آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:
پس از هفته ها کش و قوس و شایعات پرشمار، بالاخره تکلیف نیمکت پرسپولیس برای فصل پیش رو روشن شد. باشگاه پرسپولیس با انتشار یک بیانیه رسمی، مهدی تارتار را بهعنوان سرمربی جدید خود معرفی کرد تا پس از سالها انتظار، یکی از فرزندان این باشگاه به خانه بازگردد و هدایت تیم محبوبش را بر عهده بگیرد. تارتار که روز گذشته همچنان در تمرین تیم گلگهر سیرجان حضور داشت، با توافقی دوجانبه از جمع آبیپوشان سیرجانی جدا شد تا راهی تهران شود و پس از نزدیک به سه دهه، بار دیگر با پیراهن سرخ پرسپولیس عجین شود. این بار اما او نه به عنوان بازیکن یا دستیار، که بهعنوان رهبر فنی تیم قرمزهای پایتخت پا به ورزشگاه آزادی میگذارد. انتخاب تارتار بعد از مذاکرات فشرده و بررسی گزینه های متعدد داخلی و خارجی صورت گرفت. او که هفته گذشته برنامههای فنی و تاکتیکی خود را به کادر مدیریت باشگاه ارائه داده بود، توانست نظر مثبت کنسرسیوم بانکی را نیز جلب کند و با دستمزدی نسبتا پایین تر نسبت به گزینه های خارجی، راه را برای تقویت تیم در بازار نقلوانتقالات نیز هموار سازد.
مهدی تارتار نامی آشنا برای هواداران قدیمی پرسپولیس است. او در دهه های هفتاد و هشتاد، پنج فصل به عنوان بازیکن در این تیم حضور داشت و سه جام قهرمانی را به خانه برد. همچنین یک فصل نیز به عنوان دستیار علی دایی در کادرفنی پرسپولیس فعالیت کرد تا پیشینه اش با این باشگاه، فراتر از یک سرمربی تازه وارد باشد. تارتار در ۱۷ سال اخیر، هدایت ۱۱ تیم مختلف را در لیگ برتر و لیگ یک بر عهده داشته و با ۴۲۳ بازی، باتجربه ترین سرمربی حال حاضر لیگ برتر محسوب می شود. او حالا امیدوار است با تکیه بر این تجربه گرانبها، پرسپولیس را به روزهای اوج بازگرداند و رکورد ۵۰۰ بازی را نیز با پیراهن سرخ به ثبت برساند.
نکته جالب اینکه در سال های گذشته، همیشه نام مهدی تارتار به عنوان یکی از گزینه های هدایت پرسپولیس مطرح بود، اما هر بار این اتفاق به دلایلی به تعویق می افتاد. اوسمار ویرا، کارلوس گاریدو، اسماعیل کارتال و وحید هاشمیان، مربیانی بودند که پیش از او بر نیمکت سرخپوشان نشستند و حالا نوبت به این سرمربی باسابقه رسیده است. پرسپولیس در دو فصل اخیر روزهای خوبی را پشت سر نگذاشته است؛ رتبه سوم و ششم جدول، خاطرات خوش قهرمانی های پیاپی را کمرنگ کرده و هواداران را نگران ساخته است. حالا تارتار به خوبی میداند که پس از دو سال دوری از قهرمانی و رقابت های آسیایی، هیچ بهانه ای برای ناکامی نخواهد داشت و باید تیمش را به جایگاه واقعی اش بازگرداند. اما شاید مهمترین ماموریت تارتار، فراتر از یک قهرمانی زودهنگام باشد. بسیاری از کارشناسان و هواداران چشم به پروژه تغییر نسل در پرسپولیس دوخته اند؛ پروژهای که میتواند با کنار گذاشتن بازیکنان پا به سن گذاشته و ناکارآمد و تزریق خون تازه، آیندهای روشن برای این تیم رقم بزند. حالا باید دید تارتار شجاعت این تغییر بزرگ را خواهد داشت یا به دنبال نتایج کوتاه مدت خواهد رفت؟
تحلیل کارنامه فنی تارتار و چرایی انتخاب او از سوی مدیریت
