آتش‌سوزی در ساختمان گمرک فرودگاه امام

آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:

دقایقی پیش، یک ساختمان اداری در شهر فرودگاهی امام خمینی دچار حریق شد. این حریق در «ساختمان اداری گمرک» شهر فرودگاهی امام  به وقوع پیوسته است. مدیرعامل شهر فرودگاهی امام خمینی اعلام کرد: «ساعتی قبل طبقه سوم ساختمان اداری گمرک فرودگاه دچار حریق شد؛ با حضور نیروهای آتش‌نشانی هم‌اکنون آتش‌سوزی اطفا شده است.» بر اساس گزارش اولیه، «احتمالاً شروع آتش‌سوزی از اتاق سرور (Server Room) واقع در ساختمان گمرک فرودگاه بوده است.»

تاکنون از علت دقیق حادثه و میزان خسارت و تلفات احتمالی اطلاعاتی در دست نیست. نیروهای امدادی و آتش‌نشانی بلافاصله در محل حاضر شده و عملیات اطفا را آغاز کردند. خوشبختانه با تلاش به موقع آتش‌نشانان، حریق مهار شده و از گسترش آن به سایر بخش‌های فرودگاه جلوگیری شد. در گزارش پیش رو، جزئیات کامل این حادثه، آخرین وضعیت فرودگاه و علت احتمالی آتش‌سوزی را برای شما مخاطبان عزیز تشریح خواهیم کرد.

جزئیات حادثه و نحوه اطفای حریق

حادثه در «ساختمان اداری گمرک» شهر فرودگاهی امام خمینی واقع در شهرستان رباط‌کریم (استان تهران) رخ داده است. این ساختمان عمدتاً توسط کارکنان گمرک برای انجام تشریفات اداری، ترخیص کالا، و بازرسی مسافران استفاده می‌شود. طبقه سوم این ساختمان (طبق اعلام مدیرعامل) دچار حریق شده است. شاهدان عینی (کارکنان گمرک) از مشاهده دود سیاه غلیظ و شعله‌های آتش در طبقه سوم خبر داده‌اند. بلافاصله پس از وقوع حادثه، نیروهای «آتش‌نشانی شهر فرودگاهی امام خمینی» (که به طور ویژه برای این فرودگاه تجهیز شده‌اند) به محل اعزام شدند. از آنجا که فرودگاه یک منطقه «حساس و استراتژیک» است، ایستگاه‌های آتش‌نشانی با تجهیزات پیشرفته (خودروهای سنگین، کف‌پاش‌ها (فوم)، و نردبان‌های هیدرولیکی) در آن مستقر هستند. آتش‌نشانان با استفاده از کف مخصوص (برای اطفای حریق تجهیزات الکترونیکی) و آب (برای خنک‌سازی سازه) موفق شدند آتش را در کمتر از ۳۰ دقیقه مهار کنند. عملیات اطفای حریق حدود ۱.۵ ساعت به طول انجامید (شامل مهار آتش، لکه‌گیری، و تخلیه دود). خوشبختانه، آتش به سایر طبقات (طبقه دوم و اول) و همچنین به سایر ساختمان‌های فرودگاه (ترمینال مسافری، برج مراقبت، و انبارها) سرایت نکرد. تیم‌های امدادی (هلال احمر و اورژانس) نیز در محل مستقر شدند، اما گزارشی از مصدومیت یا تلفات جانی منتشر نشده است.

علت احتمالی حادثه (آتش‌سوزی اتاق سرور)

مدیرعامل شهر فرودگاهی اعلام کرده است که «احتمالاً شروع آتش‌سوزی از اتاق سرور (Server Room) واقع در ساختمان گمرک بوده است.» اتاق سرور اتاقی است که در آن سرورهای کامپیوتری، تجهیزات شبکه (سوئیچ‌ها، روترها، فایروال‌ها)، و سیستم‌های ذخیره‌سازی اطلاعات (Storage) قرار دارند. این اتاق معمولاً مجهز به سیستم‌های خنک‌کننده دقیق (دستگاه‌های تهویه مطبوع تخصصی) و سیستم اطفای حریق خودکار (اسپرینکلر یا گاز FM200) است. با این حال، نقص در هر یک از این تجهیزات می‌تواند باعث آتش‌سوزی شود.

سه علت احتمالی

۱. اتصال کوتاه برق (Short Circuit)

سیم‌کشی‌های فرسوده یا اتصالات شل در پریزهای برق یا کابل‌های برق می‌تواند باعث جرقه و آتش‌سوزی شود. داغ شدن بیش از حد سرورها (به دلیل خرابی فن‌ها یا مسدود بودن دریچه‌های هوا) نیز یک عامل خطر است.

۲. نقص در سیستم خنک‌کننده (Cooling Failure)

اگر دستگاه تهویه مطبوع اتاق سرور خراب شود، دمای داخل اتاق به سرعت به بالای ۵۰ درجه می‌رسد. سرورها نیز گرم می‌شوند و در نهایت ممکن است آتش بگیرند.

۳. نقص در سیستم اطفای حریق (Fire Suppression Failure)

برخی از سیستم‌های اطفای حریق قدیمی از گازهایی استفاده می‌کنند که در صورت فعال شدن اشتباهی (یا نقص سنسور)، می‌توانند باعث آسیب به تجهیزات شوند (اما معمولاً باعث آتش‌سوزی نمی‌شوند). احتمال نقص در سیستم اعلام حریق (که منجر به دیر رسیدن آتش‌نشانان می‌شود) نیز وجود دارد.

