آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
سازمان هواشناسی کشور برای چندین استان شمالی، شرقی و مرکزی هشدار جوی صادر کرد. بر اساس این گزارش، امروز برای شمال استانهای آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، اردبیل و همچنین خراسان شمالی، شمال خراسان رضوی و برخی نواحی در ارتفاعات البرز، رگبار، رعد و برق و وزش باد پیشبینی میشود. شدت بارشها در برخی مناطق ممکن است به آبگرفتگی موقت معابر و طغیان رودخانههای فصلی منجر شود. همچنین امروز در مناطقی از غرب، مرکز و شرق کشور در بعضی ساعات وزش باد شدید توام با گرد و خاک پیشبینی میشود که منجر به کاهش کیفیت هوا خواهد شد.
هموطنان ساکن در این مناطق باید از تردد و اتراق در حاشیه رودخانهها و مسیلها خودداری کنند. در خبری دیگر، شرکت کنترل کیفیت هوای تهران اعلام کرد که تهرانیها در دومین ماه سال ۱۴۰۵، یک روز هوای پاک و ۲۸ روز هوای قابل قبول تنفس کردند. بهترین کیفیت هوای تهران در اردیبهشت ماه با شاخص ۵۰ در روز ۴ اردیبهشت و بدترین کیفیت هوا با شاخص ۱۲۴ در روز ۳۰ اردیبهشت ثبت شده است. در گزارش پیش رو، جزئیات کامل وضعیت جوی مناطق مختلف و تحلیل کیفیت هوای تهران در اردیبهشت را برای شما مخاطبان عزیز تشریح خواهیم کرد.
سازمان هواشناسی کشور برای امروز در شمال استانهای آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، اردبیل، خراسان شمالی، شمال خراسان رضوی و ارتفاعات البرز، رگبار باران، رعد و برق و وزش باد شدید پیشبینی کرده است. این سامانه بارشی میتواند در برخی مناطق باعث آبگرفتگی معابر و طغیان رودخانههای فصلی شود. به مسافران و طبیعتگردان توصیه میشود از تردد در حاشیه رودخانهها و مسیلها خودداری کنند. همچنین امروز در مناطقی از غرب، مرکز و شرق کشور (از جمله تهران، قم، اصفهان، یزد، کرمان، سیستان و بلوچستان) در بعضی ساعات وزش باد شدید توام با گرد و خاک پیشبینی میشود که منجر به کاهش کیفیت هوا خواهد شد. بیماران تنفسی، سالمندان و کودکان از خروج غیرضروری در فضای باز خودداری کنند. گرد و خاک محلی، منشأ داخلی دارد (از کویر مرکزی و نمک) و احتمال انتقال گرد و خاک از عراق به استانهای غربی نیز دور از انتظار نیست. در سوی دیگر، شرکت کنترل کیفیت هوای تهران گزارشی از وضعیت هوای پایتخت در ماه اردیبهشت منتشر کرد. بر اساس دادههای این شرکت، تهرانیها در دومین ماه سال ۱۴۰۵، یک روز هوای پاک و ۲۸ روز هوای قابل قبول تنفس کردند. بهترین کیفیت هوا در ۴ اردیبهشت با شاخص ۵۰ و بدترین کیفیت هوا در ۳۰ اردیبهشت با شاخص ۱۲۴ (ناسالم برای گروههای حساس) ثبت شده است. میانگین شاخص کیفیت هوا در اردیبهشت ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال قبل بهبود یافته است (به دلیل بارشهای بهاره و کاهش گرد و خاک).
جزئیات سامانه بارشی در شمال و شرق کشور
سامانه بارشی که از روز گذشته (جمعه) از سمت غرب وارد کشور شده بود، امروز (شنبه) در نوار شمالی و شمال شرقی متمرکز شده است. بر اساس نقشههای پیشیابی هواشناسی، هسته اصلی این سامانه بر فراز استانهای آذربایجان شرقی، اردبیل، و خراسان شمالی قرار دارد. در این مناطق، بارش به صورت «رگبار و رعد و برق» و در ارتفاعات بالای ۲۵۰۰ متر (مانند کوه سبلان، کوهستانهای خراسان) به صورت برف و تگرگ نیز خواهد بود.
- شدت بارش: در برخی نقاط (به ویژه در استان اردبیل و خراسان شمالی) شدت بارش ممکن است به ۲۰ تا ۳۰ میلیمتر در ساعت برسد که میتواند باعث «آبگرفتگی معابر» (به ویژه در شهرهای اردبیل، مشهد، بجنورد، قوچان) و «طغیان رودخانههای فصلی» (مانند رودخانه بالخلو در اردبیل، رودخانه اترک در خراسان) شود.
