تاثیر توافق جمهوری اسلامی و آمریکا بر اقتصاد ایران

آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:

پوریا زرشناس - دکترای اقتصاد انرژی های تجدیدپذیر

 بازار سرمایه، این روزها بیش از هر زمان دیگری به سیگنال‌های سیاسی و اقتصادی وابسته شده است. امروز، بورس تهران پس از دو روز قرمزپوشی و ریزش‌های متوالی، با رشد ۸۸ هزار واحدی به ۵ میلیون و ۱۶۰ هزار واحد رسید. این جهش، در حالی رخ داد که اخبار مثبتی از مذاکرات سوئیس و آزادسازی دارایی‌های ایران به گوش می‌رسد. اما آیا این رشد، پایدار است یا فقط یک واکنش مقطعی به خوش‌بینی‌های سیاسی؟

چند روزی است که بازارهای مالی، تحت تأثیر اخبار متناقض سیاسی، با نوسانات شدیدی مواجه هستند. از یک سو، خبرهای امیدوارکننده از مذاکرات ایران و آمریکا، و از سوی دیگر، اختلالات گسترده در شبکه بانکی و مشکلات اقتصادی ساختاری، سایه‌ای از ابهام را بر بازارها انداخته است. امروز، اما بورس تصمیم گرفت که یک قدم به سمت سبزپوشی بردارد. وزارت خزانه‌داری آمریکا، رسماً معافیت تحریم‌های نفتی ایران را برای مدت ۶۰ روز (تا ۳۰ مرداد) صادر کرد. این خبر، که در روزهای اخیر به شدت مورد انتظار بود، به عنوان یک سیگنال مثبت برای بازارهای مالی تلقی شد. همچنین، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران در قطر، با امضای تفاهم‌نامه‌ای میان ایران و قطر، نهایی شده است.

با این حال، در کنار این اخبار مثبت، اختلالات گسترده در شبکه بانکی کشور، همچنان پابرجاست. اختلال در خدمات ۸ بانک بزرگ کشور، باعث شده است که بسیاری از خریداران عمده طلا، نتوانند به پول خود دسترسی پیدا کنند. این موضوع، عملاً گردش پول در بازار را فلج کرده است. از سوی دیگر، رشد اقتصادی سال گذشته، تنها ۰.۲ درصد بوده است. این رقم، در حالی اعلام می‌شود که هدف‌گذاری برنامه هفتم توسعه، رشد سالانه ۸ درصدی است. همچنین، رشد اقتصادی بدون نفت، منفی ۰.۳ درصد بوده است. این آمار، نشان‌دهنده عمق بحران اقتصادی کشور است.

در بازارهای جهانی نیز، تحولات مهمی در حال رخ دادن است. جلسه بانک مرکزی آمریکا، با تصمیم به ثابت نگه داشتن نرخ بهره، به پایان رسید. این تصمیم، می‌تواند بر قیمت طلای جهانی تأثیر بگذارد. طلای جهانی نیز، در واکنش به این تصمیمات، اندکی کاهش پیدا کرد. با این حال، بسیاری از تحلیلگران معتقدند که این رشد، یک واکنش مقطعی به اخبار مثبت سیاسی است و برای ادامه روند صعودی، نیاز به اصلاحات ساختاری در اقتصاد کشور وجود دارد. همچنین، اختلالات بانکی و مشکلات اقتصادی، می‌تواند به عنوان یک مانع جدی، بر سر راه رشد پایدار بازارها، قرار گیرد. در نهایت، باید منتظر ماند و دید که آیا این رشد، آغاز یک روند صعودی پایدار است یا فقط یک جهش مقطعی در میان نوسانات بازار.

بورس و اخبار مثبت سیاسی؛ آیا این رشد پایدار است؟

بازار سرمایه، همواره به اخبار سیاسی حساس بوده است. امروز، خبر صدور معافیت ۶۰ روزه صادرات نفت ایران و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده، به عنوان یک سیگنال مثبت، بازار را به سمت رشد هدایت کرد. با این حال، پایداری این رشد، به عوامل متعددی بستگی دارد.

