ممنوعیت واردات یخچال، لباسشویی و ظرفشویی از طریق ملوانی و کوله‌بری!

آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:

وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) امروز در بخشنامه جدیدی، واردات یخچال‌فریزر، ماشین لباسشویی و ماشین ظرفشویی از طریق رویه‌های «ملوانی» و «کوله‌بری» را ممنوع اعلام کرد. این تصمیم در حالی اتخاذ می‌شود که در ماه‌های اخیر، واردات غیررسمی لوازم خانگی (به ویژه از کشورهای ترکیه، چین و امارات) از طریق مسافران و ملوانان (با استفاده از معافیت‌های مسافری) افزایش چشمگیری یافته بود. این رویه، تولیدکنندگان داخلی را با مشکل مواجه کرده بود. «رویه ملوانی» به واردات کالا توسط خدمه کشتی‌ها و لنج‌های تجاری (که مشمول معافیت‌های گمرکی هستند) اطلاق می‌شود. «کوله‌بری» نیز به واردات کالا توسط مسافران عادی (که از مرزهای زمینی، هوایی و دریایی وارد می‌شوند) گفته می‌شود. بر اساس قوانین قبلی، هر مسافر مجاز بود تا سقف ۲۰ کیلوگرم کالای همراه (به ارزش حداکثر ۶۰ یورو) را بدون پرداخت حقوق گمرکی وارد کشور کند. اما در عمل، بسیاری از مسافران و ملوانان از این معافیت سوءاستفاده می‌کردند و لوازم خانگی بزرگ (یخچال، لباسشویی) را به عنوان «کالای همراه» وارد می‌کردند.

وزارت صمت در بخشنامه خود تأکید کرده است که «واردات این سه قلم کالا (یخچال‌فریزر، ماشین لباسشویی، ماشین ظرفشویی) صرفاً از طریق مبادی رسمی (گمرکات مجاز) و با اخذ مجوزهای لازم (کد رهگیری، استاندارد، برچسب انرژی) مجاز است.» هرگونه ورود این کالاها از طریق ملوانی یا کوله‌بری، «قاچاق» محسوب می‌شود و کالا ضبط خواهد شد. این تصمیم با استقبال اتحادیه تولیدکنندگان لوازم خانگی ایران (که شامل شرکت‌هایی مانند اسنوا، پارس الکتریک، امرسان، و کنت (هلدینگ صنایع الکتریک) می‌شود) روبرو شده است. آنها معتقدند که واردات غیررسمی، تولید داخل را تضعیف می‌کند و اشتغال را به خطر می‌اندازد. اما از سوی دیگر، این ممنوعیت باعث نگرانی مصرف‌کنندگان شده است. در شرایط تورم ۷۳.۵ درصدی و کاهش شدید ارزش ریال، بسیاری از خانواده‌های کم‌درآمد به سمت خرید لوازم خانگی ارزان‌قیمت (حتی از طریق قاچاق) روی آورده بودند. با این ممنوعیت، احتمال افزایش قیمت این کالاها در بازار داخلی وجود دارد. در این گزارش، ضمن مرور جزئیات بخشنامه وزارت صمت، به تحلیل تأثیر آن بر بازار لوازم خانگی، مزایا و معایب این تصمیم، و پاسخ به سوالات متداول مسافران و واردکنندگان می‌پردازیم.

تأثیر بر قیمت لوازم خانگی در بازار ایران

کارشناسان اقتصادی پیش‌بینی می‌کنند که این ممنوعیت در کوتاه مدت (۳-۶ ماه اول) باعث افزایش قیمت لوازم خانگی (هم خارجی و هم داخلی) شود. دلایل:

• کاهش عرضه کالاهای خارجی ارزان قیمت

  حدود ۳۰ درصد از یخچال‌ها و لباسشویی‌های وارداتی از طریق کوله‌بری و ملوانی تأمین می‌شدند. با حذف این کانال، عرضه کلی کاهش می‌یابد و قیمت‌ها افزایش می‌یابد.

• قیمت‌گذاری انحصاری توسط تولیدکنندگان داخلی

  با حذف رقبای خارجی، شرکت‌های داخلی (اسنوا، پارس الکتریک) ممکن است قیمت محصولات خود را افزایش دهند (به دلیل نبود رقابت). اتحادیه صنفی باید بر قیمت‌ها نظارت کند و جلوی گران‌فروشی را بگیرد.

• افزایش قاچاق از طریق مبادی غیرمجاز (مرزهای خاکی شرق با پاکستان و افغانستان)

  اگر مرزهای غربی (ترکیه) بسته شود، امکان دارد قاچاق از طریق مرزهای شرقی (پاکستان) و دریایی (امارات) افزایش یابد. گمرک باید با همکاری پلیس امنیت اقتصادی، مبادی غیررسمی را کنترل کند.

• پیش‌بینی بلندمدت (تا پایان ۱۴۰۵)

  پس از گذشت ۶ ماه، بازار به تعادل جدیدی می‌رسد. تولیدکنندگان داخلی ظرفیت خود را افزایش می‌دهند و واردکنندگان رسمی (با مجوز) کالاهای با کیفیت را با قیمت رقابتی عرضه می‌کنند. انتظار می‌رود قیمت‌ها در نهایت ۱۵-۲۰ درصد افزایش یابد (نه ۵۰ درصد). دولت هم باید برای اقشار کم‌درآمد «یارانه خرید لوازم خانگی» (قسط بلندمدت با سود کم) در نظر بگیرد.