آسیانیوز ایران؛ سرویس علم و تکنولوژی:
در پی ادامه شرایط جنگی و تعطیلی حضوری مدارس، وزارت آموزش و پرورش سناریوهای مختلفی را برای برگزاری امتحانات پایان سال تحصیلی ۱۴۰۵ طراحی کرده است. سرپرست مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت نظام آموزش و پرورش امروز جزئیات تازهای از این سناریوها را اعلام کرد. محمدرضا خاکی، سرپرست مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت نظام آموزش و پرورش گفت: «در صورت تداوم شرایط فعلی، نحوه برگزاری امتحانات پایان سال در مقاطع مختلف متفاوت خواهد بود و برای دانشآموزان پایههای یازدهم و دوازدهم احتمال برگزاری دو مرحله آزمون با هدف ایجاد سوابق تحصیلی وجود دارد.» این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که مدارس از اسفند ۱۴۰۴ تاکنون (بیش از ۷۰ روز) به صورت حضوری تعطیل بودهاند و آموزشها به صورت مجازی (از طریق شبکه شاد و مدرسه تلویزیونی) دنبال میشود. هدف از برگزاری دو مرحله آزمون برای پایههای یازدهم و دوازدهم، «ایجاد فرصت مجدد» برای دانشآموزانی است که به دلیل مشکلات فنی (قطع اینترنت، نبود دستگاه مناسب) یا مسائل خانوادگی (بیماری، جنگ) نتوانستهاند در مرحله اول شرکت کنند (یا نمره قابل قبولی کسب نکردهاند).
همچنین ارزشیابی پایانی (امتحانات) همه پایهها (از پایه هفتم تا دوازدهم) امسال «به صورت غیرحضوری» انجام میشود. ملاک ارزیابی دانشآموزان، «شواهد، مستندات و عملکرد» آنها در طول سال تحصیلی خواهد بود. به عبارت دیگر، دیگر خبری از یک «امتحان پایان ترم یک باره» نیست. این تغییر رویکرد از «امتحان محوری» به «ارزشیابی مستمر» یکی از بزرگترین تحولات نظام آموزش و پرورش ایران در دهههای اخیر است. بر اساس این روش، معلمان در طول سال (با استفاده از تکالیف، پروژهها، آزمونهای کوتاه و حضور و مشارکت در کلاسهای مجازی) نمره دانشآموزان را تعیین میکنند. با این حال، برای دانشآموزان پایه دوازدهم (که نمرات آنها در سابقه تحصیلی (۴۰ درصد کنکور) تأثیر دارد)، همچنان یک «آزمون نهایی حضوری» (در صورت عادی شدن شرایط) یا «آزمون آنلاین با نظارت» (در صورت تداوم جنگ) برگزار خواهد شد. اما این آزمون فقط یک مرحله خواهد بود (نه دو مرحله). در این گزارش، ضمن مرور جزئیات طرح «دو مرحله امتحان» برای یازدهمیها و دوازدهمیها، به تشریح نحوه ارزشیابی غیرحضوری، چگونگی ایجاد سوابق تحصیلی و پاسخ به سوالات متداول دانشآموزان و والدین میپردازیم.
ارزشیابی غیرحضوری و مستمر (چگونه نمره گرفته میشود؟)
بر اساس اعلام سرپرست مرکز ارزشیابی آموزش و پرورش، امسال خبری از یک «امتحان پایان ترم» که همه چیز را تعیین کند، نیست. به جای آن، «ارزشیابی مستمر» اجرا میشود. این روش شامل موارد زیر است:
-
تکالیف دوره ای (homework)
معلمان هر هفته یک یا دو تکلیف (حل تمرین، تحقیق کوتاه، مقاله) از طریق شبکه شاد یا پست الکترونیک ارسال میکنند. دانش آموزان حداکثر تا ۴۸ ساعت فرصت دارند تکالیف را تحویل دهند. نمره هر تکلیف بین ۱۰ تا ۲۰ است.
-
پروژه های نیم سال (project)
هر دانش آموز باید حداقل یک پروژه در هر نیم سال (در مجموع دو پروژه) انجام دهد. موضوع پروژه با هماهنگی معلم و دانش آموز انتخاب میشود. پروژه باید به صورت فایل (ورد، پاورپوینت، ویدئو) ارائه شود. نمره پروژه ۲۰ درصد نمره نهایی است.
