشیه خلیج فارس است و پکن نیز پایتخت بزرگترین شریک تجاری ایران است. با برقراری مجدد پروازها، رایزنیهایی با ایرلاینهای خارجی برای بازگشت به تهران نیز در حال انجام است. بسیاری از ایرلاینهای اروپایی و آسیایی پس از آغاز جنگ، پروازهای خود را به تهران لغو کردند. حالا با برقراری آتشبس، آنها در حال ارزیابی مجدد شرایط هستند.
فرودگاه امام به عنوان اصلیترین دروازه هوایی کشور، در طول این دو ماه، فقط برای پروازهای باری فعال بود. اکنون با بازگشایی تدریجی، زیرساختهای فرودگاهی نیز به روز شده و آماده استقبال از مسافران است. مدیرعامل فرودگاه تأکید کرد که تمامی سامانههای ناوبری و امنیتی فرودگاه به طور کامل عملیاتی هستند و هیچ مشکلی برای انجام پروازها وجود ندارد. همچنین امکانات رفاهی و خدماتی برای مسافران خارجی فراهم شده است. پرواز تهران به پکن توسط یکی از ایرلاینهای ایرانی انجام میشود. مذاکره با ایرلاینهای چینی نیز برای برقراری پروازهای مستقیم از پکن به تهران در حال انجام است. این پروازها علاوه بر مسافران، برای تجارت بین دو کشور نیز حیاتی است.
چین بزرگترین شریک تجاری ایران است و سالانه میلیاردها دلار کالا بین دو کشور جابهجا میشود. بازگشایی پروازها میتواند به رونق تجارت و کاهش هزینههای حمل و نقل کمک کند. همچنین دانشجویان و محققان ایرانی که در چین تحصیل میکنند، اکنون میتوانند با خیال راحتتر سفر کنند. با توجه به روند مثبت بازگشایی پروازها، انتظار میرود که در ماه آینده، پروازها به مقاصد دبی، استانبول (افزایش تعداد پروازها)، بغداد و کوالالامپور نیز از سر گرفته شود. همچنین ایرلاینهای اروپایی مانند لوفتهانزا و ایرفرانس نیز در حال بررسی بازگشت به تهران هستند.
آمادگی فرودگاه امام
پس از دو ماه توقف پروازها، فرودگاه امام با چالشهای جدی مواجه بود. اول، بازبینی فنی تجهیزات ناوبری و راداری. دوم، آمادهسازی ترمینالها برای پذیرش مسافران. سوم، بازآموزی پرسنل. به گفته کاشفآذر، تمامی این چالشها برطرف شده است. نکته مهم، تأمین سوخت هواپیماهاست. در طول جنگ، برخی تأسیسات سوخترسانی آسیب دیده بود. اما اکنون، سوخت رسانی به طور کامل راهاندازی شده و ذخایر سوخت نیز کافی است. همچنین، هماهنگی با سازمان هواپیمایی کشورهای مقصد (ترکیه، عمان، چین و عراق) برای تأیید مجدد مسیرهای پروازی انجام شده است. این هماهنگی به دلیل تغییرات در حریم هوایی منطقه (بسته شدن برخی مسیرها و باز شدن مسیرهای جدید) ضروری بود.
تأثیر بازگشایی پروازها بر تجارت و گردشگری
بازگشایی پروازها، نفس تازهای به اقتصاد تزریق میکند:
-
اول، تجارت
بسیاری از کالاهای صادراتی ایران (پسته، زعفران، فرش و...) از طریق مسافرانی که با هواپیما سفر میکنند، به بازارهای جهانی میرسد. با قطع پروازها، صادرات این کالاها به شدت کاهش یافته بود. با بازگشایی، انتظار میرود که صادرات مجدداً رونق گیرد.
-
دوم، گردشگری
عراق و افغانستان دو کشور همسایه هستند که سالانه میلیونها زائر و تاجر از طریق هوایی به ایران سفر میکردند. با برقراری پرواز نجف، این جریان نیز از سر گرفته میشود.
