آسیانیوز ایران؛ سرویس فرهنگی هنری:
جامعه هنری ایران در غم و اندوهی عمیق فرو رفته است. بهناز نازی، بازیگر پیشکسوت تئاتر، سینما و تلویزیون که بسیاری او را با نقش «ننه آشوب» در سریال محبوب «جیران» میشناسند، در بیمارستان شریعتی تهران در بخش آیسییو جنرال بستری است و به گزارش نزدیکانش، در خواب مصنوعی و به نوعی کما به سر میبرد. این خبر تلخ توسط حمیدرضا نعیمی، بازیگر و کارگردان تئاتر و سینما و همکار ۳۲ ساله نازی، تأیید شده است. بهناز نازی متولد ۱۲ دی ۱۳۴۶، هنرمندی چندوجهی است که علاوه بر بازیگری، به عنوان طراح لباس و طراح صحنه نیز درخشیده است. او فعالیت خود را از تئاتر آغاز کرد و در طول سالها، با وجود اینکه در آثار سینمایی و تلویزیونی محدودی حضور داشت، اما همان نقشهای معدود (به خصوص «ننه آشوب» در سریال جیران) برای ماندگاری در ذهن مخاطب کافی بود.
حمیدرضا نعیمی در گفتوگو با خبرگزاری مهر، روند بیماری این هنرمند را از چند سال پیش تاکنون روایت کرده است. به گفته نعیمی، نازی در چند سال اخیر با سرطان مبارزه میکرد و هر چند وقت یک بار آن را شکست میداد و شرایط بهتری پیدا میکرد. یکی از درخشانترین لحظات این مبارزه، زمانی بود که در یکی از دورههای شیمیدرمانی، نمایشی بسیار دشوار را در سالن اصلی تئاتر شهر اجرا کردند. نازی نقش مهمی در آن نمایش داشت و بین بازیها پشت صحنه میآمد، روی تخت دراز میکشید، پاهایش را مداوا میکرد و دوباره برای صحنه بعد آماده میشد. نعیمی با تحسین از روحیه قوی و حرفهای نازی میگوید: «او آن نقش را بسیار با شکوه و زیبا بازی کرد. هیچوقت واقعاً شکایتی نکرد، هیچوقت شکوه نکرد. تمام مدت بدون مصاحبه و بحث و گفتوگو فقط سعی کرد که این دوران را سپری کند.» این جملات نشان از اراده و پشتکار مثالزدنی یک هنرمند دارد که حتی در سختترین شرایط جسمانی، به تعهد حرفهای خود پایبند میماند.
متأسفانه در چند ماه اخیر، سرطان او پیشرفت زیادی کرده است. نازی حدود سه ماه پیش و پس از بازگشت از یک سفر خارج از کشور، دوره جدیدی از شیمیدرمانی را آغاز کرد. ابتدا به مدت ۴۵ روز در بیمارستان نیکان بستری بود و سپس به بیمارستان شریعتی منتقل شد. نعیمی از زحمات پرسنل بیمارستان شریعتی با نهایت دقت و احترام تشکر کرده و میگوید: «واقعاً باید از عزیزان بیمارستان شریعتی تشکر کنیم.» بهرام بدخشان، همسر بهناز نازی، از فیلمبرداران بزرگ سینمای ایران، در تمام این سالها شبانهروز در کنار او بوده است. حمیدرضا نعیمی میگوید: «همسر ایشان، آقای بهرام بدخشان از بزرگان فیلمبرداری سینمای ایران، در تمام این سالها شبانهروز در کنار خانم نازی بود.» این همراهی و وفاداری در روزهای سخت بیماری، جلوهای از عشق و تعهد انسانی است که خود شایسته تحسین است. نعیمی در پایان با امیدواری از امکان بهبودی نازی سخن میگوید: «هنوز هم امیدواریم که بهناز نازی با شکست دادن بیماری و برخاستن از آن تخت بیمارستان، یک حرکت اساطیری از خودش نشان بدهد و مرگ را شکست بدهد. امیدوارم یک بار دیگر بتوانیم خانم نازی را در کنار خودمان ببینیم.» این امیدواری در حالی ابراز میشود که نازی حدود یک هفته است در خواب مصنوعی و کما به سر میبرد و وضعیت جسمانی اش بسیار شکننده است.