-
آزمونهای کوتاه (quiz)
معلمان در طول سال (بدون اطلاع قبلی) آزمونهای آنلاین ۱۰ تا ۱۵ دقیقهای برگزار میکنند (در ساعت مشخص، از طریق سامانه شاد). هدف سنجش درک لحظهای دانش آموزان است. نمره آزمونهای کوتاه ۱۰ درصد نمره نهایی است.
-
مشارکت در کلاس (participation)
حضور فعال در کلاسهای مجازی (پرسش و پاسخ، ارائه نظرات) و تماشای ویدئوهای آموزشی (مدرسه تلویزیونی) نیز نمره دارد. هر معلم حداکثر ۵ درصد نمره را به مشارکت اختصاص میدهد.
نکته
برای دانش آموزانی که به اینترنت دسترسی ندارند، مدارس موظف هستند «بستههای آموزشی چاپی» (کتابها و جزوات) و «نوارهای ویدئویی آفلاین» را از طریق پست یا بسیج دانشآموزی ارسال کنند.
جزئیات دو مرحله آزمون برای یازدهم و دوازدهم
هدف از برگزاری «دو مرحله آزمون» برای پایههای یازدهم و دوازدهم، ایجاد «سابقه تحصیلی» (معدل) برای این دانشآموزان است. زیرا نمرات پایه دوازدهم (و تا حدی یازدهم) در کنکور سراسری تأثیر قطعی دارند. اما چرا دو مرحله؟
-
مرحله اول (اختیاری)
در خرداد ۱۴۰۵ برگزار میشود. تمام دانشآموزان میتوانند در این مرحله شرکت کنند. سوالات از کل کتاب درسی (مناسب با حذفیات) طراحی میشود. نحوه برگزاری: «آنلاین با نظارت» (از طریق وبکم) اگر اینترنت پایدار باشد، یا «حضوری با رعایت پروتکلهای بهداشتی-امنیتی» در مناطق امن.
-
مرحله دوم (ترمیم معدل)
در شهریور ۱۴۰۵ برگزار میشود. فقط دانشآموزانی میتوانند در این مرحله شرکت کنند که در مرحله اول نمره قابل قبولی (حداقل ۱۰ از ۲۰) کسب نکردهاند یا میخواهند نمره خود را بهبود بخشند. نمره مرحله دوم (ترمیم) جایگزین نمره مرحله اول میشود (اگر بالاتر باشد). هیچ محدودیتی برای تعداد دروس وجود ندارد.
نکته مهم
دانشآموزان پایه دوازدهم که قصد شرکت در کنکور ۱۴۰۵ را دارند، حتماً باید در مرحله اول (خرداد) شرکت کنند، در غیر این صورت «فاقد سابقه تحصیلی» محسوب میشوند و ۴۰ درصد نمره کنکور آنها صفر خواهد بود. ترمیم معدل (شهریور) صرفاً برای بهبود نمرات است و نمیتواند جایگزین غیبت در خرداد شود.
سوابق تحصیلی (معدل) چگونه محاسبه میشود؟
- برای دانشآموزان پایه دوازدهم، سابقه تحصیلی شامل موارد زیر است:
- ۵۰ درصد از نمرات ارزشیابی مستمر (کل سال) یعنی میانگین وزنی نمرات تکالیف، پروژهها، آزمونهای کوتاه و مشارکت.
- ۵۰ درصد از نمره آزمون نهایی (مرحله اول خرداد یا دوم شهریور).
- برای دانشآموزان پایه یازدهم (که در کنکور امسال تأثیر ۱۷ درصدی دارند)، سابقه تحصیلی شامل موارد زیر است:
- ۷۰ درصد از نمرات ارزشیابی مستمر
- ۳۰ درصد از نمره آزمون نهایی (اختیاری). اگر دانشآموز تصمیم بگیرد در آزمون نهایی شرکت نکند، سابقه تحصیلی او صرفاً بر اساس ارزشیابی مستمر محاسبه میشود (اما در این صورت نمره نهایی او پایینتر خواهد بود، زیرا آزمون نهایی معمولاً میانگین را بالا میبرد).
مثال: دانشآموزی که میانگین مستمر او ۱۶ باشد و در آزمون نهایی (مرحله اول) نمره ۱۲ بگیرد، سابقه تحصیلی او برای پایه دوازدهم = (۰.۵*۱۶) + (۰.5*۱۲) = (۸ + ۶) = ۱۴. اگر در مرحله دوم (شهریور) نمره ۱۵ بگیرد، سابقه تحصیلی به (۸ + ۷.۵) = ۱۵.۵ ارتقا مییابد.