-
سوم، سرمایهگذاری خارجی
سرمایهگذاران چینی که در پروژههای زیرساختی ایران حضور داشتند، پس از جنگ فرصتطلبانه ایران را ترک کرده بودند. بازگشایی پروازها میتواند آنها را برای بازگشت ترغیب کند. البته، قیمت بلیت در ابتدا بالاتر از قبل خواهد بود. علت، افزایش هزینه بیمه هواپیماها (به دلیل ریسک جنگی) و افزایش قیمت سوخت است. اما به مرور و با افزایش تعداد پروازها، قیمتها کاهش خواهد یافت.
پیام بازگشایی پروازها به جهان
بازگشایی پروازها یک پیام سیاسی قوی به جهان دارد: «ایران به شرایط عادی بازگشته است.» این پیام برای سرمایهگذاران خارجی، سازمانهای بینالمللی و گردشگران بسیار مهم است. چین به عنوان اولین مقصد جدید انتخاب شده است. این انتخاب تصادفی نیست. چین بزرگترین مشتری نفت ایران و همچنین یک شریک استراتژیک در پروژه «کمربند و جاده» است. احیای خط هوایی تهران-پکن، گامی برای تقویت روابط اقتصادی پس از جنگ است. همزمان، رایزنی با ایرلاینهای اروپایی نیز نشان میدهد که ایران به دنبال عادیسازی روابط با غرب است. هرچند که تحریمهای آمریکا هنوز پابرجاست، اما اروپا میتواند کانالی برای تعامل اقتصادی باشد.
تضمین امنیت پروازها در پساجنگ
یکی از نگرانیهای اصلی مسافران، امنیت پروازها است. آیا ممکن است هواپیماها هدف حملات هوایی قرار گیرند؟ مدیرعامل فرودگاه در پاسخ به این سوال گفت که با هماهنگی نیروهای مسلح و سازمان هواپیمایی کشوری، مسیرهای پروازی امن تعریف شده است. همچنین، همه هواپیماهای ایرانی قبل از پرواز، تستهای فنی دقیقی را پشت سر میگذارند. هیچ هواپیمایی که کوچکترین نقص فنی داشته باشد، اجازه پرواز ندارد. علاوه بر این، بیمهنامه هواپیماها نیز تمدید شده و پوشش خسارتهای جنگی را نیز شامل میشود. با این حال، به مسافران توصیه میشود که قبل از سفر، حتماً از آخرین وضعیت پرواز خود مطلع شوند. احتمال تغییرات لحظهآخر در برنامه پروازها (به دلیل شرایط امنیتی) وجود دارد.
چشمانداز پروازهای بینالمللی از تهران
برنامه فرودگاه امام خمینی برای تابستان ۱۴۰۵، برقراری پروازهای روزانه به ۲۰ مقصد بینالمللی است. اولویت با مقاصدی است که بیشترین تقاضا را دارند: دبی، استانبول، بغداد، کویت، دوحه، مسقط، بیروت، ایروان، تفلیس، آنکارا، لندن، پاریس، فرانکفورت، آمستردام، رم، مادرید، آتن، بانکوک و کوالالامپور. برای تحقق این برنامه، فرودگاه نیازمند همکاری ایرلاینهای خارجی است. بسیاری از این ایرلاینها منتظرند ببینند که آیا آتشبس پایدار میماند یا جنگ از سر گرفته میشود. اگر تا پایان اردیبهشت ماه صلح برقرار شود، احتمالاً در خرداد ماه شاهد موج بازگشت ایرلاینهای خارجی به تهران خواهیم بود. در بلندمدت، هدف فرودگاه تبدیل شدن به یک «هاب ترانزیت» منطقهای است. با توجه به موقعیت جغرافیایی ایران، میتواند مسافران شرق آسیا را به اروپا و بالعکس متصل کند. اما این هدف نیازمند زیرساختهای پیشرفته و همچنین روابط سیاسی خوب با کشورهای همسایه است.