آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
اگر قصد سفر به استان مازندران را دارید یا در این استان ساکن هستید، از بعدازظهر امروز (جمعه ۸ خرداد ۱۴۰۵) تا اواخر روز شنبه مراقب باشید؛ اسکان و هرگونه فعالیت تفریحی در حاشیه رودخانهها و ارتفاعات ممنوع اعلام شده است. بر اساس هشدار سطح نارنجی سازمان هواشناسی، از بعدازظهر جمعه تا اواخر شنبه ۹ خرداد، وزش باد شدید، رگبار پراکنده، رعدوبرق و کاهش قابل توجه دما آسمان مازندران را تحت تأثیر قرار میدهد. مدیرکل مدیریت بحران استان مازندران با اعلام این ممنوعیت تأکید کرده است: شهروندان و گردشگران به هیچ عنوان در بستر و حاشیه رودخانهها و نقاط مرتفع استان اقامت نکنند.
اگر شما جزو طبیعتگردانی هستید که قصد برپایی چادر در کنار رودخانههای مازندران (مانند چالوس، هراز، تجن و تلار) را دارید، این گزارش کامل را تا انتها بخوانید؛ جزئیات مناطق خطر، توصیههای ایمنی و هشدارهای تکمیلی در ادامه آمده است. سامانه ناپایدار امروز از سمت غرب وارد استان میشود و ابتدا مناطق غربی (نوشهر، چالوس، تنکابن و رامسر) را تحت تأثیر قرار میدهد و سپس به تدریج شرق استان (ساری، قائمشهر، نکا، بهشهر و گلوگاه) را در بر میگیرد. کاهش دما در برخی مناطق کوهپایهای و ارتفاعات (از جمله دماوند، علم کوه و پلور) میتواند به ۵ تا ۸ درجه برسد؛ بنابراین کوهنوردان و دامداران باید تجهیزات گرمایشی مناسب همراه داشته باشند. این هشدار در حالی صادر میشود که در هفتههای اخیر، چند مورد غرقشدگی در رودخانههای مازندران به دلیل بیتوجهی به هشدارها و افزایش ناگهانی سطح آب گزارش شده است.
مناطق در معرض خطر؛ کدام رودخانهها و ارتفاعات بیشترین خطر را دارند؟
مدیرکل مدیریت بحران مازندران تأکید کرده است که تمام رودخانههای استان (شامل چالوس، هراز، تجن، تلار، بابلرود، تالار و نکارود) در این بازه زمانی پرخطر هستند. اما سه منطقه به دلیل تراکم بالای گردشگران و سابقه حوادث قبلی، در اولویت هشدار قرار دارند: منطقه لاسم و آبشار اسک (در مسیر هراز)، منطقه نمکآبرود و دشت نظیر (در مسیر چالوس) و منطقه سوادکوه و اطراف پل سفید (در مسیر فیروزکوه). همچنین تمام ارتفاعات بالای ۱۵۰۰ متر از سطح دریا، از جمله منطقه کوهستانی البرز مرکزی (دماوند، علم کوه، شکرکوه و لار)، به دلیل احتمال صاعقه و سقوط ناگهانی دما، برای کوهنوردی بسیار خطرناک اعلام شده است.
دلیل صدور هشدار؛ چرا رودخانهها در این بازه زمانی خطرناک میشوند؟
سامانه ناپایداری که از بعدازظهر جمعه وارد استان میشود، ترکیبی از سه عامل خطرناک را به همراه دارد. عامل اول: بارش رگباری و شدید در بالادست رودخانهها. حتی اگر در پایین دست (مناطق ساحلی) بارش قابل توجهی نبارد، بارش در ارتفاعات (بالای ۲۰۰۰ متر) میتواند باعث افزایش ناگهانی سطح آب رودخانهها در عرض کمتر از یک ساعت شود. عامل دوم: رعدوبرق که در ارتفاعات و مناطق باز خطر برخورد صاعقه را افزایش میدهد. عامل سوم: وزش باد شدید (با سرعت ۵۰ تا ۷۰ کیلومتر بر ساعت) که میتواند درختان را ریشهکن کرده و سقوط شاخهها را به همراه داشته باشد. ترکیب این سه عامل، اسکان در حاشیه رودخانهها و ارتفاعات را بسیار پرخطر میکند.
