آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
دقایقی پیش (روز یکشنبه ساعت ۱۳)، صدای یک انفجار شدید در شهر چابهار در استان سیستان و بلوچستان شنیده شده است. این انفجار مهیب، شهروندان چابهاری را به وحشت انداخت و لرزه بر اندام ساکنان این منطقه انداخت. منابع محلی از شکسته شدن شیشه برخی منازل و اماکن تجاری در اثر شدت انفجار خبر دادهاند. بلافاصله پس از شنیده شدن صدای انفجار، تیمهای امدادی و انتظامی به محلهای احتمالی اعزام شدهاند و مشغول بررسی ابعاد حادثه هستند. چابهار از شهرهای مهم و راهبردی استان سیستان و بلوچستان است و بندر چابهار به عنوان تنها بندر اقیانوسی ایران، از اهمیت اقتصادی و نظامی بالایی برخوردار است.
فرمانداری این شهرستان با صدور اطلاعیهای علت این حادثه را اعلام کرد و گفت: «انفجار در چابهار مربوط به خنثیسازی مهمات عملنکرده است.» بر اساس این اطلاعیه، تیمهای تخصصی تخریب نیروهای مسلح، مشغول خنثیسازی و انهدام تعدادی مهمات باقیمانده از جنگ در منطقه بودهاند که صدای حاصل از این عملیات کنترلشده، در سطح شهر شنیده شده است. فرمانداری چابهار تأکید کرد که این عملیات با هماهنگی کامل مراجع امنیتی و نظامی انجام شده و جای هیچ نگرانی برای شهروندان وجود ندارد.
شدت انفجار به حدی بود که شیشه برخی ساختمانها و منازل مسکونی در مجاورت محل عملیات شکسته است، اما خوشبختانه این حادثه هیچ تلفات جانی در پی نداشته است. تیمهای ارزیاب بلافاصله پس از انفجار در محل حاضر شده و مشغول بررسی میزان خسارتهای وارده هستند. به گفته مسئولان، خسارتها عمدتاً محدود به شکستن شیشهها بوده است. به ساکنان مناطق نزدیک به محل عملیات توصیه شده است تا اطلاع ثانوی از نزدیک شدن به محدوده خودداری کنند و هرگونه شیء مشکوک را به نیروهای انتظامی گزارش دهند. فرمانداری چابهار از شهروندان خواست که به شایعات در فضای مجازی توجه نکرده و اخبار را تنها از منابع رسمی پیگیری کنند. وی تأکید کرد که وضعیت منطقه کاملاً عادی و تحت کنترل است. در این گزارش، ضمن مرور جزئیات تازه از علت انفجار چابهار، به نحوه خنثیسازی مهمات عملنکرده، اقدامات ایمنی و توصیههای پلیس به شهروندان میپردازیم. این حادثه در حالی رخ میدهد که استان سیستان و بلوچستان در ماههای اخیر شاهد رویدادهای امنیتی متعددی بوده است. گزارشهای اولیه حاکی از آن است که شدت انفجار به حدی بوده که شیشه چندین واحد مسکونی و تجاری در شعاع وسیعی شکسته شده است. در این گزارش، ضمن پیگیری آخرین اخبار از این حادثه، جزئیات تازه را به محض انتشار از سوی مسئولان اطلاعرسانی خواهیم کرد.
جزئیات عملیات خنثیسازی مهمات عملنکرده
بر اساس اعلام فرمانداری چابهار، تیمهای تخصصی تخریب نیروهای مسلح مشغول خنثیسازی و انهدام تعدادی مهمات باقیمانده از جنگ تحمیلی در منطقه بودهاند. این مهمات که احتمالاً شامل خمپاره، راکت یا بمبهای عملنکرده بوده، به دلیل حساسیت بالا و خطر انفجار خودبهخودی، نیاز به انهدام کنترلشده داشتهاند. عملیات خنثیسازی مهمات عملنکرده (UXO) یک فرآیند تخصصی و پرخطر است که توسط اکیپهای آموزشدیده نیروهای مسلح یا سپاه انجام میشود. در این روش، متخصصان مواد منفجره را در اطراف مهمات قرار میدهند و از فاصله ایمن آن را منفجر میکنند تا پرتابه بدون خطر برای افراد غیرنظامی نابود شود. شدت انفجار به حدی بوده که شیشه برخی ساختمانها در شعاع وسیعی شکسته است. این نشان میدهد که مهمات مذکور از قدرت تخریب بالایی برخوردار بودهاند. فرمانداری چابهار تأکید کرده است که این عملیات با هماهنگی کامل مراجع امنیتی انجام شده و جای هیچ نگرانی نیست.
