آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
دختران میرحسین موسوی، از رهبران محصور جنبش سبز، روز پنجشنبه ۱۴ خرداد ۱۴۰۵ از وضعیت جسمانی نامساعد و وخیم پدرشان خبر دادند و اعلام کردند که او به دلیل مشکل شدید قلبی در بیمارستان قلب بستری شده است. این خبر در حالی منتشر میشود که میرحسین موسوی، نخستوزیر اسبق ایران (۱۳۶۰ تا ۱۳۶۸) و از رهبران اعتراضات سال ۱۳۸۸، هماکنون ۸۴ ساله است و به همراه همسرش زهرا رهنورد (۸۰ ساله) همچنان در حصر به سر میبرد. اوایل همین هفته، اردشیر امیرارجمند، مشاور موسوی که در فرانسه اقامت دارد، تأیید کرده بود که آقای موسوی «چند روزی است» به بیمارستان منتقل شده است.
امیرارجمند همچنین اعلام کرده بود که محل سکونت این دو فعال سیاسی در حملات اخیر اسرائیل به تهران به شدت آسیب دیده و «قابل سکونت نیست» و شرایط حصر «دشوارتر» شده است. در حالی که برخی رسانهها مانند آوش و جماران ابتدا خبر بستری شدن موسوی را منتشر و سپس حذف کردند و خبرگزاری خبرآنلاین نیز آن را تکذیب کرد، سایت امتداد روز جمعه عکسی از او بر روی تخت بیمارستان منتشر کرد. دختران میرحسین موسوی در ادامه پیام خود، از «بیتوجهی و عدم پیگیری دولت مسعود پزشکیان» نسبت به وضعیت پدرشان انتقاد کردهاند. این انتقاد در حالی مطرح میشود که دولت چهاردهم بارها بر لزوم رسیدگی به وضعیت زندانیان و محبوسان سیاسی تأکید کرده بود. در این گزارش، جزئیات کامل وضعیت جسمانی موسوی، واکنشهای مختلف به این خبر و ابعاد سیاسی آن را تحلیل میکنیم.
جزئیات وضعیت جسمانی میرحسین موسوی
بر اساس اعلام دختران میرحسین موسوی، وضعیت جسمانی پدرشان «نامساعد و وخیم» است و او به دلیل «مشکل شدید قلبی» در بیمارستان قلب بستری شده است. موسوی ۸۴ ساله است و در سالهای اخیر چندین بار گزارشهایی درباره مشکلات جسمانی او منتشر شده است. پیش از این، اردشیر امیرارجمند، مشاور موسوی، در گفتوگو با رادیو فردا تأیید کرده بود که موسوی «چند روزی است به بیمارستان منتقل شده» اما از ارائه جزئیات بیشتر خودداری کرده بود. او گفته بود که دسترسی به اطلاعات دقیق به دلیل شرایط حصر دشوار است.
وخامت حال موسوی در شرایطی رخ میدهد که او سالها در حصر خانگی به سر میبرد و دسترسی محدودی به خدمات درمانی داشته است. فعالان سیاسی و حقوق بشری بارها نسبت به وضعیت جسمانی او ابراز نگرانی کرده و خواستار آزادی یا حداقل دسترسی او به خدمات درمانی مناسب شده بودند.
واکنش رسانهها؛ از تکذیب تا انتشار عکس
رویداد عجیب در این خبر، سیر صعودی و نزولی انتشار آن در رسانههای داخلی بود. روز پنجشنبه، رسانه «آوش» ابتدا خبر بستری شدن موسوی را منتشر کرد اما پس از مدت کوتاهی آن را حذف نمود. وبسایت «جماران» (نزدیک به اکبر هاشمی رفسنجانی) نیز همین رویه را دنبال کرد. خبرگزاری «خبرآنلاین» نیز که خبر را تکذیب کرده بود، اما روز جمعه (۱۵ خرداد) سایت «امتداد» عکسی از میرحسین موسوی بر روی تخت بیمارستان منتشر کرد که صحت بستری شدن او را تأیید میکرد. این عکس که در شبکههای اجتماعی نیز دست به دست شد، نشان میداد موسوی با لباس بیمارستان و متصل به تجهیزات پزشکی در تخت خوابیده است. این تناقضهای خبری نشان از حساسیت بالای موضوع و احتمالاً فشار بر رسانهها برای عدم پوشش اخبار مرتبط با سران جنبش سبز دارد. همچنین مشخص نیست چرا برخی رسانهها خبر را تکذیب کردند در حالی که عکس منتشر شده صحت آن را تأیید میکند.