توصیههای ایمنی به گردشگران و ساکنان
مدیریت بحران مازندران پنج توصیه کلیدی را به مسافران و ساکنان استان اعلام کرده است:
۱) از برپایی هرگونه چادر مسافرتی در حاشیه رودخانهها و مسیلها خودداری کنید.
۲) در ارتفاعات کوهستانی پیادهروی نکنید و برنامه کوهنوردی خود را به روزهای پایدار بعدی موکول کنید.
۳) از پارک خودرو در حاشیه رودخانهها (حتی در فاصله ۵۰ متری) خودداری کنید، چرا که افزایش ناگهانی آب میتواند خودرو را با خود ببرد.
۴) در هنگام رعدوبرق، از ایستادن زیر درختان تنها، نزدیک دکلهای برق و مناطق باز خودداری کنید.
۵) دامداران دامهای خود را از ارتفاعات به مناطق پاییندست منتقل کنند. همچنین به شهروندان توصیه شده است هرگونه شرایط اضطراری را با شماره ۱۱۲ (مرکز مدیریت بحران استان) در میان بگذارند.
پیشبینی دقیق ساعتی برای شهرهای اصلی مازندران
بر اساس آخرین خروجی مدلهای هواشناسی، وضعیت ساعتی شهرهای اصلی مازندران به شرح زیر پیشبینی میشود: شهرهای چالوس، نوشهر و تنکابن: از ساعت ۱۵ تا ۱۹ امروز (جمعه) وزش باد شدید و رگبار پراکنده، سپس از ساعت ۲۰ تا ۲۴ رعدوبرق و کاهش دید. شهرهای ساری و قائمشهر: از ساعت ۱۸ تا ۲۳ بارش رگباری و وزش باد نسبتاً شدید، احتمال آبگرفتگی معابر. شهرهای آمل و بابل: از ساعت ۱۷ تا ۲۱ وزش باد شدید و رعدوبرق. شهرهای بهشهر و گلوگاه: دیرتر تحت تأثیر قرار میگیرند و از ساعت ۲۱ تا ۲ بامداد شنبه بارش و باد دارند. روز شنبه تا اواخر وقت، بارشها در تمام استان ادامه خواهد داشت اما شدت آن کمتر از روز جمعه است. کاهش دما در روز شنبه محسوس خواهد بود (۵ تا ۸ درجه).
پیشینه حوادث مشابه و پیامدهای بیتوجهی به هشدارها
متأسفانه هر ساله در فصل بهار و تابستان، به دلیل بیتوجهی برخی گردشگران به هشدارهای هواشناسی و ممنوعیت اسکان در حاشیه رودخانهها، حوادث تلخی رخ میدهد. در سال ۱۴۰۳، طغیان ناگهانی رودخانه هراز در منطقه لاسم، باعث مرگ ۳ گردشگر شد که در حاشیه رودخانه چادر زده بودند. در سال ۱۴۰۴ نیز صاعقه در ارتفاعات علم کوه یک کوهنورد را کشت و ۲ نفر را مصدوم کرد. مدیریت بحران مازندران تأکید کرده است که این هشدارها صرفاً جنبه تشریفاتی ندارد و پلیس و نیروهای امدادی از بعدازظهر امروز در مناطق پرخطر مستقر میشوند و با متخلفانی که اقدام به اسکان در مناطق ممنوعه کنند، برخورد قانونی خواهد شد. جریمه اسکان غیرمجاز در حاشیه رودخانهها و ارتفاعات تا سقف ۵ میلیون تومان و ضبط تجهیزات (چادر، خودرو در صورت توقف غیرمجاز) پیشبینی شده است.
افزایش دما در مازندران و گلستان؛ علت و پیامدها
علت اصلی افزایش ناگهانی دما در استانهای مازندران و گلستان، تغییر جهت جریانات جوی از سمت شمال شرق (ترکمنستان و دریای خزر) به سمت جنوب است. هوای گرم و مرطوب که از نواحی بیابانی وارد استان گلستان میشود، دمای هوای گرگان و گنبد را تا ۳۵ درجه سانتیگراد و دمای هوای ساری و بابل را تا ۳۳ درجه سانتیگراد افزایش میدهد. این افزایش دما (نسبت به روز گذشته که دمای ساری حدود ۱۸ درجه بود) بسیار محسوس است و خطر گرمازدگی را برای افراد مسن و کودکان افزایش میدهد. همچنین این گرمای ناگهانی باعث ذوب سریع برفهای باقیمانده در ارتفاعات البرز میشود و خطر سیلاب ناگهانی در رودخانهها (همان هشداری که در خبر اول به آن اشاره شد) را دوچندان میکند.