- رعد و برق: به دلیل ناپایداری شدید جوی، خطر صاعقه در مناطق مرتفع (به ویژه در دامنههای سبلان و آلاداغ) بسیار بالاست. کوهنوردان و دامداران باید از صعود به ارتفاعات خودداری کنند.
- باد شدید: وزش باد در این مناطق گاهی به ۷۰ کیلومتر در ساعت میرسد که میتواند باعث خسارت به سازههای موقت (داربست، تابلوهای تبلیغاتی) و شکستن شاخه درختان شود.
پیشبینی میشود که این سامانه از اواخر امشب (شنبه) از شمال شرق کشور خارج شود. روز یکشنبه (۳ خرداد) جو نسبتاً پایداری در اکثر مناطق کشور حاکم خواهد بود.
گرد و خاک در غرب، مرکز و شرق؛ کاهش کیفیت هوا
دومین مخاطره جوی امروز، «وزش باد شدید توام با گرد و خاک» در مناطق مرکزی، غربی و شرقی کشور است. منشأ این گرد و خاک دو دسته است:
-
منشأ داخلی
کویر مرکزی ایران (در استان سمنان، اصفهان، یزد) و کویر نمک، به دلیل خشکسالیهای اخیر، دارای کانونهای فعال گرد و خاک هستند. با وزش باد نسبتاً شدید (۳۰ تا ۵۰ کیلومتر در ساعت)، ذرات معلق از این کویرها بلند میشوند و مناطق مجاور (تهران، قم، کرج، ساوه، کاشان، اردکان، یزد، کرمان) را تحت تأثیر قرار میدهند.
-
منشأ خارجی
در استانهای غربی (خوزستان، ایلام، کرمانشاه، کردستان)، احتمال انتقال گرد و خاک از کشور عراق (به ویژه از بیابانهای غرب و جنوب غرب عراق) وجود دارد. این گرد و خاک (که معمولاً همراه با بادهای جنوب شرقی عراق وارد ایران میشود) میتواند کیفیت هوا را در شهرهای اهواز، ایلام، کرمانشاه، سنندج و خرمآباد به سطح «ناسالم برای همه گروهها» کاهش دهد.
به شهروندان ساکن در این مناطق توصیه میشود:
- از خروج غیرضروری (به ویژه افراد مسن، کودکان، بیماران تنفسی و قلبی) خودداری کنند.
- در صورت خروج، از ماسک (N95 یا FFP2) استفاده کنند.
- در منزل، در و پنجرهها را ببندند و از دستگاه تصفیه هوا استفاده کنند (در صورت نداشتن، مرطوب کردن محیط با پارچه خیس کمک کننده است).
تحلیل کیفیت هوای تهران در اردیبهشت ۱۴۰۵
شرکت کنترل کیفیت هوای تهران گزارش عملکرد این ماه را منتشر کرد. طبق این گزارش، در دومین ماه سال (۳۱ روز)، تهرانیها یک روز هوای پاک، ۲۸ روز هوای قابل قبول، و ۲ روز هوای ناسالم برای گروههای حساس را تجربه کردند (بدون روز ناسالم برای همه گروهها و بسیار ناسالم). آمار به شرح زیر است:
- هوای پاک (شاخص ۰-۵۰): ۱ روز (۴ اردیبهشت)
- هوای قابل قبول (شاخص ۵۱-۱۰۰): ۲۸ روز
- هوای ناسالم برای گروههای حساس (شاخص ۱۰۱-۱۵۰): ۲ روز (۳۰ اردیبهشت و یک روز دیگر)
- هوای ناسالم برای همه گروهها (شاخص ۱۵۱-۲۰۰): صفر روز
- هوای بسیار ناسالم و خطرناک: صفر روز
نکات قابل توجه
بهبود کیفیت هوا نسبت به سال گذشته: میانگین شاخص کیفیت هوا در اردیبهشت ۱۴۰۵ حدود ۷۸ بوده که در مقایسه با اردیبهشت ۱۴۰۴ (میانگین ۹۲) حدود ۱۵ درصد بهبود یافته است. علت اصلی، «بارشهای بهاره بیشتر» (به دلیل فعالیت سامانههای مدیترانهای) و «کاهش وزش باد شدید در مناطق کویری» بوده است.
- بهترین روز: ۴ اردیبهشت (شاخص ۵۰) که مصادف با بارش باران در تهران و شستشوی طبیعی ذرات آلاینده بوده است.
