آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داده است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز پنجشنبه در جلسهای با فرماندهی سنتکام، گزارشی از برنامههای مربوط به یک سری حملات نظامی تازه به ایران دریافت کرده است. بر اساس این گزارش، هدف از این حملات احتمالی، وادار کردن تهران به مذاکره برای پایان دادن به درگیریهای جاری در منطقه عنوان شده است. یکی از طرحهایی که قرار است در این جلسه به ترامپ ارائه شود، شامل استفاده از نیروهای زمینی برای به دست گرفتن کنترل بخشی از تنگه هرمز و بازگشایی آن به روی کشتیرانی تجاری است. سنتکام طرحی با عنوان «موج کوتاه و قدرتمند» از حملات را آماده کرده است که احتمالاً زیرساختهای ایران را هدف قرار میدهد .
در نشانهای از این که آمریکا سناریوی پایان خصومتها را نیز در نظر دارد، وزارت خارجه آمریکا تلگرافی را آماده کرده است که کشورهای شریک را به پیوستن به ائتلاف جدیدی به نام «سازه آزادی دریانوردی» دعوت میکند. فرانسه، بریتانیا و چند کشور دیگر درباره مشارکت در چنین ائتلافی گفتوگوهایی انجام دادهاند، اما گفتهاند تنها زمانی حاضر به کمک برای بازگشایی تنگه هستند که درگیری پایان یابد. ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات ایالات متحده، نیز در اظهاراتی نگرانکننده گفته است که از برخی جلسات توجیهی این برداشت را دارد که «حمله نظامی قریبالوقوع کاملاً روی میز است». بلومنتال افزود که سناتورهای دموکرات در جلساتی با مقامات ارشد نظامی و اطلاعاتی، هشدارهای جدی درباره احتمال تشدید تنش دریافت کردهاند.
جزئیات طرحهای نظامی ارائه شده به ترامپ
بر اساس گزارشهای معتبر خبری، سنتکام سه طرح نظامی اصلی را به دونالد ترامپ ارائه کرده است:
- طرح نخست، سناریوی «موج کوتاه و قدرتمند» از حملات هوایی است که به گفته منابع آگاه، زیرساختهای کلیدی ایران از جمله تأسیسات نظامی، اقتصادی و احتمالاً هستهای را هدف قرار خواهد داد . این طرح به گونهای طراحی شده که بتواند حداکثر فشار را در کمترین زمان ممکن به ایران وارد کند.
- طرح دوم که از حساسیت بسیار بالایی برخوردار است، استفاده از نیروهای زمینی برای تصرف بخشی از تنگه هرمز و بازگشایی آن به روی کشتیرانی تجاری را شامل میشود . این عملیات در صورت اجرا، به معنای تشدید چشمگیر درگیریها و ورود مستقیم نیروهای آمریکایی به منطقه خواهد بود.
- طرح سوم نیز به یک عملیات ویژه برای تأمین و کنترل ذخایر اورانیوم غنیشده ایران اختصاص دارد .
نکته قابل توجه این است که این جلسه توجیهی در حالی برگزار شده که یک آتشبس شکننده حدود سه هفته است در منطقه برقرار میباشد . جنگ ایران از ۲۸ فوریه (۹ اسفند ۱۴۰۴) با حمله آمریکا و اسرائیل آغاز شده و تاکنون خسارات جانی و مالی هنگفتی به همراه داشته است .
ائتلاف بینالمللی «سازه آزادی دریانوردی» و واکنش اروپاییها
وزارت خارجه آمریکا در اقدامی همزمان با بررسی گزینههای نظامی، تلگرافی را به سفارتخانههای خود در سراسر جهان ارسال کرده است که در آن کشورهای شریک به پیوستن به ائتلاف جدیدی به نام «سازه آزادی دریانوردی» دعوت شدهاند . هدف این ائتلاف، تأمین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز و بازگشایی آن به روی تردد کشتیهای تجاری اعلام شده است. در این تلگراف که قرار است تا اول ماه مه (۱۱ اردیبهشت) به صورت شفاهی به کشورهای شریک ابلاغ شود، از کشورها خواسته شده تا برای مشارکت در این ائتلاف اعلام آمادگی کنند . با این حال، فرانسه، بریتانیا و چند کشور دیگر که پیش از این نیز نگران امنیت کشتیرانی در منطقه بودهاند، شرط خود را برای مشارکت، پایان یافتن درگیریهای جاری اعلام کردهاند. بر اساس گزارشها، کشورهای اروپایی تأکید کردهاند که تنها در صورت برقراری صلح و توقف کامل درگیریها، حاضر به همکاری برای بازگشایی تنگه هرمز هستند. این اختلاف نظر میان آمریکا و متحدان اروپاییاش، نشان از شکاف عمیق در استراتژی مقابله با ایران در شرایط کنونی دارد.
