آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:
وزیر آموزش و پرورش در جدیدترین اظهارات خود درباره وضعیت مدارس در شرایط جنگی، اعلام کرد که بازگشایی حضوری مدارس «فعلاً شدنی نیست» و این تصمیم نیازمند سیاستگذاری کلان در سطح ملی است. دکتر علیرضا کاظمی با تأکید بر اینکه «به محض اینکه شرایط مهیا شود، کلاسها را حضوری میکنیم»، از دانشآموزان و خانوادهها خواست نگران نباشند و گفت که وزارت آموزش و پرورش تمام تلاش خود را برای بازگشایی هرچه سریعتر مدارس به کار خواهد گرفت. همزمان با ادامه تعطیلی مدارس به دلیل جنگ تحمیلی، وزیر آموزش و پرورش از برنامههای جبرانی برای جبران عقبماندگی تحصیلی دانشآموزان خبر داد. کاظمی گفت: «برای امتحانات نهایی پایههای یازدهم و دوازدهم، حداقل ۱۵ تا ۲۰ روز کلاس جبرانی و رفع اشکال برگزار خواهیم کرد تا دانشآموزان بتوانند خود را برای امتحانات آماده کنند.»
وزیر آموزش و پرورش همچنین تأکید کرد که کنکور سراسری «بعد از امتحانات نهایی» برگزار خواهد شد و این دو رویداد مهم تحصیلی با فاصله مناسب نسبت به هم برنامهریزی شدهاند. اظهارات کاظمی در حالی مطرح میشود که بیش از دو ماه از تعطیلی حضوری مدارس در بیشتر استانهای کشور میگذرد و آموزش تنها از طریق فضای مجازی و مدرسه تلویزیونی دنبال میشود. بسیاری از خانوادهها نگران کیفیت پایین آموزش مجازی و تأثیر آن بر نتایج امتحانات نهایی و کنکور فرزندانشان هستند. اعلام برنامه کلاسهای جبرانی تا حدودی این نگرانیها را کاهش داده است. در این گزارش، جزئیات اظهارات وزیر آموزش و پرورش، برنامههای جبرانی وزارتخانه و زمانبندی امتحانات نهایی و کنکور را مرور میکنیم.
چرا بازگشایی حضوری مدارس فعلاً شدنی نیست؟
- وزیر آموزش و پرورش با صراحت اعلام کرده است که بازگشایی حضوری مدارس «فعلاً شدنی نیست». این اظهارات چند دلیل اصلی دارد:
نخست و مهمترین دلیل، «شرایط جنگی و ناامنی» است. بسیاری از مدارس کشور (به ویژه در استانهای غرب و جنوب غرب) در مناطق نظامی قرار دارند و یا در معرض حملات هوایی هستند. برگزاری کلاسهای حضوری در این شرایط، جان دانشآموزان و معلمان را به خطر میاندازد.
- دومین دلیل، «نبود زیرساختهای بهداشتی مناسب» در شرایط بحران است. حتی در مناطقی که درگیری مستقیم وجود ندارد، مدارس به پناهگاه، تجهیزات امدادی و آمبولانس نیاز دارند که در حال حاضر بسیاری از آنها فاقد این امکانات هستند. وزارت آموزش و پرورش نمیخواهد مسئولیت بروز حادثه برای دانشآموزان را بپذیرد.
- سومین دلیل، «تصمیمات کلان کشوری» است. کاظمی اشاره کرده که بازگشایی مدارس نیازمند «سیاستگذاری کلان در سطح کشور» است. یعنی وزیر آموزش و پرورش به تنهایی نمیتواند در این باره تصمیم بگیرد و باید با هماهنگی ستاد ملی کرونا (که اکنون وظیفه مدیریت بحران جنگ را نیز بر عهده دارد) و شورای عالی امنیت ملی، تصمیم نهایی اتخاذ شود. تا زمانی که این نهادها مجوز ندهند، مدارس تعطیل خواهند ماند.
کلاسهای جبرانی؛ ۱۵ تا ۲۰ روز فرصت برای نجات سال تحصیلی
یکی از مهمترین بخشهای اظهارات وزیر آموزش و پرورش، خبر برگزاری «کلاسهای جبرانی و رفع اشکال» پیش از امتحانات نهایی است. کاظمی گفت: «برای امتحانات نهایی یازدهم و دوازدهم، حداقل ۱۵ تا ۲۰ روز کلاس جبرانی و رفع اشکال میدهیم.» این کلاسها با هدف جبران عقبماندگی تحصیلی ناشی از تعطیلی طولانی مدارس برگزار میشوند. اما این ۱۵ تا ۲۰ روز برای جبران بیش از ۶۰ روز تعطیلی (و افت کیفیت آموزش مجازی) چقدر مؤثر است؟ کارشناسان آموزشی معتقدند که این زمان برای جبران کامل کافی نیست، اما میتواند به دانشآموزان کمک کند تا بر مهمترین مباحث درسی مسلط شوند. وزارت آموزش و پرورش باید در این کلاسها بر آموزش «مباحث کلیدی و پرتکرار» تمرکز کند، نه تمام جزئیات کتاب. نحوه برگزاری این کلاسها هنوز مشخص نیست؛ آیا حضوری خواهد بود یا مجازی؟ با توجه به اینکه کاظمی بازگشایی حضوری مدارس را «فعلاً شدنی ندانسته»، احتمالاً این کلاسها نیز مجازی برگزار خواهند شد. اما تأثیر کلاسهای جبرانی مجازی به مراتب کمتر از کلاسهای حضوری است. شاید وزارت آموزش و پرورش مجبور شود برای پایه دوازدهمیها استثنا قائل شود و کلاسهای جبرانی را با رعایت پروتکلهای سختگیرانه حضوری برگزار کند.
