آسیانیوز ایران؛ سرویس علم و تکنولوژی:
سازمان سنجش آموزش کشور با اعلام ضوابط جدید ثبتنام در کنکور سراسری ۱۴۰۵، تکلیف گروههای مختلف داوطلبان را روشن کرد؛ برخی از پذیرفتهشدگان سال قبل، حق شرکت در این نوبت از آزمون سراسری را ندارند. اگر شما داوطلب کنکور هستید یا یکی از اعضای خانوادهتان قصد شرکت در آزمون سراسری ۱۴۰۵ را دارد، این گزارش کامل را تا انتها بخوانید؛ جزئیات محرومیتها، رشتههای مشمول و ضوابط جدید ثبتنام در ادامه آمده است. بر اساس اعلام سازمان سنجش، تمامی پذیرفتهشدگان رشتههای باآزمون سال ۱۴۰۴ در دورههای رایگان (روزانه، نوبت دوم، بورسیه و رایگانالورود) حق ثبتنام در کنکور ۱۴۰۵ را ندارند. همچنین ممنوعیت ثبتنام برای پذیرفتهشدگان چهار رشته پزشکی عمومی، دندانپزشکی، داروسازی و دامپزشکی در همه دورهها (اعم از رایگان، شهریهپرداز، پردیس خودگردان و مجازی) اعمال شده است.
این ضوابط در حالی اعلام میشود که وزیر علوم، تحقیقات و فناوری از پیشبینی برگزاری کنکور سراسری ۱۴۰۵ در دهه سوم مرداد ماه خبر داده و جزئیات دقیق آن را به رئیس سازمان سنجش محول کرده است. کارشناسان آموزشی معتقدند این محدودیتها با هدف جلوگیری از انباشت داوطلبان در آزمون و افزایش شانس قبولی افراد جدیدالورود وضع شده است؛ چراکه در سالهای اخیر، برخی پذیرفتهشدگان سال قبل با هدف بهبود رتبه، مجدداً در کنکور شرکت میکردند. نکته قابل توجه آنکه پذیرفتهشدگان رشتههای بدونآزمون (پذیرش صرفاً با سابقه تحصیلی) و همچنین پذیرفتهشدگان رشتههای باآزمون در دورههای شهریهپرداز (به جز چهار رشته گروه پزشکی) از این ممنوعیت مستثنی شدهاند و میتوانند در کنکور ۱۴۰۵ ثبتنام کنند.
کدام گروههای داوطلبان از ثبتنام در کنکور ۱۴۰۵ محروم شدهاند؟
بر اساس ضوابط جدید اعلام شده از سوی سازمان سنجش، دو دسته اصلی از داوطلبان حق ثبتنام در کنکور سراسری ۱۴۰۵ را ندارند. دسته اول: تمام پذیرفتهشدگان رشتههای باآزمون در نوبت کنکور سال ۱۴۰۴ که در دورههای: روزانه، نوبت دوم (شبانه)، بورسیه، رایگانالورود و همچنین پذیرفتهشدگان طرح شهید مطهری) مشغول به تحصیل شدهاند. این افراد حتی اگر از تحصیل انصراف داده باشند یا در رشته قبولی خود ثبتنام نکرده باشند، باز هم حق شرکت در کنکور ۱۴۰۵ را ندارند. دسته دوم: پذیرفتهشدگان چهار رشته تخصصی پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و دامپزشکی در همه دورهها (چه رایگان، چه شهریهپرداز، چه پردیس خودگردان و چه مجازی) بدون استثنا از ثبتنام در کنکور ۱۴۰۵ محروم هستند. نکته مهم آنکه این محدودیت برای یک دوره اعمال میشود و داوطلبان محروم میتوانند در کنکور سال ۱۴۰۶ مجدداً شرکت کنند.
چه کسانی از ممنوعیت مستثنی هستند؟
همه داوطلبان مشمول این محدودیت نمیشوند. سازمان سنجس اعلام کرده است که پذیرفتهشدگان رشتههای بدونآزمون (یعنی پذیرش صرفاً با سابقه تحصیلی و بدون نیاز به کنکور) در سال ۱۴۰۴، میتوانند در کنکور ۱۴۰۵ ثبتنام کنند. همچنین پذیرفتهشدگان رشتههای باآزمون سال ۱۴۰۴ در دورههای شهریهپرداز (به جز چهار رشته پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و دامپزشکی) نیز از این ممنوعیت مستثنی هستند. به عبارت دیگر، اگر فردی در سال ۱۴۰۴ در رشته مهندسی برق یا حقوق (دوره شهریهپرداز) پذیرفته شده باشد، همچنان میتواند در کنکور ۱۴۰۵ شرکت کند. همچنین پذیرفتهشدگان سال ۱۴۰۳ و قبل از آن، حتی اگر در دورههای رایگان تحصیل کرده باشند، منعی برای ثبتنام در کنکور ۱۴۰۵ ندارند. این تفکیک دقیق نشان میدهد که هدف اصلی قانونگذار، جلوگیری از «جا به جایی» پذیرفتهشدگان سال اخیر به رشتههای بالاتر در همان سال بعد است، نه ممنوعیت همیشگی.
