آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
صبح امروز (سهشنبه ۵ خرداد ۱۴۰۵) پالایشگاه ششم پارس جنوبی در عسلویه شاهد یک حادثه ناگوار بود. سخنگوی مجتمع گاز پارس جنوبی از وقوع «انفجار محدود» در حین آواربرداری از تأسیسات آسیبدیده جنگ خبر داد. این حادثه در حالی رخ داد که نیروهای پیمانکاری مشغول بازسازی پالایشگاه ششم بودند. بلافاصله پس از انفجار، نیروهای امدادی و آتشنشانی پالایشگاه وارد عمل شده و موفق شدند آتش را کنترل و خاموش کنند. در این حادثه متأسفانه ۳ نفر از کارکنان شرکت پیمانکاری مصدوم شدند. مصدومان بلافاصله به بیمارستان منتقل شده و تحت درمان قرار گرفتند. هنوز علت دقیق این حادثه مشخص نیست و تیمهای کارشناسی در حال بررسی هستند. در گزارش پیش رو، جزئیات کامل این حادثه، آخرین وضعیت مصدومان و تأثیر آن بر تولید گاز را برای شما مخاطبان عزیز تشریح خواهیم کرد.
جزئیات حادثه و نحوه وقوع
پالایشگاه ششم پارس جنوبی که در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس (عسلویه) واقع شده است، در جریان جنگ هدف حملات هوایی و موشکی قرار گرفته بود. بر اساس گزارشهای رسمی، این پالایشگاه در اسفند ۱۴۰۴ (فوریه ۲۰۲۶) مورد اصابت چندین موشک و پهپاد انتحاری قرار گرفت و بخشهایی از تأسیسات آن (از جمله خطوط لوله، مخازن، و ساختمانهای اداری) تخریب شد. از آن زمان، عملیات آواربرداری و بازسازی با همکاری قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا و چند شرکت پیمانکاری داخلی آغاز شده بود. صبح امروز (سهشنبه ۵ خرداد)، گروهی از کارگران پیمانکاری مشغول «آواربرداری از یکی از ساختمانهای فرسوده و آسیبدیده» بودند. به گفته شاهدان عینی، ناگهان صدای انفجار مهیبی به گوش رسید. علت احتمالی: «نشت گاز از خط لوله آسیبدیده (که تصور میشد قبلاً خالی و ایمن شده باشد) و جرقه ناشی از برخورد اجسام فلزی (تیرآهن، میلگرد) در حین آواربرداری». بلافاصله آتشسوزی شروع شد و دود سیاه غلیظی منطقه را فرا گرفت. نیروهای امدادی و آتشنشانی پالایشگاه (که در حالت آماده باش کامل بودند) ظرف کمتر از ۱۰ دقیقه به محل حادثه رسیدند و با استفاده از کپسولهای پودری و سیستم اطفای حریق (فوم مخصوص)، آتش را مهار و خاموش کردند. خوشبختانه آتش به سایر تأسیسات (مخازن اصلی گاز، خطوط لوله فعال) سرایت نکرد و حادثه در همان نقطه محدود مهار شد.
علت حادثه و پیگیریهای قضایی
هنوز علت دقیق این حادثه مشخص نیست، اما سه احتمال اصلی توسط کارشناسان مطرح شده است:
-
نشت گاز باقیمانده در خطوط لوله آسیبدیده
تصور میشد که خطوط لوله پالایشگاه ششم پس از حملات هوایی، تخلیه و ایمن شدهاند. با این حال، ممکن است در برخی نقاط کور، گاز باقی مانده باشد و در حین آواربرداری، جرقه (ناشی از برخورد فلزات) باعث انفجار شده باشد.
-
نقص تجهیزات برقی (جرقه و اتصالی)
در حین آواربرداری، ممکن است یکی از دستگاههای برقی (دریل، اره، جرثقیل) دچار اتصالی شده و جرقهای تولید کرده باشد. این جرقه در تماس با گرد و غبار قابل اشتعال (که در اثر آواربرداری بلند شده بود) میتوانسته باعث انفجار شود.