کنکور بعد از امتحانات نهایی؛ فاصله مناسب برای آمادگی
وزیر آموزش و پرورش تأکید کرد که کنکور سراسری «بعد از امتحانات نهایی» برگزار خواهد شد. این خبر برای داوطلبان کنکور (پایه دوازدهمیها) بسیار مهم است. در سالهای قبل، گاهی فاصله میان امتحانات نهایی و کنکور آنقدر کوتاه بود که دانشآموزان فرصت کافی برای جمعبندی و مرور نداشتند. امسال اما وزارت آموزش و پرورش قول داده است که فاصله مناسبی میان این دو رویداد در نظر بگیرد. هنوز تاریخ دقیق امتحانات نهایی و کنکور اعلام نشده است، اما با توجه به اظهارات کاظمی، میتوان پیشبینی کرد که امتحانات نیمی از خرداد تا اوایل تیر و کنکور از اواسط تا اواخر تیر برگزار شود. وزیر آموزش و پرورش در هفتههای آینده تقویم دقیق را اعلام خواهد کرد. نکته مهم دیگر، تأثیر نمرات امتحانات نهایی بر نتیجه کنکور است. در دو سال اخیر، سهم نمرات نهایی در کنکور به ۴۰ درصد افزایش یافته است. بنابراین، دانشآموزانی که در کلاسهای جبرانی شرکت میکنند و نمرات بالایی کسب میکنند، شانس بیشتری برای قبولی در رشتههای خوب دارند. این موضوع باید انگیزهای برای دانشآموزان باشد تا از کلاسهای جبرانی حداکثر استفاده را ببرند.
آموزش مجازی و مدرسه تلویزیونی؛ آیا جایگزین مناسبی هستند؟
با گذشت بیش از ۶۰ روز از تعطیلی حضوری مدارس، تنها راه آموزش، «فضای مجازی» و «مدرسه تلویزیونی» بوده است. اما کیفیت این دو روش آموزش، به هیچ وجه قابل قیاس با کلاسهای حضوری نیست. مشکلات اینترنت (اعم از قطعی، سرعت پایین و محدودیت دسترسی به سکوهای خارجی) بسیاری از دانشآموزان را از آموزش مجازی محروم کرده است. مدرسه تلویزیونی نیز اگرچه به اینترنت نیاز ندارد، اما تعاملی نیست و دانشآموز نمیتواند سوالات خود را از معلم بپرسد. همچنین زمان پخش برنامهها با ساعت بیداری و تمرکز بسیاری از دانشآموزان هماهنگ نیست. به همین دلیل، کارشناسان آموزشی معتقدند که آموزش تلویزیونی تنها یک راهکار موقتی و ضعیف است و نباید به آن به عنوان یک راه حل بلندمدت نگاه کرد. وزیر آموزش و پرورش نیز در اظهارات قبلی خود تأکید کرده بود که «آموزش مجازی و مدرسه تلویزیونی هرگز جای آموزش حضوری را نمیگیرند.» اما در شرایط فعلی، چارهای جز استفاده از همین روشها وجود ندارد. وزارت آموزش و پرورش باید با تقویت زیرساختهای اینترنتی برای آموزش (مانند افزایش پهنای باند شبکه شاد) و بهبود کیفیت برنامههای مدرسه تلویزیونی، حداقل ضرر را به دانشآموزان وارد کند.
نگرانی خانوادهها و چشمانداز آینده آموزش
خانوادهها در هفتههای اخیر بارها نگرانی خود را نسبت به آینده تحصیلی فرزندانشان ابراز کردهاند. این نگرانیها به سه دسته تقسیم میشوند: نگرانی از کیفیت پایین آموزش مجازی، نگرانی از عدم برگزاری کلاسهای جبرانی مؤثر، و نگرانی از تأثیر جنگ بر زمان برگزاری امتحانات و کنکور. اظهارات وزیر آموزش و پرورش تا حدی این نگرانیها را کاهش داده است. برگزاری کلاسهای جبرانی ۱۵ تا ۲۰ روزه و تأکید بر برگزاری کنکور پس از امتحانات نهایی، دو خبر خوش برای دانشآموزان بود. با این حال، هنوز ابهامات زیادی باقی است: این کلاسها حضوری خواهند بود یا مجازی؟ چه مباحثی در آنها تدریس میشود؟ نمرات امتحانات نهایی چگونه و توسط چه کسانی تصحیح میشود؟ چشمانداز آینده آموزش در ایران به شدت به «مدت زمان ادامه جنگ» بستگی دارد. اگر جنگ به زودی پایان یابد (طی یک ماه آینده)، مدارس میتوانند خردادماه را با برگزاری کلاسهای فشرده حضوری و سپس امتحانات نهایی به پایان برسانند. اگر جنگ طولانی شود (بیش از ۳ ماه دیگر)، احتمالاً وزارت آموزش و پرورش مجبور شود سال تحصیلی را بدون برگزاری امتحانات نهایی حضوری به پایان برساند و روشهای جایگزینی برای ارزشیابی دانشآموزان (مانند سنجش مستمر یا آزمونهای مجازی با نظارت) طراحی کند. به هر حال، خانوادهها باید خود را برای هر دو سناریو آماده کنند.