1. اولین عامل، تداوم اخبار مثبت سیاسی است. اگر مذاکرات به نتایج ملموسی منجر شود و تحریم‌ها به طور کامل لغو شوند، بازار سرمایه می‌تواند به روند صعودی خود ادامه دهد. اما اگر اخبار منفی منتشر شود، بازار ممکن است دوباره به مدار نزولی بازگردد.
2. دومین عامل، وضعیت اقتصادی کشور است. اختلالات بانکی، رشد اقتصادی ضعیف و تورم بالا، از جمله عواملی هستند که می‌توانند مانع از رشد پایدار بازار شوند. بنابراین، بورس برای ادامه رشد، نیاز به بهبود شرایط اقتصادی دارد.

اختلالات بانکی و تأثیر آن بر بازارها

اختلالات گسترده در شبکه بانکی کشور، یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی اقتصاد است. اختلال در خدمات ۸ بانک بزرگ کشور، باعث شده است که بسیاری از معاملات، با مشکل مواجه شوند. این موضوع، عملاً گردش پول در بازار را فلج کرده است. این اختلالات، به ویژه بر بازار طلا و سکه، تأثیر منفی گذاشته است. بسیاری از خریداران عمده طلا، نمی‌توانند به پول خود دسترسی پیدا کنند و این موضوع، باعث کاهش حجم معاملات در این بازار شده است. با این حال، دولت و بانک مرکزی، باید با حل سریع این مشکلات، از تشدید بحران جلوگیری کنند. در غیر این صورت، ممکن است شاهد کاهش اعتماد به سیستم بانکی و افزایش نارضایتی‌های اجتماعی باشیم.

رشد اقتصادی ضعیف و چالش‌های ساختاری

رشد اقتصادی سال گذشته، تنها ۰.۲ درصد بوده است. این رقم، در حالی اعلام می‌شود که هدف‌گذاری برنامه هفتم توسعه، رشد سالانه ۸ درصدی است. همچنین، رشد اقتصادی بدون نفت، منفی ۰.۳ درصد بوده است. این آمار، نشان‌دهنده عمق بحران اقتصادی کشور است. عوامل متعددی در این رشد ضعیف، نقش داشته‌اند. از جمله این عوامل، می‌توان به تحریم‌ها، ناکارآمدی ساختار اقتصادی، و عدم سرمایه‌گذاری در بخش تولید اشاره کرد. برای خروج از این بحران، نیاز به اصلاحات اساسی در ساختار اقتصادی کشور وجود دارد. با این حال، با توجه به اخبار مثبت سیاسی، می‌توان امیدوار بود که در سالهای آینده، شاهد بهبود رشد اقتصادی باشیم.

نرخ بهره و تأثیر آن بر بازار طلا و بورس

جلسه بانک مرکزی آمریکا، با تصمیم به ثابت نگه داشتن نرخ بهره، به پایان رسید. این تصمیم، می‌تواند بر قیمت طلای جهانی تأثیر بگذارد. با ثابت ماندن نرخ بهره، تقاضا برای طلا، ممکن است افزایش یابد. در بازار داخلی نیز، زمزمه‌های افزایش نرخ سود بانکی، می‌تواند بر بازار سرمایه تأثیر بگذارد. با افزایش نرخ سود بانکی، سرمایه‌گذاران ممکن است به جای سرمایه‌گذاری در بورس، پول خود را در بانک‌ها قرار دهند. با این حال، تأثیر این عوامل بر بازارهای داخلی، به عوامل متعددی بستگی دارد.

آینده اقتصاد ایران با توجه به تحولات اخیر

آینده اقتصاد ایران، با توجه به تحولات اخیر، تا حد زیادی به نتایج مذاکرات و عملکرد دولت بستگی دارد. اگر مذاکرات به نتایج ملموسی منجر شود و تحریم‌ها لغو شوند، می‌توان امیدوار بود که اقتصاد ایران، به تدریج، از بحران خارج شود. با این حال، برای تحقق این هدف، نیاز به اصلاحات ساختاری در اقتصاد کشور وجود دارد. دولت باید با بهبود فضای کسب‌وکار، مبارزه با فساد و افزایش سرمایه‌گذاری، زمینه را برای رشد پایدار اقتصاد، فراهم کند. در غیر این صورت، ممکن است شاهد ادامه بحران و نارضایتی‌های اجتماعی باشیم.