بورس تا پایان هفته تعطیل است؛ تصمیم‌گیری در خصوص بازگشایی به جلسه آینده موکول شد

آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:

شورای عالی بورس و اوراق بهادار امروز در جلسه خود با بررسی وضعیت بازار سرمایه و میزان تحقق الزامات بازگشایی، تصمیم گرفت که تصمیم‌گیری نهایی در خصوص زمان بازگشایی بازار سهام را به جلسه بعدی خود که در پایان هفته برگزار خواهد شد، موکول کند. به این ترتیب، تعطیلی بازار سهام که از ابتدای اسفند ۱۴۰۴ (آغاز جنگ) آغاز شده بود، حداقل تا پایان هفته جاری ادامه خواهد یافت و خبری از بازگشایی بورس در روزهای شنبه و یکشنبه نخواهد بود. در جلسه امروز شورای عالی بورس، اعضا به ارزیابی میزان تحقق «الزامات بازگشایی بازار سهام» پرداختند؛ الزاماتی که در جلسات گذشته شورا به تصویب رسیده بود. مهم‌ترین این الزامات، «افشای اطلاعات ناشران» (شرکت‌های بورسی) درباره میزان خسارت‌های وارده در جنگ و وضعیت تولید و فروش آنها است. همچنین «هماهنگی با مراجع ذی‌ربط» به ویژه بانک مرکزی و وزارت اقتصاد از دیگر شروط بازگشایی است.

بر اساس گزارش‌های دریافتی، بسیاری از شرکت‌های بورسی هنوز نتوانسته‌اند صورت‌های مالی شفاف و به‌روزی را در سامانه کدال (سامانه اطلاع‌رسانی ناشران) منتشر کنند. به نظر می‌رسد ارزیابی کامل میزان شفافیت اطلاعات، نیازمند زمان بیشتری است. همچنین هماهنگی با بانک مرکزی در خصوص تزریق نقدینگی به صندوق تثبیت بازار و همچنین هماهنگی با وزارت اقتصاد درباره معافیت‌های مالیاتی شرکت‌های آسیب‌دیده از جنگ، هنوز به طور کامل نهایی نشده است. شورای عالی بورس تأکید کرده است که ایمنی سرمایه‌گذاران و جلوگیری از ریزش شدید شاخص در روزهای اول بازگشایی، اولویت اصلی است. به همین دلیل، بازگشایی بدون آمادگی کامل، به هیچ عنوان قابل قبول نیست. در این گزارش، جزئیات جلسه امروز شورای عالی بورس، دلایل تمدید تعطیلی و چشم‌انداز بازگشایی بازار سهام در روزهای آینده را مرور می‌کنیم.

جزئیات جلسه امروز شورای عالی بورس؛ چه گذشت؟

جلسه امروز شورای عالی بورس با حضور رئیس سازمان بورس، نمایندگان بانک مرکزی، وزارت اقتصاد و کارشناسان مستقل برگزار شد. دستور کار اصلی، ارزیابی میزان تحقق «الزامات بازگشایی بازار سهام» بود؛ الزاماتی که در جلسات قبلی شورا (بهماه و اسفند ۱۴۰۴) به تصویب رسیده بودند. مهم‌ترین این الزامات عبارتند از:

۱) افشای اطلاعات شرکت‌های بورسی در خصوص میزان خسارت‌های وارده در جنگ، وضعیت تولید، فروش و سودآوری.

۲) هماهنگی با بانک مرکزی برای تامین منابع مالی صندوق تثبیت بازار (برای جلوگیری از ریزش شدید شاخص).

۳) هماهنگی با وزارت اقتصاد در خصوص معافیت‌های مالیاتی و ارائه بسته‌های حمایتی به شرکت‌های آسیب‌دیده.

بر اساس صورت جلسه منتشر شده، شورا به این نتیجه رسید که اطلاعات دریافتی از شرکت‌های بورسی «کافی و کامل نیست» و هنوز بسیاری از ناشران صورت‌های مالی به‌روزی را در سامانه کدال منتشر نکرده‌اند. همچنین هماهنگی با بانک مرکزی در خصوص حجم نقدینگی تزریقی به صندوق تثبیت بازار به طور کامل نهایی نشده است.

چرا شرکت‌های بورسی در افشای اطلاعات تأخیر کرده‌اند؟

یکی از چالش‌های اصلی برای بازگشایی بورس، عدم شفافیت اطلاعاتی شرکت‌های بورسی است. دلایل متعددی برای این تأخیر وجود دارد.

1. نخست، جنگ و حملات هوایی، زیرساخت‌های بسیاری از شرکت‌های تولیدی (به ویژه در صنایع فلزی، پتروشیمی، خودروسازی و سیمان) را هدف قرار داده است. خود شرکت ها نیز هنوز نمی‌دانند خسارت دقیق چقدر است.
2. دوم، اختلال در زنجیره تأمین و کمبود مواد اولیه، پیش‌بینی تولید و فروش در ماه‌های آینده را دشوار کرده است. یک شرکت پتروشیمی نمی‌تواند به طور دقیق بگوید که تا سه ماه آینده چه مقدار خوراک دریافت می‌کند. سوم، نگرانی از ریزش قیمت سهام در صورت افشای خسارت‌های بالا، باعث شده برخی شرکت‌ها در انتشار اطلاعات، احتیاط و تعلل کنند.