مهدی تارتار بدون شک یکی از باتجربه ترین و با ثبات ترین مربیان تاریخ لیگ برتر ایران محسوب می شود. او در ۱۷ سال اخیر با تیم های مختلفی چون راه آهن، صبای قم، گسترش فولاد، داماش گیلان، پارس جنوبی، نفت مسجدسلیمان، پیکان، ذوبآهن، ملوان و نهایتا گلگهر سیرجان همکاری داشته و در مجموع ۴۲۳ بازی را از روی نیمکت هدایت کرده است. این آمار نشان میدهد که او بهخوبی با شرایط مختلف، از تیمهای تهجدولی گرفته تا مدعیان میانه جدول، آشناست و تجربه مدیریت در موقعیتهای متفاوت را دارد. یکی از مهمترین دلایل انتخاب او از سوی مدیریت پرسپولیس، همین سابقه طولانی و دانش بالای او از فوتبال ایران و به ویژه لیگ برتر است. در شرایطی که پرسپولیس به یک مربی نیاز داشت که بدون نیاز به زمان هماهنگی طولانی، بتواند تیم را جمعوجور کند، تارتار با شناخت کاملی که از بازیکنان لیگ برتری و شرایط روحی آنها دارد، گزینهای ایدهآل محسوب میشود. او هفته گذشته برنامههای تاکتیکی و راهبردی خود را به کادر مدیریتی باشگاه ارائه داد و توانست با ارائه یک چشمانداز روشن، نظر مثبت کنسرسیوم بانکی را نیز جلب کند. این برنامه که شامل محورهای اصلی مثل تغییر نسل، تقویت نقاط ضعف تیم و بازگرداندن هویت تهاجمی به پرسپولیس بود، عاملی کلیدی در ترجیح او نسبت به گزینههای خارجی با هزینههای بالاتر شد.
چالش بزرگ پیش روی تارتار، مدیریت تغییر نسل در پرسپولیس
شاید مهمترین و حساسترین ماموریتی که بر دوش مهدی تارتار گذاشته شده، مدیریت پروژه تغییر نسل در تیمی است که میانگین سنی بالایی دارد و بسیاری از بازیکنان کلیدی آن به پایان دوران حرفهای خود نزدیک شدهاند. در ترکیب فعلی پرسپولیس، چندین مهره پا به سنگذاشته حضور دارند که اگرچه تجربه بالایی دارند اما از نظر فیزیکی و آمادگی جسمانی، چندان در اوج نیستند. تارتار باید شجاعت این را داشته باشد که بدون توجه به حاشیهها و فشار هواداران، تصمیمات سختی در مورد کنار گذاشتن یا کاهش نقش این بازیکنان بگیرد و در عوض، فرصت بیشتری به جوانان با انگیزه و بااستعداد بدهد. البته این تغییر نسل، یک شمشیر دولبه است؛ از یک سو ممکن است در کوتاهمدت باعث کاهش کیفیت فنی تیم و حتی نتایج ضعیف شود و از سوی دیگر، اگر به درستی مدیریت شود، میتواند پرسپولیس را برای سالهای آینده بیمه کند. تارتار باید به خوبی تعادل را بین تجربه و جوانی برقرار کند و با استفاده از بازیکنان باانگیزه و میانسال، هسته اصلی تیم را حفظ کند و به تدریج جوانان را جایگزین کند. سوال مهم اینجاست که آیا او جرات خواهد کرد در اولین فصل حضور خود، دست به چنین تغییرات گسترده ای بزند یا ترجیح میدهد با همان بازیکنان قدیمی، به دنبال نتایج زودهنگام باشد و تغییر نسل را به تعویق بیندازد.
مقایسه آماری تارتار با سرمربیان موفق پرسپولیس و چشم انداز قهرمانی
یکی از نکات جالب درباره کارنامه مهدی تارتار، این است که او با وجود ۴۲۳ بازی و سابقه طولانی در لیگ برتر، هرگز موفق به کسب جام قهرمانی در سطح اول فوتبال ایران نشده است. او سابقه قهرمانی در لیگ آزادگان را با پارس جنوبی دارد اما در لیگ برتر، بهترین نتایجش با تیمهایی چون پیکان و گلگهر، قرار گرفتن در میانههای جدول یا کسب سهمیه آسیایی بوده است. حالا او در پرسپولیس قرار است با تیمی روبهرو شود که هوادارانش فقط به قهرمانی فکر میکنند و هر نتیجه دیگری برایشان غیرقابل قبول است. این تغییر فضا و سطح توقعات، یکی از بزرگترین چالشهای تارتار خواهد بود. از سوی دیگر، نگاهی به آماری که او در تیمهای مختلف بهجا گذاشته، نشان میدهد که تیمهای او اغلب از دفاع مستحکم و نظم تاکتیکی بالایی برخوردارند اما در فاز تهاجمی، گاهی با کمبود خلاقیت روبهرو بودهاند. این در حالی است که پرسپولیس به تیمی نیاز دارد که هم گل بزند و هم زیبا بازی کند. تارتار در سه فصل اخیر در گلگهر توانسته عملکرد تهاجمی بهتری ارائه دهد و تیمش را به یکی از تیمهای باانگیزه و هجومی لیگ تبدیل کند. هواداران امیدوارند که او همان رویکرد را با پرسپولیس نیز ادامه دهد و با جذب چند مهره تهاجمی، تیمی قابل اتکا برای رقابت با استقلال، سپاهان و تراکتور بسازد.
