آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
در روزهایی که خبر آمادهسازی مراسم تشییع رهبر انقلاب در شهرهای تهران، قم و مشهد منتشر شده، یکی از پرسشهایی که در محافل خبری و حوزوی مطرح است این است: نماز بر پیکر وی را چه کسی اقامه خواهد کرد؟ مسئولان برگزاری مراسم تا کنون اعلام کردهاند که این نماز توسط یکی از مراجع تقلید خوانده خواهد شد، بیآنکه نام قطعی را رسماً اعلام کنند. اما در میان نامهایی که در گفتوگوهای رسانهای و حوزوی مطرح میشود، نام آیتالله جعفر سبحانی بیش از دیگران شنیده میشود. این بیدلیل نیست. کارنامه چند سال اخیر آیتالله سبحانی نشان میدهد که او در عمل به «امام نماز بزرگان قم» بدل شده است.
هرگاه یکی از چهرههای شاخص حوزه علمیه قم از دنیا رفته، این آیتالله سبحانی بوده که در آستان حرم حضرت معصومه بر پیکرشان نماز خوانده است؛ از آیتالله محمد مؤمن، عضو فقهای شورای نگهبان، تا آیتالله ابراهیم جناتی، آیتالله شیخ عباس محفوظی و همسر آیتالله شبیری زنجانی. این روند نشان میدهد که در سالهای اخیر، نوعی عرف نانوشته در حوزه علمیه قم شکل گرفته که اقامه نماز بر پیکر بزرگان این شهر را به ایشان واگذار میکند.
جایگاهی که آیتالله سبحانی در این زمینه پیدا کرده، ریشه در سابقه هفتادساله تدریس، اقدمیت در میان مراجع تقلید مقیم قم و احترامی دارد که نزد بدنه حوزه و مردم از آن برخوردار است. طبیعی است که با کشته شدن رهبر انقلاب و برگزاری مراسم تشییع، همین سابقه باعث شده نام او در صدر گمانهزنیها قرار بگیرد. نگاهی به تاریخ معاصر حوزه نشان میدهد که اقامه نماز بر پیکر بنیانگذاران و رهبران نظام، همواره به یکی از مراجع تقلید ارشد سپرده شده است.
مشابهت تاریخی: آیت الله خمینی
پس از رحلت آیت الله خمینی، پیکر وی در روز ۱۵ خرداد سال ۱۳۶۸ به مصلی تهران منتقل و نماز میت به امامت مرحوم آیتالله گلپایگانی اقامه شد. این الگو، یعنی واگذاری چنین مسئولیتی به ارشدترین و باسابقهترین مرجع در دسترس، همان سنتی است که امروز نام آیتالله سبحانی را در کانون توجه قرار داده است. با این همه، تا لحظه نگارش این گزارش، نام قطعی امام جماعت این نماز از سوی ستاد ملی برگزاری مراسم اعلام نشده و باید منتظر اطلاعرسانی رسمی ماند. با این حال، گمانهزنیها حاکی از آن است که آیتالله سبحانی به عنوان یکی از مراجع ارشد و باسابقه حوزه علمیه قم، شانس بیشتری برای این مسئولیت دارد. حالا باید دید که ستاد ملی برگزاری مراسم، چه کسی را به عنوان امام جماعت این نماز انتخاب خواهد کرد و آیا این انتخاب، بر اساس سابقه و اقدمیت خواهد بود یا عوامل دیگری نیز در این تصمیمگیری دخیل خواهند بود. آنچه مسلم است، این انتخاب، از اهمیت ویژهای برخوردار است و جایگاه علمی و حوزوی فرد انتخابشده، در این مراسم بزرگ ملی، نقش کلیدی خواهد داشت.
اهمیت نماز بر پیکر رهبر انقلاب و نقش مراجع تقلید
اقامه نماز بر پیکر رهبر انقلاب، یکی از مهمترین بخشهای مراسم تشییع است و انتخاب امام جماعت این نماز، از اهمیت ویژهای برخوردار است. بر اساس سنت حوزوی، این مسئولیت به ارشدترین و باسابقهترین مرجع تقلید در دسترس واگذار میشود. این انتخاب، نشان از جایگاه علمی و حوزوی فرد انتخابشده دارد و میتواند به عنوان یک نماد از وحدت حوزه و نظام تلقی شود.
سابقه آیتالله سبحانی در اقامه نماز بر پیکر بزرگان
آیتالله جعفر سبحانی در سالهای اخیر، به «امام نماز بزرگان قم» تبدیل شده است. او بر پیکر چهرههای شاخص حوزه علمیه قم مانند آیتالله محمد مؤمن، آیتالله ابراهیم جناتی و آیتالله شیخ عباس محفوظی نماز خوانده است. این سابقه، نشان از جایگاه ویژه او در میان مراجع تقلید و بدنه حوزه دارد و او را به گزینهای طبیعی برای این مسئولیت تبدیل کرده است.
مشابهت با نماز بر پیکر امام خمینی
پس از رحلت آیت الله خمینی، نماز بر پیکر ایشان به امامت آیتالله گلپایگانی اقامه شد. این انتخاب، بر اساس اقدمیت و جایگاه علمی ایشان صورت گرفت. امروز نیز گمانهزنیها حاکی از آن است که آیتالله سبحانی با توجه به سابقه ۷۰ ساله تدریس و اقدمیت در میان مراجع تقلید مقیم قم، میتواند این مسئولیت را بر عهده بگیرد.
اهمیت اطلاعرسانی رسمی و نقش ستاد برگزاری مراسم
تاکنون نام قطعی امام جماعت این نماز از سوی ستاد ملی برگزاری مراسم اعلام نشده است. این موضوع، نشان از اهمیت این انتخاب و لزوم هماهنگی با نهادهای مختلف دارد. با این حال، گمانهزنیها حاکی از آن است که آیتالله سبحانی به عنوان یکی از مراجع ارشد و باسابقه حوزه، شانس بیشتری برای این مسئولیت دارد. باید منتظر اطلاعرسانی رسمی ماند.