هشدار سناتور بلومنتال؛ «حمله قریبالوقوع کاملاً روی میز است»
ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات ایالات متحده، روز پنجشنبه در گفتوگو با خبرنگاران اظهارات تکاندهندهای را مطرح کرده است. او گفت: «از برخی جلسات توجیهی و همچنین منابع دیگر، این برداشت را دارم که حمله نظامی قریبالوقوع کاملاً روی میز است» . بلومنتال افزود که سناتورهای دموکرات در جلساتی با مقامات ارشد نظامی و اطلاعاتی، هشدارهای جدی درباره احتمال تشدید تنش دریافت کردهاند. اظهارات این سناتور دموکرات که در شرایطی مطرح میشود که جنگ ایران در افکار عمومی آمریکا محبوبیت چندانی ندارد ، نشان از جدیت بالای واشنگتن برای تغییر وضعیت موجود در منطقه دارد. دموکراتها در هفتههای اخیر تلاش کردهاند تا با ارائه قطعنامههای قدرت جنگ، اختیارات ترامپ برای ادامه درگیریها را محدود کنند. با وجود مخالفتهای داخلی در آمریکا، به نظر میرسد کاخ سفید مصمم است از طریق افزایش فشار نظامی و اقتصادی، ایران را به میز مذاکره بازگرداند. ترامپ پیش از این نیز تهدید کرده بود که در صورت عدم توافق، «زیرساختهای غیرنظامی ایران را نابود خواهد کرد» .
محاصره دریایی؛ ابزار فشار اصلی یا مقدمهای برای حمله؟
دونالد ترامپ در مصاحبه اخیر خود با نشریه اکسیوس، محاصره دریایی فعلی علیه ایران را «تا حدی مؤثرتر از بمباران» توصیف کرده است . او در عین حال تأکید کرده که در صورت امتناع ایران از مذاکره، از گزینه نظامی نیز استفاده خواهد کرد. این محاصره که از ۱۳ آوریل (۲۴ فروردین) توسط نیروی دریایی آمریکا اعمال شده، کل سواحل ایران را پوشش میدهد. نکته قابل تأمل، نگرانی مقامات نظامی آمریکا از احتمال تلافیجویی ایران در پاسخ به این محاصره است . ارزیابیهای پنتاگون نشان میدهد که ایران ممکن است به نیروهای آمریکایی در منطقه حمله کند که این خود میتواند بهانهای برای تشدید بیشتر درگیریها فراهم آورد. تحلیلگران معتقدند محاصره دریایی فعلی، در کنار تهدید به حملات نظامی جدید، یک استراتژی «فشار حداکثری ۲.۰» را شکل میدهد. هدف از این استراتژی، ایجاد شرایطی است که در نهایت ایران را یا به میز مذاکره بکشاند و یا واکنشی نشان دهد که مداخله نظامی گستردهتر آمریکا را توجیه کند.
واکنش ایران و پیامدهای منطقهای و بینالمللی
در واکنش به این تحولات، سیدعباس عراقچی، سرپرست وزارت امور خارجه ایران، روز پنجشنبه در نشست خبری خود با اشاره به گزارشها درباره تهدیدات جدید آمریکا، گفت: «جمهوری اسلامی ایران از هیچ تهدیدی نمیهراسد و برای دفاع از تمامیت ارضی و منافع ملی خود از همه ظرفیتهای خود استفاده خواهد کرد.» عراقچی افزود: «دستهای پشت پرده باید بدانند که ایران هرگز زیر بار زور و تهدید نخواهد رفت و راهحل مشکلات منطقه، گفتوگو و احترام متقابل است، نه تهدید و توسل به زور.» این اظهارات در حالی مطرح میشود که تنگه هرمز به عنوان یکی از مهمترین شریانهای انرژی جهان، عملاً مسدود شده است . قیمت هر بشکه نفت برنت در پی انتشار این گزارشها، روز پنجشنبه از مرز ۱۲۵ دلار عبور کرد . کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که در صورت وقوع هرگونه درگیری نظامی جدید و تداوم انسداد تنگه هرمز، قیمت نفت میتواند تا مرز ۱۵۰ دلار نیز افزایش یابد که پیامدهای فاجعهباری برای اقتصاد جهانی به همراه خواهد داشت.