مزیت اقتصادی حضور تارتار نسبت به گزینه های خارجی و تاثیر آن بر نقلوانتقالات
یکی از نکات مهمی که در انتخاب مهدی تارتار به عنوان سرمربی پرسپولیس نقش کلیدی داشت، دستمزد نسبتا پایینتر او نسبت به گزینه های خارجی مطرح بود. باشگاه پرسپولیس که در سالهای اخیر با محدودیتهای مالی جدی مواجه بوده و حتی بودجه نقلوانتقالاتیاش با چالش روبرو شده، ترجیح داد بهجای پرداخت مبالغ کلان به یک مربی خارجی، سرمربی ایرانی را انتخاب کند تا بتواند بودجه بیشتری را صرف جذب بازیکنان مورد نیاز کند. این تصمیم هوشمندانه میتواند به تارتار این امکان را بدهد که در پنجره نقلوانتقالات، دست بازتری برای خرید داشته باشد و بتواند چند مهره کلیدی در پستهای مورد نیاز جذب کند. پرسپولیس در فصل گذشته در پستهایی مانند مهاجم گلزن، هافبک خلاق و مدافع میانی با کمبود مواجه بود و تارتار بهخوبی میداند که بدون تقویت این نقاط، نمیتواند به اهداف بلندپروازانه اش برسد. او با توجه به شناختی که از لیگ برتر و بازیکنان دارد، میتواند خریدهای هوشمندانه ای انجام دهد و بدون صرف هزینه های گزاف، تیم را به سطح قابل قبولی برساند. البته باید دید که مدیریت باشگاه تا چه میزان در جذب گزینه های مورد نظر تارتار، با او همکاری خواهد کرد و آیا بودجه در نظر گرفته شده، پاسخگوی نیازهای واقعی تیم هست یا خیر.
پیشینه احساسی تارتار با پرسپولیس و تاثیر آن بر عملکرد او
شاید یکی از مهمترین عواملی که میتواند سرنوشت تارتار در پرسپولیس را رقم بزند، پیشینه عاطفی و احساسی او با این باشگاه باشد. تارتار در دهههای هفتاد و هشتاد بهعنوان بازیکن، پنج فصل در پرسپولیس حضور داشت و سه جام قهرمانی را با این تیم تجربه کرد. همچنین یک فصل نیز بهعنوان دستیار علی دایی در کادرفنی حضور داشت و با فضای باشگاه و هواداران بهخوبی آشناست. این آشنایی عمیق، میتواند یک مزیت بزرگ برای او محسوب شود؛ چراکه برخلاف مربیان خارجی که برای درک فرهنگ باشگاه و هواداران به زمان نیاز دارند، تارتار از همان روز اول میداند که با چه انتظارات و فشارهایی روبهروست. با این حال، همین پیشینه احساسی میتواند یک تله بزرگ نیز باشد. تارتار ممکن است تحت تاثیر احساسات، نتواند تصمیمات منطقی و عاری از تعصب بگیرد و تحت فشار هوادارانی قرار بگیرد که او را بهخاطر گذشته خوبش دوست دارند. او باید مرز بین احساسات و واقعیتهای حرفهای را بهخوبی حفظ کند و بهعنوان یک سرمربی مستقل عمل کند، نه یک هوادار یا بازیکن سابق. تجربه نشان داده که برخی از مربیان سابق باشگاه ها، در بازگشت به تیم محبوبشان نتوانسته اند موفق عمل کنند، چرا که بار سنگین احساسات و توقعات، آن ها را از تصمیمگیری درست باز داشته است. حالا باید دید که تارتار چطور از این چالش عبور میکند و آیا می تواند با در کنار گذاشتن احساسات، یک سرمربی موفق و نتیجه گرا در پرسپولیس باشد یا خیر.