آسیانیوز ایران؛ سرویس علم و تکنولوژی:
مدیرکل آموزش و پرورش استان کرمان از برگزاری غیرحضوری امتحانات مدارس این استان خبر داد. این تصمیم که با هماهنگی شورای تأمین استان و وزارت آموزش و پرورش اتخاذ شده، شامل تمام پایههای تحصیلی (از ابتدایی تا متوسطه دوم) میشود. استان کرمان پس از استانهای سیستان و بلوچستان، البرز، قم و خراسان جنوبی، ششمین استانی است که امتحانات خود را به صورت مجازی برگزار میکند. علت اصلی این تصمیم، «شرایط اقلیمی خاص استان» (از جمله گرمای شدید در جنوب و شرق استان، وزش بادهای شدید و گرد و خاک در مناطق کویری) و همچنین «شرایط امنیتی» (نزدیکی به مناطق جنگی در سیستان و بلوچستان و هرمزگان) اعلام شده است.
همچنین «تشدید ناترازی انرژی» (قطع مکرر برق در برخی شهرستانها) و «ضعف زیرساختهای اینترنت در مناطق روستایی و عشایری» از دیگر دلایل این تصمیم بود. مدیرکل آموزش و پرورش کرمان تأکید کرد که «امنیت و سلامت دانشآموزان اولویت اصلی است» و برگزاری حضوری در شرایط فعلی با خطرات جدی همراه است. جزئیات نحوه برگزاری امتحانات (سامانه مورد استفاده، زمانبندی، و نحوه نظارت بر تقلب) متعاقباً از طریق سایت آموزش و پرورش استان و سامانه شاد اعلام خواهد شد. در گزارش پیش رو، جزئیات کامل این تصمیم، علل آن و نحوه برگزاری امتحانات غیرحضوری را برای شما مخاطبان عزیز تشریح خواهیم کرد.
دلایل اتخاذ تصمیم غیرحضوری در استان کرمان
استان کرمان به دلیل وسعت زیاد و تنوع اقلیمی (از کویر تا مناطق کوهستانی) و همچنین همسایگی با استانهای جنگی (سیستان و بلوچستان و هرمزگان)، شرایط خاصی دارد. چهار عامل اصلی منجر به این تصمیم شد:
۱. گرمای شدید در مناطق جنوبی و شرقی
در شهرستانهای جیرفت، کهنوج، منوجان، رودبار جنوب، فهرج، بم، و... دمای هوا در اردیبهشت و خرداد به بالای ۴۵ درجه سانتیگراد میرسد. برگزاری امتحانات حضوری (به ویژه در ساعات ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر) میتواند منجر به گرمازدگی (سکته گرمایی) دانشآموزان شود. مدارس این مناطق نیز غالباً فاقد سیستم سرمایشی مناسب (کولر گازی) هستند (به دلیل کمبود بودجه و قطعی برق).
۲. وزش باد شدید و گرد و خاک در مناطق کویری
شهرستانهای شهداد، راور، کرمان (برخی مناطق) و... در فصل بهار و تابستان شاهد وزش بادهای شدید (تا ۸۰ کیلومتر در ساعت) و طوفانهای گرد و خاک هستند. این پدیده کیفیت هوا را به سطح «ناسالم برای همه گروهها» کاهش میدهد و باعث بیماریهای تنفسی، سوزش چشم، و کاهش دید در جادهها میشود. تردد دانشآموزان در چنین شرایطی بسیار خطرناک است.
۳. نزدیکی به مناطق جنگی و خطر حملات هوایی
استان کرمان با استان سیستان و بلوچستان (که درگیریهای مرزی با طالبان و گروهکهای تروریستی دارد) و استان هرمزگان (که درگیر حملات هوایی آمریکا و اسرائیل است) همسایه است. هرچند کرمان خود هدف حملات مستقیم نبوده، اما احتمال نفوذ پهپادها و موشکها (به دلیل خطا) وجود دارد. همچنین صدای انفجار در استانهای همجوار (هرمزگان) باعث استرس و ترس دانشآموزان میشود. برگزاری امتحانات غیرحضوری، این نگرانی را کاهش میدهد.
۴. قطعی مکرر برق (ناترازی انرژی)
به دلیل گرمای هوا و افزایش مصرف برق (کولرها، سیستمهای سرمایشی)، شبکه برق در برخی شهرستانهای استان کرمان (به ویژه شهرستانهای جنوبی) با قطعی برنامهریزی شده (خاموشی) مواجه است. اگر امتحانات حضوری برگزار میشد، مدارس در ساعات قطع برق با مشکل مواجه میشدند (تاریکی، گرمای شدید، عدم کارایی کامپیوترها). در امتحانات مجازی، دانشآموزان (با استفاده از پاوربانک و دیتای همراه) میتوانند مشکل قطع برق را مدیریت کنند.