چرا خبر انفجار دیر به مردم اعلام شد؟
یکی از نگرانیهای اصلی شهروندان چابهاری، فاصله زمانی بین وقوع انفجار و اعلام رسمی علت آن بود. این فاصله زمانی (حدود یک تا دو ساعت) باعث شد که شایعات مختلفی در فضای مجازی منتشر شود و نگرانی مردم افزایش یابد. دلیل اصلی این تأخیر، «ماهیت حساس عملیات نظامی» است. تا زمانی که عملیات خنثیسازی به طور کامل پایان نیابد و تیمهای تخریب از ایمنی کامل منطقه اطمینان حاصل نکنند، اطلاعرسانی عمومی انجام نمیشود تا از هجوم مردم به محل حادثه و بروز خطرات احتمالی جلوگیری شود. با این حال، برای جلوگیری از شایعهپراکنی در آینده، بهتر است نهادهای نظامی و امنیتی از قبل (یا حداقل همزمان با شروع عملیاتهای پرصدا) به مردم اطلاعرسانی کنند که ممکن است صدای انفجار کنترلشده بشنوند. این کار میتواند از نگرانیهای غیرضروری جلوگیری کند.
خسارتهای وارده و اقدامات جبرانی
شدت انفجار به حدی بود که شیشه برخی ساختمانها و منازل مسکونی در مجاورت محل عملیات شکسته است. تیمهای ارزیاب هلال احمر و بنیاد مسکن در محل حاضر شدهاند و مشغول برآورد دقیق خسارتها هستند. خوشبختانه، این حادثه هیچ تلفات جانی در پی نداشته است. با این حال، برخی از شهروندان دچار شوک عصبی شدهاند و تیمهای روانشناسی اورژانس در حال ارائه خدمات به آنها هستند. به ساکنان مناطق نزدیک توصیه شده است که در صورت مشاهده هرگونه ترک در دیوار یا آسیب به اسکلت ساختمان، موضوع را به ستاد بحران شهرداری گزارش دهند. فرمانداری چابهار قول داده است که خسارتهای وارده به منازل مسکونی و واحدهای تجاری توسط نهادهای مربوطه جبران شود. همچنین به شهروندان توصیه شده است که مدارک و مستندات خسارت را جمعآوری کنند تا فرآیند جبران خسارت سریعتر انجام شود.
توصیههای ایمنی به شهروندان در زمان خنثیسازی مهمات
پلیس و نیروهای مسلح توصیههای ایمنی زیر را به شهروندان ساکن در مناطق نزدیک به محل عملیات ارائه کردهاند:
- نخست، «از نزدیک شدن به محل عملیات خودداری کنید». حتی پس از پایان انفجار، ممکن است مهمات عملنکرده دیگری در منطقه وجود داشته باشد.
- دوم، «در صورت مشاهده هرگونه شیء مشکوک (قطعات فلزی، مواد ناشناس) به هیچ عنوان آن را لمس نکنید و بلافاصله به پلیس ۱۱۰ اطلاع دهید.»
- سوم، «پنجرههای منزل خود را در زمان اعلام عملیات (در صورت اطلاع قبلی) ببندید تا از شکستن شیشهها جلوگیری شود.» در صورت امکان، از منزل خارج شوید تا زمان پایان عملیات در منطقه امنی به سر ببرید.
- چهارم، «به شایعات در فضای مجازی توجه نکنید.»
سابقه حوادث مشابه در ایران و جهان
عملیات خنثیسازی مهمات عملنکرده و شنیده شدن صدای انفجار در شهرها، پدیده جدیدی در ایران نیست. در سالهای اخیر، موارد مشابهی در شهرهای بندرعباس، اهواز، کرمان، و حتی تهران گزارش شده است. در اکثر این موارد، علت انفجارها خنثیسازی مهمات باقیمانده از جنگ ایران و عراق (۱۹۸۰-۱۹۸۸) بوده است. در سطح جهان نیز، کشورهای درگیر جنگ مانند افغانستان، عراق، سوریه، و اوکراین به طور مرتب با این پدیده روبرو هستند. در این کشورها، سازمانهای بینالمللی مانند «کمیته بینالمللی صلیب سرخ» و «سازمان ملل» در پاکسازی مناطق آلوده به مین و مهمات عملنکرده مشارکت دارند.