کارشناسان آتش‌نشانی در حال بررسی دقیق علت حادثه هستند.

تأثیر حادثه بر عملیات فرودگاه

مدیرعامل شهر فرودگاهی امام خمینی تأکید کرده است که «عملیات فرودگاه (نشست و برخاست هواپیماها) تحت تأثیر این حادثه قرار نگرفته و پروازها طبق روال عادی در حال انجام است.» دلیل این امر:

• تفکیک فیزیکی ساختمان گمرک از ترمینال مسافری

  ساختمان گمرک در مجاورت ترمینال مسافری نیست و فاصله فیزیکی دارد. بنابراین، آتش به ترمینال سرایت نکرد.

• برق اضطراری و سیستم‌های پشتیبان

  فرودگاه مجهز به ژنراتورهای برق اضطراری است. حتی اگر آتش به بخشی از شبکه برق آسیب رسانده باشد، ژنراتورها بلافاصله وارد مدار می‌شوند و خللی در عملیات فرودگاه ایجاد نمی‌شود.

• نبود تأخیر در پروازها

  تا لحظه تنظیم این گزارش، هیچ گزارشی از تأخیر یا لغو پروازها (به دلیل این حادثه) منتشر نشده است. مسافران می‌توانند با خیال راحت به فرودگاه مراجعه کنند.

با این حال، احتمال دارد که «خدمات گمرکی» (ترخیص کالا و بازرسی مسافران) با اختلال موقت مواجه شده باشد (به دلیل آسیب به سرورهای گمرک). اما گمرک ایران دارای سیستم‌های پشتیبان (Backup) است و انتظار می‌رود که این اختلال حداکثر چند ساعت طول بکشد.

واکنش نهادهای مسئول و اقدامات پس از حادثه

پس از وقوع حادثه، نهادهای زیر وارد عمل شدند:

• سازمان آتش‌نشانی شهر فرودگاهی امام خمینی: مسئول اطفای حریق.
• سازمان هواپیمایی کشوری: مسئول هماهنگی و اطلاع‌رسانی به مسافران و شرکت‌های هواپیمایی.
• گمرک ایران: مسئول ارزیابی خسارت به تجهیزات گمرکی و راه‌اندازی سیستم‌های پشتیبان.

اقدامات پس از حادثه

• پاکسازی محل: شهرداری رباط‌کریم (یا منطقه ویژه فرودگاه) مسئول پاکسازی نخاله‌ها و مواد سوخته است.
• بازسازی ساختمان گمرک: بازسازی ساختمان آسیب دیده (به ویژه طبقه سوم) و تعویض تجهیزات سوخته (سرورها، کابل‌ها، و...) حداقل چند هفته تا چند ماه زمان نیاز دارد.
• رفع دود و بو: ایستگاه‌های آتش‌نشانی با استفاده از دستگاه‌های فن‌دار (ونتیلاتور) دود باقیمانده از ساختمان را تخلیه کردند.

درس‌های ایمنی و پیشگیری از حوادث مشابه

این حادثه (آتش‌سوزی در اتاق سرور گمرک فرودگاه) اهمیت «ایمنی در اماکن حساس» را یادآوری می‌کند. سازمان آتش‌نشانی و مدیریت بحران به مسئولان ساختمان‌های اداری و مراکز داده (دیتاسنترها) توصیه می‌کند:

۱. بازرسی دوره‌ای سیم‌کشی‌های برق و سیستم‌های اعلام و اطفای حریق

سیم‌کشی‌های فرسوده را تعویض کنید. سیستم اعلام حریق (دتکتورهای دود و حرارت) و سیستم اطفای حریق (اسپرینکلر یا گاز FM200) را ماهانه تست کنید.

۲. نصب سیستم خنک‌کننده پشتیبان (Redundant Cooling)

اتاق سرور باید حداقل دو دستگاه تهویه مطبوع داشته باشد (یکی به عنوان پشتیبان). در صورت خرابی یکی، دیگری به طور خودکار وارد مدار شود.

۳. استفاده از کپسول‌های آتش‌نشانی مخصوص (کلاس C)

کپسول‌های پودری (کلاس C) برای اطفای حریق تجهیزات الکترونیکی مناسب هستند (از کپسول‌های آب یا فوم استفاده نکنید، چون به تجهیزات آسیب می‌زنند). کپسول‌های گاز CO2 نیز گزینه مناسبی هستند.

۴. آموزش کارکنان

کارکنان گمرک و سایر ادارات باید آموزش ببینند که در صورت وقوع حریق، چگونه از کپسول آتش‌نشانی استفاده کنند و چگونه ساختمان را تخلیه نمایند. همچنین باید شماره تلفن اضطراری آتش‌نشانی (۱۲۵) را در معرض دید کارکنان قرار دهند.

مدیرعامل شهر فرودگاهی امام خمینی قول داده است که «گزارش کامل علت حادثه و میزان خسارت، ظرف ۴۸ ساعت آینده منتشر خواهد شد.» همچنین از مسافران و شهروندان خواسته شده است که از تجمع در اطراف فرودگاه خودداری کنند و اخبار را فقط از منابع رسمی (سازمان هواپیمایی کشوری، خبرگزاری‌های معتبر) دنبال نمایند.