نحوه برگزاری امتحانات مجازی و تمهیدات ضد تقلب
آموزش و پرورش استان کرمان برای برگزاری امتحانات مجازی، از بستر «سامانه شاد» (شبکه اجتماعی دانشآموزی) و «سامانه آزمونساز» مرکز ارزشیابی وزارت آموزش و پرورش استفاده خواهد کرد. تمهیدات ضد تقلب به شرح زیر است:
-
تنوع در سوالات
بانک سوالات تصادفی؛ هر دانشآموز مجموعه سوالات متفاوتی دریافت میکند.
-
محدودیت زمانی
پاسخ به هر سوال در زمان محدود (مثلاً ۶۰ ثانیه برای تستی، ۵ دقیقه برای تشریحی). پس از پایان زمان، سامانه به طور خودکار پاسخ را ثبت میکند و امکان تغییر وجود ندارد.
-
نظارت از طریق دوربین (در برخی دروس مهم)
برای دروس نهایی پایه دوازدهم (که تأثیر قطعی در کنکور دارند)، از دانشآموز خواسته میشود وبکم (دوربین) خود را روشن کند و ناظر (معلم یا مراقب) به صورت زنده بر نحوه پاسخگویی نظارت کند. در مناطق بدون اینترنت پرسرعت، این گزینه اجباری نیست.
-
بررسی ناهنجاریهای آماری
الگوریتمهای هوشمند، پاسخهای مشابه و کپیکاری (تقلب) را تشخیص میدهند. اگر دو دانشآموز بیش از ۸۰ درصد پاسخهای یکسان (و اشتباهات مشابه) داشته باشند، برگه آنها بررسی ویژه میشود.
-
ممنوعیت چند تب مرورگر
سامانه از طریق کدهای جاوااسکریپت، تلاش دانشآموز برای باز کردن تبهای دیگر یا خروج از صفحه امتحان را تشخیص میدهد و به ناظر هشدار میدهد.
دانشآموزانی که به اینترنت پرسرعت یا تجهیزات هوشمند دسترسی ندارند، میتوانند با هماهنگی قبلی، در مدارس مجهز به سایتهای کامپیوتری (با رعایت فاصله اجتماعی) در امتحان شرکت کنند. همچنین امکان شرکت در امتحان با گوشی هوشمند (موبایل) نیز وجود دارد. آموزش و پرورش استان کرمان قول داده است که «هیچ دانشآموزی به دلیل نداشتن تجهیزات، از امتحان بازنماند».
واکنش والدین و دانشآموزان
تصمیم به برگزاری غیرحضوری امتحانات در کرمان با واکنشهای متفاوتی مواجه شده است:
-
واکنش مثبت (اکثریت)
والدین (به ویژه مادران شاغل) و دانشآموزان ساکن در مناطق گرمسیر (جیرفت، کهنوج، بم) و مناطق کویری (شهداد، راور) از این تصمیم استقبال کردهاند. یک مادر جیرفتی در شبکههای اجتماعی نوشت: «دمای هوا امروز ۴۸ درجه بود. بچهها اگر مجبور بودند برای امتحان به مدرسه بروند، یقیناً گرمازده میشدند. خدا را شکر که تصمیم درستی گرفته شد.» یک دانشآموز بمی نیز گفت: «اینجا باد و گرد و خاک طوری است که نفس کشیدن سخت میشود. امتحان مجازی خیلی بهتر است.»
-
واکنش منفی (اقلیت)
برخی والدین (به ویژه در شهر کرمان و شهرستانهای معتدل) نگران «تقلب» و «بیعدالتی» هستند. آنها معتقدند که دانشآموزان زرنگ و منظم در امتحانات مجازی ضرر میکنند و دانشآموزان کمتلاش با تقلب نمره میگیرند. یک مادر کرمانی گفت: «فرزند من تمام سال را با سختی درس خواند. حالا یک نفر میتواند با باز کردن کتاب در کنار لپتاپ، نمره او را بگیرد. این عادلانه نیست.» همچنین برخی از دانشآموزان مناطق محروم (که به اینترنت یا لپتاپ دسترسی ندارند) نگران هستند که نتوانند به خوبی در امتحان شرکت کنند. آموزش و پرورش استان کرمان در پاسخ به این نگرانیها اعلام کرده است که «نظارت هوشمند» و «تنوع سوالات» تا حد زیادی تقلب را کاهش میدهد، اما «عدالت کامل» در فضای مجازی غیرممکن است. با این حال، به دلیل شرایط بحرانی (گرما، گرد و خاک، جنگ)، برگزاری مجازی «بهتر از به خطر انداختن جان دانشآموزان» است.
