آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
وزیر آموزش و پرورش در تازهترین اظهارات خود، هرگونه دریافت وجوه غیرقانونی در زمان ثبتنام مدارس را ممنوع اعلام کرد. بر اساس تأکید وزیر، مدارس هیئت امنایی «حق برگزاری آزمون ورود به مدرسه یا مصاحبه را ندارند.» همچنین مدارس غیردولتی نیز «حق دریافت شهریه غیرآموزشی هنگام ثبتنام را ندارند» و هیچ تخلفی در این زمینه پذیرفته نیست. این تصمیم در شرایطی اتخاذ میشود که هر ساله با آغاز فصل ثبتنام مدارس، گزارشهای متعددی از دریافت وجوه اضافی (تحت عنوان «کمک به مدرسه»، «هزینه ثبتنام»، «آزمون ورودی»، و...) منتشر میشد.
وزیر آموزش و پرورش تأکید کرده است که «نظارت بر اجرای این مصوبه» بر عهده ادارات کل آموزش و پرورش استانها و نواحی است و در صورت تخلف، با مدیران مدارس برخورد قانونی خواهد شد. در بخش دیگری از اظهارات وزیر، موضوع «امتحانات پایان سال» مطرح شد. او گفت: «تصمیمگیری برگزاری آزمونها و ارزشیابی پایان سال تحصیلی به شورای تأمین استانها واگذار شده است.» همچنین وزیر بر «برگزاری کلاسهای جبرانی در روزهای باقیمانده» تأکید کرد تا خلأ آموزشی (ناشی از تعطیلیهای مکرر به دلیل جنگ، آلودگی هوا، و ...) ایجاد نشود. در پایان، وزیر از رونمایی «سامانه یکپارچه نوین آموزشی بینا» خبر داد که چندین سامانه آموزشی (شاد، سیدا، پادا، و...) را در یک بستر تجمیع و به یکدیگر متصل میکند.
ممنوعیت دریافت وجه و آزمون ورودی؛ پایان تخلفات؟!
مدارس هیئت امنایی (که بین مدارس دولتی و غیردولتی قرار دارند) و مدارس غیردولتی (آزاد) سالهاست که به دریافت وجوه غیرقانونی در زمان ثبتنام متهم میشوند. نمونههای تخلف:
-
آزمون ورودی و مصاحبه با هزینه چند میلیون تومانی
برخی مدارس هیئت امنایی و غیردولتی از والدین مبالغ بالایی (تا ۵ میلیون تومان) تحت عنوان «هزینه آزمون ورودی» یا «هزینه مصاحبه» دریافت میکردند. این کار نه تنها غیرقانونی بود، بلکه باعث ایجاد «تبعیض آموزشی» میشد (فقط کودکانی که پول داشتند میتوانستند در این آزمونها شرکت کنند).
-
دریافت شهریه «غیرآموزشی»
برخی مدارس غیردولتی، تحت عنوان «کمک به مدرسه» یا «هزینه ثبتنام» مبالغ اضافی (غیر از شهریه مصوب) دریافت میکردند. این مبالغ گاهی به اندازه کل شهریه (۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان) بود.
-
اجبار به خرید کتابهای کمک آموزشی از فروشگاه مدرسه
برخی مدارس، والدین را مجبور میکردند که کتابها و لوازم تحریر را از فروشگاه مدرسه خریداری کنند (با قیمت بالاتر از بازار آزاد).
وزیر آموزش و پرورش با صدور این دستورالعمل، تمام این تخلفات را ممنوع اعلام کرده است. همچنین «سامانه ثبتنام الکترونیکی (سامانه دانشآموزی - سادا)» اجباری شده است تا تمام فرآیند ثبتنام (از جمله پرداخت شهریه) شفاف و تحت نظارت باشد. والدین میتوانند در صورت مشاهده تخلف، با شماره تلفن 02188961126 (سامانه پاسخگویی وزارت آموزش و پرورش) تماس بگیرند.
مدارس هیئت امنایی؛ تفاوت با مدارس دولتی و غیردولتی
«مدارس هیئت امنایی» نوعی مدارس دولتی هستند که از استقلال مالی بیشتری برخوردارند. آنها میتوانند بخشی از هزینههای خود را از طریق «شهریه» (با نرخ مصوب) تأمین کنند، در حالی که مدارس دولتی عادی به طور کامل از بودجه دولتی استفاده میکنند. با این حال، این مدارس حق «دریافت وجه اضافی» یا «برگزاری آزمون ورودی» را ندارند. متأسفانه، برخی از این مدارس در سالهای اخیر از این اختیارات سوءاستفاده کرده و خود را به «مدارس غیردولتی» (که مجاز به دریافت شهریه بالاتر هستند) تبدیل کردهاند. دستورالعمل جدید وزیر، این سوءاستفاده را پایان میدهد.
نکته مهم: «مدارس غیردولتی» (آزاد) همچنان مجاز به دریافت شهریه هستند (با نرخ مصوب شورای آموزش و پرورش استان). اما آنها نیز حق دریافت «شهریه غیرآموزشی» یا «وجه اضافی» را ندارند. همه هزینهها باید به صورت شفاف در سامانه ثبتنام الکترونیکی درج شود.