دلیل وضع این محدودیتها؛ پدیده «کنکور مجدد» و بیعدالتی آموزشی
در سالهای اخیر، پدیده «کنکور مجدد» (شرکت دوباره افراد پذیرفتهشده در رشتههای خوب برای بهبود رتبه و ورود به رشتههای برتر) به معضلی در نظام آموزش عالی ایران تبدیل شده بود. آمارهای غیررسمی نشان میداد که حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد از شرکتکنندگان کنکور هر سال، افرادی هستند که پیشتر در رشتههای روزانه یا شهریهپذیر قبول شده بودند اما به دنبال رتبه بهتر بودند. این پدیده دو پیامد منفی داشت: نخست، افزایش بیرویه تعداد داوطلبان و تشدید رقابت غیرضروری. دوم، محروم شدن داوطلبان جدید از شانس قبولی در رشتههای خوب، چراکه صندلیها توسط افراد «تکراری» اشغال میشد. با وضع ضوابط جدید، سازمان سنجش قصد دارد فرصت بیشتری به متقاضیان واقعی (به ویژه دانشآموزان پایه دوازدهم) بدهد. وزیر علوم نیز در نشست خبری خود تأکید کرد که هدف، «عدالت آموزشی» و «کاهش اضطراب کنکور» است.
زمان برگزاری کنکور ۱۴۰۵؛ دهه سوم مرداد و جزئیات پیشبینی شده
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در جدیدترین اظهارات خود اعلام کرد که کنکور سراسری ۱۴۰۵ (نوبت اصلی) در دهه سوم مرداد ماه (یعنی بین ۲۱ تا ۳۰ مرداد) برگزار خواهد شد. این پیشبینی در حالی صورت میگیرد که در سالهای گذشته، کنکور معمولاً در تیرماه برگزار میشد، اما به دلیل تغییر تقویم آموزشی و همچنین ملاحظات امنیتی و فنی، امسال به مرداد ماه موکول شده است. رئیس سازمان سنجش بهزودی جزئیات دقیق تری از جمله تاریخ دقیق ثبتنام، زمان برگزاری هر گروه آزمایشی، نحوه اعلام نتایج و همچنین ضوابط مربوط به تأثیر سوابق تحصیلی را اعلام خواهد کرد. به داوطلبان توصیه میشود که اخبار رسمی را فقط از سایت سازمان سنجس به آدرس Sanjesh.org دنبال کنند و به شایعات در فضای مجازی توجه نکنند. همچنین پیشبینی میشود که ثبتنام کنکور ۱۴۰۵ از اواخر اردیبهشت یا اوایل خرداد آغاز شده باشد (با توجه به اعلام ضوابط در ۷ خرداد، احتمالاً ثبتنام قبلاً انجام شده یا در روزهای آینده انجام میشود).
توصیههای عملی برای داوطلبان مشمول و غیر مشمول
به داوطلبانی که مشمول ممنوعیت ثبتنام نیستند (دانشآموزان پایه دوازدهم، فارغالتحصیلان سالهای قبل، پذیرفتهشدگان دورههای شهریهپذیر به جز پزشکی)، توصیه میشود:
۱) هرچه سریعتر برای ثبتنام در کنکور ۱۴۰۵ اقدام کنند و در صورت بسته شدن مهلت، منتظر نوبت دوم نمانند.
۲) منابع مطالعاتی خود را بر اساس آخرین تغییرات کتب درسی (که معمولاً اردیبهشت ماه اعلام میشود) تنظیم کنند.
۳) با شرکت در آزمونهای آزمایشی معتبر، نقاط ضعف خود را شناسایی کنند.
به داوطلبانی که مشمول ممنوعیت هستند (پذیرفتهشدگان ۱۴۰۴ در دورههای رایگان و گروه پزشکی)، توصیه میشود به جای اتلاف وقت برای اعتراض به ضوابط (که معمولاً نتیجهبخش نیست)، بر روی تحصیل در رشته قبولی خود تمرکز کنند و در صورت تمایل به تغییر رشته، برای کنکور ۱۴۰۶ برنامهریزی کنند. همچنین این داوطلبان میتوانند از ظرفیت انتقالی یا میهمانی بین دانشگاهها (در صورت وجود شرایط) استفاده کنند که نیازی به شرکت مجدد در کنکور ندارد.