آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
شبکه خبری المیادین دقایقی پیش از وقوع چند انفجار مهیب در مرکز شهر اربیل، پایتخت منطقه کردستان عراق، خبر داد و اعلام کرد که مقر گروهک تجزیهطلب «کومله» هدف این حملات قرار گرفته است. به گزارش المیادین، چند انفجار پیاپی امشب (یکشنبه 10 خرداد ۱۴۰۵) ساختمان متعلق به گروهک کومله در اربیل را لرزاند و منابع محلی از خسارات مالی و جانی سنگین خبر میدهند. گروهک کومله یکی از گروههای تجزیهطلب و مخالف جمهوری اسلامیست که سالهاست در اقلیم کردستان عراق مستقر بوده و عملیاتهای مسلحانه علیه جمهوری اسلامی را از این منطقه هماهنگ میکند.
هنوز هیچ فرد یا گروهی مسئولیت این حملات را بر عهده نگرفته است، اما منابع آگاه به رسانهها گفتهاند که احتمالاً حملات موشکی از سوی یک طرف نامشخص انجام شده است. پیش از این نیز در سالهای گذشته، چندین بار مقر گروهکهای تجزیهطلب در اربیل و سلیمانیه هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفته بود. هنوز گزارشی از تلفات دقیق این انفجارها منتشر نشده است، اما شاهدان عینی از شدت بالای انفجار و آتشسوزی گسترده در محل حادثه خبر میدهند. شبکه خبری المیادین از وقوع چند انفجار مهیب در مرکز شهر اربیل، پایتخت منطقه کردستان عراق، خبر داد و اعلام کرد که مقر گروهک تجزیهطلب «کومله» هدف این حملات قرار گرفته است. هنوز هیچ فرد یا گروهی مسئولیت این انفجارها را بر عهده نگرفته است، اما منابع محلی از شنیده شدن صدای چندین انفجار پیاپی و آتشسوزی گسترده در محل حادثه گزارش دادهاند. تا این لحظه آمار دقیقی از تلفات و خسارات وارده منتشر نشده است.
گروهک کومله؛ پیشینه و ماهیت
گروهک «کومله» یکی از قدیمیترین گروههای مخالف جمهوری اسلامیست که در دهه ۱۳۵۰ در کردستان ایران تشکیل شد. این گروه که ماهیتی با طیف چپ (مارکسیست) دارد، پس از انقلاب ۱۳۵۷ به مخالفت مسلحانه با نظام جمهوری اسلامی پرداخت و در سالهای ابتدایی دهه ۶۰ فعالیت گستردهای در مناطق کردنشین ایران داشت. پس از سرکوب داخلی، باقیمانده این گروه به اقلیم کردستان عراق نقل مکان کرد و با حمایت برخی احزاب کرد عراقی (به ویژه اتحادیه میهنی کردستان)، به فعالیتهای سیاسی و تبلیغاتی علیه جمهوری اسلامی ادامه داد. در سالهای اخیر، کومله نیز مانند سایر گروههای تجزیهطلب، حملات محدودی را با استفاده از پهپادهای کوچک یا عملیاتهای چریکی در مرزهای ایران انجام داده است.
جزئیات حمله به اربیل؛ شلیک موشک یا پهپاد؟
منابع محلی در کردستان عراق گزارش میدهند که انفجارها بسیار شدید بوده و حداقل سه نقطه در مجتمع ساختمانی کومله را هدف قرار داده است. برخی شاهدان از پرواز پهپادهای ناشناس در آسمان اربیل قبل از انفجارها خبر دادهاند. با این حال، برخی تحلیلگران حدس میزنند که حملات با موشکهای نقطهزن و از فاصله دور (احتمالاً از خاک ایران یا عراق) انجام شده باشد. الگوی حملات مشابه در سالهای گذشته (مانند حمله موشکی ایران به مقر گروهکهای تجزیهطلب در اربیل در سال ۱۴۰۳) نشان میدهد که جمهوری اسلامی توانایی انجام چنین عملیاتهای فرامرزی را دارد.
واکنش دولت اقلیم کردستان و دولت مرکزی عراق
دولت اقلیم کردستان عراق تا این لحظه بیانیه رسمی درباره این حملات منتشر نکرده است، اما برخی منابع نزدیک به اتحادیه میهنی کردستان، حملات را محکوم کرده و آن را «نقض حاکمیت ملی عراق» خواندهاند. دولت مرکزی عراق نیز احتمالاً طی ساعات آینده با صدور بیانیهای، ضمن ابراز نگرانی از تکرار چنین حملاتی، از طرفهای درگیر خواستار خویشتنداری خواهد شد. مهمتر از همه، واکنش ایالات متحده (که در اربیل دارای پایگاه نظامی و کنسولگری است) نیز قابل توجه خواهد بود.
پیامدهای امنیتی حمله برای اربیل و ایران
این حمله پیامدهای امنیتی متعددی دارد:
- نخست، نشان میدهد که مقر گروهکهای تجزیهطلب در عمق اقلیم کردستان نیز امن نیست و ممکن است هر زمان هدف قرار گیرد.
- دوم، به تضعیف روحیه این گروهها و کاهش توان عملیاتی آن ها منجر میشود.
- سوم، میتواند به عنوان اخطاری به دولت اقلیم کردستان (که گاهی از این گروهکها حمایت میکند) تلقی شود.
- چهارم، احتمالاً دولت مرکزی عراق و اقلیم کردستان را مجبور به تشدید نظارت بر فعالیت گروهکهای مخالف جمهوری اسلامی خواهد کرد.
گمانهزنی درباره عامل حمله
با وجود اینکه هیچ گروهی مسئولیت حمله را بر عهده نگرفته است، اکثر تحلیلگران گمان میکنند که جمهوری اسلامی پشت این حمله باشد. ایران سابقه طولانی در هدف قرار دادن مقر گروهکهای تجزیهطلب در عراق و سوریه دارد (همانند حملات موشکی به اربیل در سال ۱۴۰۱ و ۱۴۰۳). همچنین در شرایط جنگی فعلی (جنگ اسفند ۱۴۰۴)، ایران به دنبال بستن هرگونه خلأ امنیتی و جلوگیری از تحرکات گروهکها در پشت مرزهای خود است. جایگزین دیگر، احتمال عملیات توسط دولت ترکیه است (که سابقه حملات به مقر پ.ک.ک در کردستان عراق را دارد)، اما با توجه به اینکه کومله دشمن مستقیم ترکیه نیست، این احتمال ضعیف ارزیابی میشود.