دوستان و همکاران هنرمند نازی هر روز که روز ملاقات باشد، برای عیادت او به بیمارستان شریعتی میروند. جامعه هنری ایران با دلواپسی وضعیت او را دنبال میکند. بهناز نازی در طول سالهای فعالیتش افتخارات متعددی کسب کرده است: از جمله جایزه دوم بازیگری از جشنواره دانشگاه آزاد بوشهر (۱۳۷۴)، جایزه دوم طراحی صحنه و لباس از جشنواره استانی تهران (۱۳۷۵)، سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه و لباس برای فیلم «هیوا» از جشنواره فیلم فجر، و رتبه سوم بازیگری از جشنواره سراسری دانشجویی. همه دوستداران هنر، برای بهبودی این هنرمند سلحشور و بیادعا دست به دعا برداشتهاند.
بررسی کارنامه هنری بهناز نازی؛ بازیگری که پشت صحنه میدرخشید
بهناز نازی یکی از هنرمندان چندوجهی نسل خود است. او برخلاف بسیاری از بازیگران که صرفاً مقابل دوربین ظاهر میشوند، در پشت صحنه نیز به عنوان طراح صحنه و لباس فعالیت گستردهای داشته است. این دوگانگی توانایی، او را به یک هنرمند کامل تبدیل کرده که هم حس بازیگری را میشناسد و هم درک عمیقی از فضا، نور، رنگ و پارچه دارد. آثار شاخص طراحی صحنه او شامل «گمسار»، «روزی روزگاری»، «دختری با شنل ارغوانی»، «آژاکس» و «انتظار با بوی نرگس» میشود. تنوع این آثار از درام تاریخی تا مدرن، نشان از انعطاف بالای او در تطبیق با فضاهای مختلف دارد. در سینما و تلویزیون، اگرچه کارنامه بازیگری نازی کوتاه است (او عمدتاً بر تئاتر متمرکز بود)، اما نقش «ننه آشوب» در سریال پرطرفدار «جیران» (که در شبکه نمایش خانگی پخش شد) نقطه عطفی در شناخت عمومی از او بود. این نقش (احتمالاً یک شخصیت زن سنتی و مقتدر) به دلیل طراحی لباس و گریم خاص و بازی قدرتمند نازی، در ذهن مخاطب ماندگار شد. با این حال، نازی هرگز اجازه نداد شهرت تلویزیونی، او را از ریشه تئاتری اش دور کند. او همواره تأکید داشت که تئاتر خانه اصلی اوست. حمیدرضا نعیمی که ۳۲ سال است با نازی همکاری میکند، بهترین گواه بر استعداد و تعهد حرفهای اوست. در دنیای تئاتر ایران، گروه «شایعات» که نعیمی و نازی از ارکان آن بودهاند، یکی از گروههای باسابقه و محترم محسوب میشود. همکاری ۳۲ ساله در تئاتر (که اقتصادی ترین و سختترین عرصه هنری است) نشان از هماهنگی فکری و احترام عمیق متقابل دارد. نعیمی با روایت صحنهای که نازی بین بازیها شیمیدرمانی میکرد و دوباره روی صحنه برمیگشت، بالاترین جایزه حرفهای را به او تقدیم کرده است: «او آن نقش را بسیار با شکوه و زیبا بازی کرد.»
سرطان، شیمیدرمانی و وضعیت فعلی بهناز نازی از منظر پزشکی
بر اساس اطلاعات منتشر شده، بهناز نازی برای چند سال است که با سرطان (احتمالاً سرطان پستان، خون یا دستگاه گوارش – جزئیات دقیق اعلام نشده) دست و پنجه نرم میکند. شیمیدرمانی (Chemotherapy) یک روش درمانی سیستمیک است که از داروهای قوی برای از بین بردن سلولهای سرطانی با رشد سریع استفاده میکند. عوارض جانبی آن شامل خستگی مفرط، ضعف عضلانی، ریزش مو، تهوع، استفراغ، کاهش اشتها، افزایش خطر عفونت (به دلیل کاهش گلبولهای سفید)، و آسیب به اعصاب محیطی (نوروپاتی) است. حمیدرضا نعیمی به «مداوای پاهایش» اشاره کرده که نشان میدهد نازی احتمالاً از نوروپاتی محیطی ناشی از شیمیدرمانی رنج میبرده است (بیحسی، گزگز یا درد در پاها). با این حال، او با وجود این عوارض، به اجرای نقش سنگین ادامه داد. این نشان از اراده ای فراتر از توان جسمی معمولی دارد. وخامت اخیر بیماری و بستری شدن در آیسییو و سپس خواب مصنوعی (کما) نشان میدهد که