- بدترین روز: ۳۰ اردیبهشت (شاخص ۱۲۴) که به دلیل وزش باد شدید (گرد و خاک محلی) و همچنین تداوم تردد خودروها (آخر هفته) ایجاد شد. (هرچند گزارش شرکت کنترل کیفیت هوا، بدترین روز را ۳۰ اردیبهشت اعلام کرده، اما در متن اولیه خبر نیز به آن اشاره شده است).
با وجود بهبود نسبی، تهران همچنان با معضل آلودگی هوا (به ویژه در پاییز و زمستان) مواجه است. خودروهای فرسوده و سوخت نامرغوب از مهمترین عوامل آلودگی هستند.
توصیههای هواشناسی و مدیریت بحران
سازمان هواشناسی و مدیریت بحران استانهای درگیر، توصیههای زیر را ارائه دادهاند:
برای مناطق بارشی (شمال، شمال شرق، ارتفاعات البرز)
۱. خودداری از تردد در حاشیه رودخانهها و مسیلها: بارش رگباری میتواند ظرف چند دقیقه رودخانههای خشک را به سیل خروشان تبدیل کند.
۲. خودداری از کوهنوردی و طبیعتگردی: خطر صاعقه در ارتفاعات بسیار بالاست. اگر در زمان رعد و برق در فضای باز گرفتار شدید، از درختان و اجسام فلزی دوری کنید و در حالت چمباتمه قرار بگیرید.
۳. اطمینان از استحکام سازههای موقت: گلخانهداران و مالکان داربستها، پوششها را محکم کنند.
۴. رانندگان در جادههای کوهستانی (جاده هراز، چالوس، فیروزکوه، مشهد-قوچان، اردبیل-آستارا): زنجیر چرخ، غذای خشک، آب و پتو همراه داشته باشند. در صورت بارش شدید، از توقف در زیر پلها و درهها خودداری کنند.
برای مناطق گرد و خاکی (غرب، مرکز، شرق)
۱. کاهش تردد غیرضروری در فضای باز: بیماران تنفسی، سالمندان و کودکان در منزل بمانند.
۲. استفاده از ماسک (N95 یا FFP2) در صورت خروج. ماسک پارچهای معمولی چندان مؤثر نیست.
۳. بستن در و پنجرهها و استفاده از دستگاه تصفیه هوا. اگر دستگاه ندارید، از پارچه مرطوب روی صورت خود (در هنگام خواب) استفاده کنید.
۴. شستشوی مکرر چشمها و بینی با آب نمک (سرم فیزیولوژیک) برای جلوگیری از عفونت.
چشمانداز جوی روزهای آینده
با توجه به خروج سامانه بارشی از کشور (از اواخر امشب)، پیشبینی هواشناسی برای روزهای آینده (یکشنبه تا سهشنبه) به شرح زیر است:
- یکشنبه (۳ خرداد): آسمان صاف تا نیمه ابری در اکثر مناطق کشور. وزش باد ملایم تا نسبتاً شدید در شرق و جنوب شرق (سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی). گرد و خاک محلی در این مناطق دور از انتظار نیست. دمای هوا در نوار شمالی ۲ تا ۳ درجه کاهش مییابد.
- دوشنبه (۴ خرداد) و سهشنبه (۵ خرداد): جو نسبتاً پایدار. افزایش تدریجی دما (به ویژه در استانهای مرکزی و جنوبی). احتمال بارش پراکنده فقط در ارتفاعات البرز مرکزی و غربی (چند قطره باران). هوای تهران در روزهای یکشنبه و دوشنبه صاف تا کمی ابری، با بیشینه دمای ۲۸ تا ۳۰ درجه.
- از روز چهارشنبه (۶ خرداد)، احتمال ورود سامانه بارشی جدید از سمت غرب (مدیترانه) وجود دارد که نیاز به بررسی مجدد دارد. سازمان هواشناسی توصیه میکند هموطنان اخبار را به صورت روزانه از منابع رسمی (سایت سازمان هواشناسی، خبرگزاریهای معتبر) دنبال کنند.
در مجموع، روزهای ابتدایی خرداد ماه با اقلیمی «نسبتاً پایدار» و «معتدل» همراه خواهد بود که برای مسافرت و فعالیتهای outdoor مناسب است. با این حال، خطر گرد و خاک در مناطق کویری و شرقی همچنان پابرجاست. امیدواریم با رعایت نکات ایمنی، کمترین آسیب را از این پدیدههای جوی ببینیم.