مناطق درگیر با بارش و رعدوبرق؛ کدام شهرها امروز بارانی هستند؟
برخلاف نیمه شمالی شرقی که گرم و خشک است، نیمه شمالی غربی کشور امروز با سامانه بارشی مواجه است. استانهای آذربایجان غربی (به ویژه ارومیه، خوی و سلماس)، آذربایجان شرقی (تبریز، مراغه و اهر)، اردبیل (اردبیل، مشگینشهر و پارسآباد)، کردستان (سنندج، سقز و بانه)، ارتفاعات زنجان، قزوین و البرز از جمله مناطقی هستند که در ساعات بعدازظهر و عصر امروز، بارش رگباری و رعدوبرق را تجربه خواهند کرد. شدت بارش در برخی نقاط ممکن است به ۱۵ تا ۲۵ میلیمتر در ساعت برسد که میتواند باعث آبگرفتگی معابر و سیلابی شدن مسیلها شود. همچنین احتمال اصابت صاعقه در ارتفاعات این استانها وجود دارد؛ بنابراین کوهنوردان و دامداران باید امروز از صعود به ارتفاعات خودداری کنند.
وزش باد شدید و گردوخاک در بیشتر کشور
امروز تقریباً تمام استانهای کشور (به جز سیستان و بلوچستان و هرمزگان) وزش باد نسبتاً شدید تا شدید را تجربه میکنند. شدیدترین وزش باد (با سرعت ۷۰ تا ۸۰ کیلومتر بر ساعت) در استانهای قم، اصفهان، یزد، خراسان رضوی و خراسان جنوبی پیشبینی میشود که همراه با خیزش گردوخاک و کاهش کیفیت هوا خواهد بود. در تهران و کرج نیز از اواخر وقت امروز سرعت باد به ۴۵ تا ۵۵ کیلومتر بر ساعت میرسد و احتمالاً شاخص کیفیت هوا در مناطق غربی و جنوبی تهران به سطح ناسالم برای گروههای حساس میرسد. به شهروندان تهرانی توصیه میشود عصر امروز از تردد غیرضروری در فضای باز خودداری کنند و پنجرههای منزل را ببندند.
توصیههای هواشناسی به کشاورزان
سازمان هواشناسی به کشاورزان در استانهای غربی و شمال غرب هشدار داده است که بارش رگباری و رعدوبرق امروز میتواند به مزارع و باغات آسیب بزند. توصیههای فنی به شرح زیر است:
۱) باغداران سیب و گیلاس (به ویژه در ارومیه و سنندج) از سمپاشی و محلولپاشی امروز خودداری کنند، زیرا باد شدید باعث هدررفت سم میشود.
۲) مزارع گندم و جو که در مرحله خوشهدهی هستند، در صورت بارش شدید و وزش باد ممکن دچار خوابیدگی شوند؛ در صورت امکان، از داروهای ضد خوابیدگی استفاده شود.
۳) گلخانهداران در استانهای مرکزی و کویری (اصفهان، یزد، قم) برای محافظت از سازههای پلاستیکی در برابر باد شدید، اقدام به محکم کردن پوششها و بادبندها کنند.
۴) زنبورداران کندوهای خود را در پناهگاه باد قرار دهند.
وضعیت هوای تهران و شهرهای بزرگ امروز
تهران: آسمان امروز تهران نیمه ابری تا ابری، از اواخر وقت همراه با وزش باد شدید و احتمال خیزش گردوخاک. بیشینه دما ۳۰ درجه، کمینه دما ۲۰ درجه. کیفیت هوا در وضعیت قابل قبول تا ناسالم برای گروههای حساس. اصفهان: وزش باد شدید همراه با گردوخاک، بیشینه دما ۳۴ درجه، کیفیت هوا ناسالم برای عموم. شیراز: وزش باد نسبتاً شدید، آسمان نیمه ابری، بیشینه دما ۳۲ درجه. مشهد: وزش باد شدید همراه با گردوخاک، بیشینه دما ۳۳ درجه، کیفیت هوا ناسالم برای گروههای حساس. تبریز: بارش پراکنده و رعدوبرق در بعدازظهر، بیشینه دما ۲۶ درجه. توصیه میشود شهروندان این کلانشهرها امروز از تردد غیرضروری در فضای باز خودداری کرده و در صورت خروج، حتماً ماسک همراه داشته باشند.