مقایسه با سایر استانها و تأثیر بر رتبهبندی کشوری
تا کنون استانهای زیر امتحانات خود را به صورت غیرحضوری اعلام کردهاند:
- سیستان و بلوچستان (به دلیل بادهای ۱۲۰ روزه و گرمای شدید)
- البرز (به دلیل شرایط امنیتی و نزدیکی به تهران)
- قم (به دلیل تراکم بالای جمعیت و شرایط امنیتی)
- خراسان جنوبی (به دلیل ضعف اینترنت و شرایط اقلیمی)
- چهارمحال و بختیاری (به دلیل بارشهای سیلآسا و لغزندگی جادهها)
- کرمان (به دلیل گرمای شدید، گرد و خاک و شرایط امنیتی)
در مقابل، برخی استانها (مانند اصفهان، فارس، خراسان رضوی) امتحانات را به صورت حضوری برگزار میکنند. این ناهماهنگی، نگرانیهایی را در مورد «عدالت آموزشی» در سطح کشور ایجاد کرده است. دانشآموزان استان کرمان (که امتحان مجازی میدهند) در رقابت با دانشآموزان استان اصفهان (که حضوری میدهند) برای ورود به دانشگاههای برتر، آیا ضرر میکنند؟
پاسخ: «تأثیر سوابق تحصیلی» (نمرات امتحانات نهایی) در کنکور به صورت «تراز شده» (با در نظر گرفتن دشواری امتحان در هر استان) محاسبه میشود. سازمان سنجش اعلام کرده است که برای جبران نابرابری ناشی از برگزاری حضوری/غیرحضوری، از روشهای آماری (نمره تراز) استفاده میکند. بنابراین، دانشآموز کرمانی به دلیل اینکه امتحانش مجازی بوده، در مقایسه با دانشآموز اصفهانی (که حضوری بوده) «جریمه» نمیشود. با این حال، نگرانی از «تقلب» در امتحانات مجازی (که ممکن است نمره برخی را به طور غیرواقعی بالا ببرد) همچنان پابرجاست.
توصیههای مهم به دانشآموزان کرمانی
با توجه به برگزاری امتحانات غیرحضوری در استان کرمان، دانشآموزان باید نکات زیر را رعایت کنند:
۱. آمادگی فنی
پیش از روز امتحان، حتماً سامانه شاد را روی دستگاه خود (لپتاپ، تبلت، یا گوشی هوشمند) نصب و تست کنید. از سلامت اینترنت (حتی دیتای همراه)، وبکم (در صورت نیاز)، و میکروفن اطمینان حاصل کنید. یک شارژر همراه (پاوربانک) و کابل یدکی نیز کنار دست داشته باشید.
۲. محیط آرام
یک اتاق آرام و بدون سر و صدا انتخاب کنید. به اعضای خانواده بگویید در ساعات امتحان مزاحم شما نشوند. میز خود را تمیز کنید و فقط لپتاپ و یک لیوان آب روی آن بگذارید.
۳. مدیریت زمان
تایمر (زمان سنج) کنار دست بگذارید. ابتدا سوالات آسان را پاسخ دهید، سپس به سراغ سوالات دشوار بروید. اگر با سوالی گیر کردید، بیش از چند دقیقه وقت تلف نکنید (بعداً برگردید).
۴. صداقت علمی
از هرگونه تقلب (نگاه به جزوه، باز کردن تب دیگر، ارتباط با دوستان، استفاده از گوشی) خودداری کنید. سیستم از تکنیکهای هوشمند برای تشخیص تقلب استفاده میکند. اگر متقلب دستگیر شوید، برگه شما باطل میشود و ممکن است تا یک سال از شرکت در امتحانات محروم شوید.
۵. مدیریت استرس
نفس عمیق بکشید (۳ ثانیه دم، ۳ ثانیه حبس، ۳ ثانیه بازدم) و به خودتان بگویید «من آماده هستم». به یاد داشته باشید که شرایط برای همه دانشآموزان کرمانی یکسان است. کسی که آرامش خود را حفظ کند، عملکرد بهتری خواهد داشت.
۶. پشتیبانی فنی
اگر در حین امتحان با مشکل فنی (قطع اینترنت، قطع برق، هنگ کردن لپتاپ) مواجه شدید، وحشت نکنید. بلافاصله با معلم خود (از طریق شماره تماس یا ایمیلی که در ابتدای ترم اعلام کرده) تماس بگیرید و موضوع را گزارش دهید. همچنین از صحنه مشکل (با تلفن همراه خود) فیلم یا عکس بگیرید. سپس درخواست «امتحان جایگزین» بدهید.
موفق باشید! که با تلاش و پشتکار، میتوانید بهترین نتیجه را کسب کنید.