سرطان احتمالاً به مرحله پیشرفته (متاستاتیک) رسیده و به اندامهای حیاتی مانند ریهها، کبد یا مغز حمله کرده است. خواب مصنوعی (Medically Induced Coma) معمولاً برای محافظت از مغز در برابر آسیب بیشتر، کاهش فعالیت متابولیک (برای صرفهجویی در انرژی)، و مدیریت درد و تهویه مکانیکی (اگر بیمار به دستگاه تنفس مصنوعی متصل باشد) استفاده میشود. در بخش آیسییو جنرال، بیمار به مانیتورینگ ۲۴ ساعته قلب، فشار خون، اشباع اکسیژن و... متصل است. این که نازی یک هفته است در این وضعیت به سر میبرد، نشان میدهد که شرایطش بحرانی است اما تیم پزشکی هنوز در تلاش برای تثبیت وضعیت او هستند. هر روز که بیمار در کما میماند، شانس بیدار شدن بدون عوارض عصبی کاهش مییابد، اما موارد بهبودی معجزهآسا نیز نادر نیستند. حمیدرضا نعیمی و سایر دوستان هر روز که روز ملاقات باشد (معمولاً در آیسییو محدودیت ملاقات شدید است) به بیمارستان شریعتی میروند. بیمارستان شریعتی تهران یکی از مجهزترین مراکز درمانی کشور در زمینه سرطان و مراقبتهای ویژه است. حضور همسر نازی، بهرام بدخشان، به عنوان یک همراه همیشگی، نقش مهمی در روحیه بیمار و تصمیمگیریهای پزشکی دارد. اما واقعیت تلخ این است که سرطان پیشرفته که به کما منجر شده است، پیشآگهی (Prognosis) خوبی ندارد. با این حال، تا زمانی که قلب میتپد، امید باقی است. نعیمی نیز در سخنان خود امیدوار است که نازی «یک حرکت اساطیری» انجام دهد و مرگ را شکست بدهد. جامعه هنری و دوستدارانش نیز همین امید را دارند.
جایگاه بهناز نازی در جامعه هنری ایران و فرهنگ کار گروهی در تئاتر
بهناز نازی فقط یک بازیگر نیست؛ او نماد «فداکاری برای هنر» و «وفاداری به گروه» است. همکاری ۳۲ ساله با حمیدرضا نعیمی در گروه تئاتر «شایعات» در ایران کم نظیر است. تئاتر ایران از دهه ۷۰ به بعد، شاهد ظهور گروههای مستقل بسیاری بود، اما کمتر گروهی توانسته به اندازه «شایعات» دوام بیاورد و اعضای ثابت خود را حفظ کند. این دوام، حاصل احترام متقابل، سختیهای مشترک و عشق به هنر است. نعیمی در گفتگوی خود، صرفاً به عنوان یک همکار، بلکه به عنوان یک دوست و رفیق ۳۲ ساله صحبت کرده است. لحن او پر از حسرت و امیدواری است. در فرهنگ تئاتر ایران، «گروه» فراتر از یک مجموعه کاری است. تئاتر برخلاف سینما، معمولاً بودجه کمی دارد و بازیگران و عوامل آن اغلب با عشق و حداقل دستمزد کار میکنند. سالن اصلی تئاتر شهر (که نعیمی و نازی در آن اجرا داشتند) بزرگترین و معتبرترین صحنه تئاتر ایران است. اجرای یک نمایش «بسیار دشوار» در آن هم برای یک بازیگر سالم طاقتفرساست، چه برسد به بازیگری که همزمان شیمیدرمانی میشود. نازی با این کار، غیرت حرفهای خود را به نمایش گذاشت: «حرفه من بازیگری است و قرار نیست بیماری مانع تعهد من به تماشاگران و همکارانم شود.» این همان چیزی است که او را به یک الگو تبدیل کرده است. واکنش جامعه هنری به خبر بیماری نازی، سرشار از همدردی و دعا است. چهرههای سرشناس سینما و تئاتر در شبکههای اجتماعی برای او آرزوی بهبودی کردهاند. این همبستگی نشان از محبوبیت و احترامی دارد که نازی در طول سالها با بذلنظر و دوری از حاشیه به دست آورده است. او برخلاف بسیاری از سلبریتیها، هیچوقت به دنبال جنجال نبود و تا جایی که توانست، بیماری خود را از رسانهها دور نگه داشت. حتی در این واپسین روزها، این دوست و همکارش (نعیمی) بود که به نمایندگی از جامعه هنری، خبر را با احترام و امیدواری منتشر کرد. شفای عاجل برای این هنرمند سلحشور آرزوی همگان است.