نحوه ثبتنام و اعلام نتایج
مرحله اول (خرداد)
ثبتنام از ۱۰ خرداد تا ۱۵ خرداد از طریق سامانه «سنجش و ارزشیابی» به آدرس aa.medu.ir انجام میشود. دانشآموزان (یا والدین) با ورود به سامانه و وارد کردن کد ملی و شماره سریال دانشآموزی (که در کارنامه سال قبل درج شده است) میتوانند دروس مورد نظر خود را انتخاب کنند. هزینه ثبتنام هر درس ۱۰ هزار تومان است (برای حداکثر ۱۰ درس، جمعاً ۱۰۰ هزار تومان).
زمان برگزاری
آزمونهای نهایی (مرحله اول) از ۲۰ خرداد تا ۱۵ تیر ۱۴۰۵ (با برنامه جداگانه برای هر درس) برگزار میشود. نتیجه آزمونها حداکثر ۲ هفته پس از آخرین امتحان (تا ۳۰ تیر) اعلام میشود.
مرحله دوم (شهریور - ترمیم)
ثبتنام از ۱ شهریور تا ۵ شهریور (از طریق همان سامانه). آزمونها از ۱۰ شهریور تا ۳۰ شهریور برگزار میشود. نتیجه تا ۱۵ مهر اعلام میگردد.
اعتراض به نمرات
اگر دانشآموز به نمره خود (در ارزشیابی مستمر یا آزمون نهایی) اعتراض دارد، میتواند حداکثر ۴۸ ساعت پس از اعلام نتیجه، درخواست «بازبینی» دهد. درخواست به صورت اینترنتی (از طریق سامانه) و با پرداخت ۲۰ هزار تومان به ازای هر درس انجام میشود. پاسخ بازبینی حداکثر یک هفته بعد اعلام میشود و «قطعی» است (قابل اعتراض مجدد نیست).
توصیه به دانشآموزان و والدین برای آمادگی در شرایط بحران
با توجه به ابهامات موجود (ادامه جنگ، قطع اینترنت)، به دانشآموزان و والدین توصیه میشود:
۱. برنامه مطالعاتی منظم داشته باشید: حتی اگر تکلیف امتحانات نهایی مشخص نیست، دروس را به صورت هفتگی مرور کنید. با استفاده از فیلمهای آموزشی شبکه شاد و مدرسه تلویزیونی (که رایگان است) خود را آماده کنید.
۲. از تمام تکالیف و پروژهها عکس و فیلم بگیرید (برای شواهد). برای ارزشیابی مستمر، معلم ممکن است از شما بخواهد که مدارک انجام تکالیف را ارائه دهید. حتماً فایلها را در فضای ابری (مثل پوشه Google Drive یا پشتیبان در ایتا، بله و ...) ذخیره کنید. در صورت تخریب خانه (در اثر جنگ) یا اتصال اینترنت، مدارک خود را از دست ندهید.
۳. در صورت قطع اینترنت، از مراکز آموزشی محلی کمک بگیرید. برخی مدارس در مناطق کمتر آسیب دیده، اقدام به «برگزاری کلاسهای حضوری با رعایت فاصله اجتماعی» کردهاند. با مدرسه خود تماس بگیرید و از نزدیکترین مرکز آموزشی مطلع شوید.
۴. سلامت روان خود را جدی بگیرید. استرس ناشی از جنگ و ابهام در امتحانات میتواند باعث بیخوابی، افسردگی و افت تحصیلی شود. با مشاور مدرسه (از طریق تلفن) تماس بگیرید. وزارت آموزش و پرورش خط تلفن «صدای مشاور» (۰۹۶۰۹) را برای ارائه خدمات روانشناسی رایگان فعال کرده است. در نهایت، به یاد داشته باشید که سلامتی شما مهمتر از نمرات است. اگر به دلیل جنگ (آوارگی، از دست دادن عزیزان) قادر به مطالعه نیستید، میتوانید با ارائه مدارک به شورای مدرسه، درخواست «تعویق امتحانات» (تا شهریور) بدهید. هیچ دانشآموزی به دلیل شرایط جنگی از تحصیل بازنمیماند.