شورای عالی بورس به شرکت‌های بورسی هشدار داده است که «تأخیر بی‌دلیل در افشای اطلاعات»، خود یک تخلف محسوب می‌شود و با آن ها برخورد خواهد شد. با این حال، شورا نیز درک می‌کند که شرایط جنگی فوق‌العاده است و ممکن است شرکتها واقعاً برای جمع‌آوری اطلاعات دقیق به زمان بیشتری نیاز داشته باشند.

الزامات هماهنگی با بانک مرکزی و وزارت اقتصاد

دومین الزام کلیدی برای بازگشایی بورس، هماهنگی کامل با بانک مرکزی و وزارت اقتصاد است. بانک مرکزی باید منابع مالی صندوق تثبیت بازار را تأمین کند. این صندوق که در زمان ریزش‌های شدید بازار وارد عمل می‌شود، نیاز به نقدینگی هنگفتی دارد (برخی کارشناسان عدد ۵۰ تا ۱۰۰ هزار میلیارد تومان را مطرح می‌کنند). در شرایط جنگی و کسری بودجه، تأمین این حجم نقدینگی برای بانک مرکزی بسیار دشوار است. وزارت اقتصاد نیز باید بسته‌های حمایتی را نهایی کند. این بسته‌ها شامل معافیت‌های مالیاتی برای شرکت‌های آسیب‌دیده، وام‌های کم‌بهره برای بازسازی واحدهای تولیدی تخریب شده، و تضمین خرید محصولات شرکت‌های بورسی توسط دولت است. به نظر می‌رسد هنوز بر سر جزئیات این بسته‌ها اختلاف نظر وجود دارد. برخی اعضای شورای عالی بورس معتقدند که بدون تضمین کافی از سوی بانک مرکزی و وزارت اقتصاد، بازگشایی بازار بسیار پرریسک است. یک ریزش شدید شاخص در روزهای اول بازگشایی می‌تواند اعتماد سرمایه‌گذاران را برای همیشه از بین ببرد. به همین دلیل، شورا ترجیح می‌دهد با حوصله و پس از نهایی شدن همه هماهنگی‌ها، بازار را بازگشایی کند.

وضعیت سرمایه‌گذاران و نقدینگی سرگردان

در دوران تعطیلی طولانی بورس، حجم بالایی از نقدینگی سرگردان در اقتصاد شکل گرفته است. سرمایه‌گذاران خرد و حقوقی در انتظار بازگشایی بازار هستند تا وضعیت سرمایه خود را روشن کنند. بسیاری از آنها نگران از دست رفتن ارزش دارایی‌های خود هستند و در صورت بازگشایی، احتمالاً برای فروش سهام خود اقدام خواهند کرد. از سوی دیگر، برخی سرمایه‌گذاران نقدینگی خود را به بازارهای موازی (طلا، ارز، مسکن، خودرو) منتقل کرده‌اند و این خود به تشدید تورم در این بازارها دامن زده است. قیمت دلار روز چهارشنبه تا آستانه ۱۸۰ هزار تومان افزایش یافت و قیمت خودرو نیز رکوردهای تاریخی زد. کارشناسان معتقدند بخشی از این افزایش قیمت‌ها، ناشی از سرازیر شدن نقدینگی از بورس به بازارهای دیگر است. شورای عالی بورس به سرمایه‌گذاران توصیه کرده که در روزهای اول بازگشایی، تصمیمات هیجانی نگیرند. سازمان بورس برنامه دارد تا با فعال‌سازی صندوق تثبیت بازار و خرید سهام شرکت‌های بنیادی، از ریزش شدید شاخص جلوگیری کند. با این حال، کارشناسان مستقل معتقدند که کنترل بازار در روزهای اول، کاری بسیار دشوار است و ممکن است شاخص افت قابل توجهی را تجربه کند.

سناریوهای بازگشایی و انتظار تا پایان هفته

سه سناریو برای بازگشایی بازار سهام در جلسه پایان هفته شورای عالی بورس قابل پیش‌بینی است.

1. سناریوی نخست (که محتمل‌ترین است)، بازگشایی تدریجی و محتاطانه است. در این سناریو، شورا تصمیم می‌گیرد بازار را از روز یکشنبه یا دوشنبه هفته آینده با دامنه نوسان ۱ یا ۲ درصد (به جای ۵ درصد طبیعی) بازگشایی کند. این کار از شوک شدید به بازار جلوگیری می‌کند.
2. سناریوی دوم، تمدید مجدد تعطیلی تا اواخر اردیبهشت است. اگر شورا به این نتیجه برسد که الزامات بازگشایی هنوز تحقق نیافته و هماهنگی با بانک مرکزی و وزارت اقتصاد نهایی نشده است، ممکن است تعطیلی را برای یک یا دو هفته دیگر نیز تمدید کند. این سناریو برای سرمایه‌گذاران ناامیدکننده است، اما شاید عاقلانه‌ترین گزینه در شرایط فعلی باشد.
3. سناریوی سوم، بازگشایی بدون آمادگی کامل است. این سناریو کمترین احتمال را دارد، چرا که شورای عالی بورس بارها تأکید کرده که «بازگشایی بدون آمادگی به معنای پذیرش ریزش شدید شاخص است». با توجه به حساسیت شرایط، به نظر می‌رسد شورا ترجیح می‌دهد با احتیاط بیشتر عمل کند و تصمیم نهایی را به جلسه پایان هفته (که روز چهارشنبه یا پنجشنبه برگزار می‌شود) موکول کرده است. سرمایه‌گذاران باید تا آن زمان صبر کنند.