-
بیاحتیاطی کارگران و عدم رعایت پروتکلهای ایمنی
ممکن است کارگران (به دلیل فشار کاری یا عدم آموزش کافی) از تجهیزات ایمنی (مانند ماسک ضد گاز، لباس ضد حریق، و...) استفاده نکرده یا در مجاورت مواد قابل اشتعال سیگار کشیده باشند. بازرسی کار در حال بررسی این موضوع است.
یک مقام آگاه مدعی شد» شواهد اولیه حاکی از «خطای انسانی» است، اما قضاوت نهایی پس از تکمیل تحقیقات انجام خواهد شد. اگر ثابت شود که پیمانکار پروتکلهای ایمنی را رعایت نکرده است، قرارداد او لغو و جریمه سنگینی (تا سقف ۱۰۰ میلیارد تومان) برایش در نظر گرفته خواهد شد.»
اهمیت پالایشگاه ششم پارس جنوبی در تأمین گاز کشور
پالایشگاه ششم پارس جنوبی (که متعلق به شرکت ملی گاز ایران است) یکی از ۱۳ پالایشگاه این مجتمع عظیم میباشد. ظرفیت تولید این پالایشگاه حدود ۵۰ میلیون متر مکعب گاز طبیعی در روز (معادل ۱۰ درصد کل تولید گاز کشور) است. این گاز پس از شیرینسازی (حذف گازهای اسیدی و آب)، به خطوط سراسری تزریق میشود و برای مصارف خانگی (گرمایش، پخت و پز)، صنعتی (کارخانجات، پتروشیمیها) و نیروگاههای برق استفاده میگردد. خوشبختانه، این حادثه تأثیری بر تولید گاز نداشته است. چرا که عملیات بازسازی پالایشگاه ششم (پس از حملات جنگی) از هفتههای پیش با ظرفیت ۳۰ درصد آغاز شده بود و بقیه ظرفیت (۷۰ درصد) قبلاً به پالایشگاههای دیگر (پالایشگاه هفتم و هشتم) منتقل شده بود. به عبارت دیگر، پالایشگاه ششم در زمان حادثه عملاً «تعطیل» بود و تنها عملیات «آواربرداری و بازسازی» در آن انجام میشد. بنابراین، خللی در گازرسانی به وجود نیامده است. مدیریت مجتمع گاز پارس جنوبی اعلام کرده است که عملیات بازسازی پالایشگاه ششم پس از اتمام بررسیهای ایمنی (حداکثر تا ۷۲ ساعت آینده) از سر گرفته خواهد شد. بازسازی کامل این پالایشگاه و بازگشت به ظرفیت ۱۰۰ درصدی، حداقل ۶ ماه زمان نیاز دارد (بر اساس برآوردهای اولیه).
سابقه حوادث در پارس جنوبی و درسهای ایمنی
پالایشگاههای پارس جنوبی در سالهای اخیر شاهد چندین حادثه ناگوار بودهاند:
- تیر ۱۳۹۸: انفجار در پالایشگاه هفتم پارس جنوبی (علت: نشت گاز و اشتعال آن). ۲ نفر کشته و ۴ نفر مصدوم شدند.
- آبان ۱۴۰۱: آتشسوزی در پالایشگاه چهارم (علت: اتصالی برق در تابلو برق). خسارت مالی سنگین، اما تلفات جانی نداشت.
- اسفند ۱۴۰۴: حملات هوایی دشمن به پالایشگاههای چهارم، ششم و هفتم. دهها کشته و زخمی بر جای گذاشت و تولید گاز را برای چند هفته مختل کرد.
با توجه به این سابقه، سازمان بازرسی کل کشور و وزارت نفت باید «کمیته ویژه ایمنی» برای بازسازی تأسیسات جنگی تشکیل دهند. همچنین لازم است که «پروتکلهای ایمنی» برای کارگران پیمانکاری (که اغلب فاقد آموزش کافی هستند) تشدید شود. استفاده از «دوربینهای حرارتی» برای تشخیص نشت گاز قبل از شروع عملیات آواربرداری، «سیستم اعلام حریق پیشرفته»، و «تجهیزات ضد انفجار» از جمله اقداماتی است که باید در اولویت قرار گیرد.
در پایان، برای مصدومان این حادثه آرزوی سلامتی داریم.
امیدواریم که مسئولان با شفافسازی علت حادثه
از تکرار چنین حوادث تلخی جلوگیری کنند.