کلاسهای جبرانی؛ راهکار جبران افت تحصیلی
به دلیل تعطیلیهای مکرر مدارس در ماههای اخیر (به دلیل جنگ تحمیلی سوم، آلودگی هوا، و بارشهای سیلآسا)، نگرانی از «افت تحصیلی» دانشآموزان وجود دارد. وزیر آموزش و پرورش دستور داده است که مدارس «کلاسهای جبرانی» را در روزهای باقیمانده تا پایان سال تحصیلی (اواخر خرداد) برگزار کنند. این کلاسها میتواند به صورت حضوری (با رعایت پروتکلهای بهداشتی) یا مجازی (از طریق سامانه شاد) باشد.
هدف کلاسهای جبرانی
-
مرور دروس مهم و کلیدی
معلمان باید مباحثی را که احتمال سوال آمدن در امتحانات نهایی دارد، مرور کنند.
-
رفع اشکال
دانشآموزانی که در درس خاصی مشکل دارند، میتوانند سوالات خود را بپرسند.
-
انجام پروژهها و کارهای عملی
به دلیل تعطیلی مدارس، بسیاری از کارهای عملی (آزمایشگاه، کارگاه، و...) ناتمام مانده است.
مدارس موظف هستند برنامه کلاسهای جبرانی را به اطلاع والدین برسانند و از آنها برای حضور دانشآموزان (اختیاری) دعوت کنند. دانشآموزانی که تمایل به شرکت در کلاسهای جبرانی ندارند، از امتحانات نهایی محروم نمیشوند (اما به احتمال قوی نمرات پایینتری کسب میکنند).
سامانه «بینا»؛ تحول دیجیتال در آموزش و پرورش
«سامانه یکپارچه نوین آموزشی بینا» پروژهای است که قرار است چندین سامانه موازی و بعضاً ناهماهنگ (شاد، سیدا، پادا، سناد، و...) را در یک بستر واحد تجمیع کند. مزایای این سامانه:
-
ثبتنام یکپارچه
والدین برای ثبتنام فرزند خود نیازی به مراجعه به چند سامانه مختلف ندارند. همه کارها (ثبت اطلاعات، انتخاب مدرسه، پرداخت شهریه، و...) در «بینا» انجام میشود.
-
انتقال سوابق تحصیلی
اگر دانشآموزی از مدرسهای به مدرسه دیگر (در استان دیگر) نقل مکان کند، سوابق تحصیلی (نمرات، غیبت، وضعیت انضباطی) به صورت خودکار در «بینا» منتقل میشود. دیگر نیازی به طی کردن بروکراسی اداری (درخواست کتبی، مهر و امضا، و...) نیست.
-
ارزشیابی آنلاین
معلمان میتوانند نمرات را به صورت آنلاین در «بینا» ثبت کنند و والدین میتوانند بلافاصله نمرات فرزند خود را مشاهده کنند.
-
ارتباط مستقیم با اولیا
«بینا» یک سامانه پیامکی و ایمیلی داخلی دارد که معلمان و مدیران میتوانند از آن برای ارسال اطلاعیهها (تعطیلی، زمان امتحان، نمرات، و...) به والدین استفاده کنند.
سامانه «بینا» از تیر ۱۴۰۵ به صورت «آزمایشی» در استانهای تهران، اصفهان، خراسان رضوی و خوزستان اجرا میشود و از مهر ۱۴۰۵ (سال تحصیلی جدید) به صورت «سراسری» فعال میشود. وزیر آموزش و پرورش تأکید کرده است که «انتقال به سامانه بینا اجباری است» و پس از مهر ۱۴۰۵، سامانههای قبلی (مانند شاد) تعطیل خواهند شد.
واکنشها و چالشهای پیش رو
تصمیمات جدید وزیر آموزش و پرورش (ممنوعیت دریافت وجه، برگزاری کلاسهای جبرانی، و سامانه بینا) با واکنشهای متفاوتی روبرو شده است:
-
واکنش مثبت (والدین)
والدین (به ویژه والدین دانشآموزان مناطق محروم) از ممنوعیت دریافت وجه اضافی استقبال کردهاند. آنها میگویند که سالهاست از این تخلفات رنج میبرند. همچنین از سامانه «بینا» استقبال کردهاند (چون بوروکراسی را کاهش میدهد).
-
واکنش منفی (برخی مدیران مدارس غیردولتی)
برخی مدیران مدارس غیردولتی (به ویژه مدارسی که شهریههای غیرمصوب دریافت میکردند) با این تصمیم مخالف هستند. آنها معتقدند که «هزینههای واقعی اداره مدرسه» بیشتر از شهریه مصوب است و دولت باید یارانه بیشتری به مدارس غیردولتی اختصاص دهد.
-
چالش فنی سامانه «بینا»
ممکن است در ماههای اول اجرا (به دلیل حجم بالای دادهها و اتصال چند سامانه به یکدیگر) با مشکلات فنی (کندی، قطعی، از دست رفتن اطلاعات) مواجه شود. وزارت آموزش و پرورش باید تیم پشتیبانی قوی برای رفع این مشکلات داشته باشد.
به هر حال، این تصمیمات (اگر به درستی اجرا شوند) میتوانند قدم بزرگی در جهت «عدالت آموزشی» و «شفافیت مالی» در نظام آموزش و پرورش ایران باشند. والدین باید مراقب باشند که مدارس تخلف نکنند و در صورت مشاهده تخلف، سریعاً به وزارت آموزش و پرورش021889611 26 (سامانه پاسخگویی وزارت آموزش و پرورش) گزارش دهند.