تخریب منزل مسکونی در حملات اسرائیل و تشدید حصر
اردشیر امیرارجمند در گفتوگوی خود با رادیو فردا اعلام کرده بود که محل سکونت میرحسین موسوی و زهرا رهنورد در حملات اخیر اسرائیل به تهران «به شدت آسیب دیده» و «قابل سکونت نیست». او گفته است که پس از این حملات، محل نگهداری آن دو «نامعلوم» شده و شرایط حصر «دشوارتر» از قبل شده است. حملات هوایی اسرائیل به تهران که در ماههای اخیر تشدید شده است، اهداف متعددی از جمله تأسیسات نظامی و زیرساختهای شهری را مورد اصابت قرار داده است. به نظر میرسد منزل مسکونی موسوی و رهنورد نیز در جریان یکی از این حملات آسیب دیده است. تشدید شرایط حصر و انتقال به محلی نامعلوم، دسترسی خانواده و وکلای موسوی به او را با مشکل جدی مواجه کرده است. دختران موسوی در پیام خود از «بیتوجهی و عدم پیگیری دولت» انتقاد کردهاند که نشان از نارضایتی شدید خانواده از عملکرد مسئولان دارد.
انتقاد از دولت مسعود پزشکیان
یکی از بخشهای مهم پیام دختران میرحسین موسوی، انتقاد صریح از دولت مسعود پزشکیان است. آنها گفتهاند که دولت چهاردهم نسبت به وضعیت پدرشان «بیتوجهی و پیگیری لازم را انجام نداده است». این انتقاد در حالی مطرح میشود که پزشکیان در زمان انتخابات ریاستجمهوری، شعارهایی مبنی بر بهبود وضعیت زندانیان و محبوسان سیاسی مطرح کرده بود. پزشکیان که در سال ۱۴۰۳ به ریاستجمهوری رسید، وعده داده بود که نسبت به وضعیت زندانیان سیاسی و محبوسان خانگی حساسیت بیشتری نشان دهد. اما به نظر میرسد در مورد پرونده میرحسین موسوی و زهرا رهنورد که به دستور مستقیم مقامات امنیتی وقت در حصر به سر میبرند، دولت اختیار چندانی ندارد. این انتقاد میتواند فشارها بر دولت پزشکیان را افزایش دهد. فعالان سیاسی و اصلاحطلبان احتمالاً از دولت خواهند خواست که در این پرونده ورود کرده و حداقل شرایط درمانی مناسب را برای موسوی فراهم سازد. واکنش دولت به این انتقادها میتواند نشاندهنده میزان اختیارات و اراده او برای تغییر وضعیت حصر باشد.
بازتاب خبر در رسانههای بینالمللی و واکنش نهادهای حقوق بشری
خبر بستری شدن و وخامت حال میرحسین موسوی بلافاصله در رسانههای بینالمللی بازتاب گسترده یافت. رادیو فردا، بیبیسی فارسی، صدای آمریکا و سایر رسانههای فارسی زبان خارج از کشور این خبر را به طور مفصل پوشش دادند. همچنین خبرگزاریهای بینالمللی مانند رویترز، آسوشیتدپرس و فرانس پرس نیز گزارشهایی در این زمینه منتشر کردند. سازمانهای حقوق بشری بینالمللی از جمله عفو بینالملل و دیدهبان حقوق بشر نسبت به وضعیت موسوی ابراز نگرانی کرده و خواستار دسترسی فوری او به خدمات درمانی مناسب و اطلاعرسانی شفاف به خانوادهاش شدهاند. این نهادها همچنین خواستار آزادی فوری موسوی و رهنورد شدهاند. در سطح داخلی، برخی چهرههای سیاسی اصلاحطلب (که عمدتاً خود در محدودیت به سر میبرند) پیامهایی مبنی بر نگرانی از وضعیت موسوی منتشر کرده و خواستار پیگیری جدی دولت شدهاند. این واکنشها احتمالاً در روزهای آینده بیشتر خواهد شد.