آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:
امشب در بلگراد، رویای صعود والیبال ایران به مراحل نهایی لیگ ملتها، با یک شکست سنگین و تلخ، رنگ باخت به خود گرفت. تیم ملی ایران در یازدهمین مسابقهی خود در لیگ ملتهای ۲۰۲۶، با نتیجهی قاطع ۳ بر صفر مغلوب تیم قدرتمند اسلوونی شد تا کارش برای صعود از گروه، به شدت دشوار شود. شاگردان روبرتو پیاتزا که پس از پیروزی برابر آلمان، امیدوارانه پا به این مسابقه گذاشته بودند، در برابر یک تیم منسجم و باکلاس، نمایشی دور از انتظار ارائه دادند.
اسلوونی که با ۷ برد و ۱۷ امتیاز، یکی از مدعیان اصلی صعود به مراحل نهایی محسوب میشود، از همان ابتدا با بازی هوشمندانه و پرسینگ سنگین، اجازهی نفس کشیدن به ایران نداد. ست اول، با وجود تلاش ایران و نزدیکی امتیازات (۲۷-۲۵)، به سود اسلوونی تمام شد. اما در ستهای دوم و سوم، فاصلهی فنی دو تیم کاملاً مشهود بود و اسلوونی با نتیجهی ۲۵-۱۹ و ۲۶-۲۴ به برتری رسید تا یک پیروزی قاطع و بیچونوچرا را به دست آورد. این شکست، دومین باخت ایران در هفتهی سوم لیگ ملتها نبود، بلکه یک هشدار جدی به کادر فنی و بازیکنان بود که برای بقا و صعود، نیاز به یک تغییر اساسی در عملکرد خود دارند. ایران که پیشتر برابر ژاپن و اوکراین نیز مغلوب شده بود، این بار در برابر اسلوونی، نمایشی ضعیفتر از همیشه داشت و نتوانست حتی یک ست را از حریف قدرتمند خود بگیرد.
در سوی مقابل، اسلوونی با این پیروزی قاطع، ضمن تثبیت جایگاه خود در جمع چهار تیم برتر، نشان داد که یکی از مدعیان جدی قهرمانی در این دوره از مسابقات است. خط دفاعی مستحکم و حملات سریع و حسابشدهی این تیم، کار را برای ایران به شدت دشوار کرده بود و شاگردان پیاتزا هرگز نتوانستند راهی برای نفوذ به این خط دفاعی پیدا کنند. نکتهی قابل توجه در این مسابقه، عملکرد ضعیف خط دریافت و دفاع روی تور ایران بود. سرویسهای پرفشار و خطرناک اسلوونی، بارها خط دریافت ایران را به هم ریخت و بازیکنان ایرانی را وادار به اشتباه کرد. همچنین، دفاع روی تور ایران که در بازیهای قبلی نیز با مشکل مواجه بود، این بار در برابر حملات هماهنگ اسلوونی، کاملاً فروپاشید و نتوانست از دروازهی خود محافظت کند.
با این شکست، ایران با ۱۱ امتیاز در رتبهی سیزدهم جدول باقی ماند و شانس صعود به مراحل نهایی را تا حد زیادی از دست داد. با وجود اینکه یک مسابقهی دیگر برابر ترکیه در پیش است، اما با توجه به فاصلهی امتیازی با تیمهای بالای جدول و عملکرد ضعیف در هفتهی سوم، به نظر میرسد که رویای صعود ایران در همین هفته و در بلگراد به پایان رسیده است. حالا باید دید که شاگردان پیاتزا در آخرین مسابقهی خود در هفتهی سوم، برابر ترکیه چه عملکردی از خود نشان خواهند داد و آیا میتوانند با یک پیروزی، حداقل یک پایانبندی قابلقبول را برای این دوره از مسابقات رقم بزنند. با این حال، آنچه مسلم است، این است که والیبال ایران برای بازگشت به روزهای اوج، نیاز به یک بازنگری اساسی در تاکتیکها، ترکیب تیم و روحیهی جنگندگی دارد.
برتری همهجانبه اسلوونی و ضعف تاکتیکی ایران
در این مسابقه، فاصلهی فنی و تاکتیکی دو تیم از همان دقایق ابتدایی مشهود بود. اسلوونی که یکی از منسجمترین تیمهای جهان در اجرای تاکتیکهای ترکیبی است، با سرویسهای پرفشار و دفاع روی تور مستحکم، اجازهی هرگونه واکنش به ایران نداد. در سوی مقابل، ایران که در بازیهای قبلی نیز با مشکل عدم هماهنگی در خطوط مختلف روبرو بود، این بار نیز نمایشی بینظم و بدون برنامه از خود ارائه داد و نتوانست تاکتیک مشخصی را برای مقابله با حملات اسلوونی در پیش بگیرد.
یکی از نقاط ضعف اصلی ایران، خط دریافت بود که در برابر سرویسهای جهنده و خطرناک اسلوونی، به شدت تحت فشار قرار گرفت و بارها با اشتباهات پیاپی، موقعیتهای خوبی را برای اسلوونی فراهم کرد. همچنین، دفاع روی تور ایران که در طول مسابقه با مشکل جایگیری روبرو بود، نتوانست حملات سریع و هماهنگ اسلوونی را مهار کند و این موضوع، به راحتی حملات حریف دامن میزد. به نظر میرسد که نبود یک برنامهی دفاعی منسجم و همچنین عدم توانایی در تغییر ریتم بازی، دو عامل اصلی شکست قاطع ایران در این مسابقه بود.
عملکرد ضعیف خط حمله و عدم کارایی آبشارزنان
یکی از ناامیدکنندهترین بخشهای بازی ایران، عملکرد ضعیف خط حمله و آبشارزنان این تیم بود. علی حاجیپور و پوریا حسینخانزاده که در بازیهای قبلی، امیدهای اصلی ایران در خط حمله بودند، این بار در برابر دفاع مستحکم اسلوونی، نتوانستند عملکرد قابلقبولی از خود نشان دهند و بسیاری از حملات آنها یا توسط مدافعان اسلوونی مهار شد و یا به بیرون رفت. این ضعف در خط حمله، تا حدی به دلیل پاسهای نامناسب و غیردقیق پاسورهای ایران بود که نتوانستند آبشارزنان را در بهترین موقعیت قرار دهند. همچنین، قدرت پایین ضربات آبشارزنان ایران در مقایسه با آبشارزنان اسلوونی، یکی دیگر از دلایل ناکارآمدی خط حمله بود. به نظر میرسد که ایران برای رقابت با تیمهای قدرتمند جهان، نیاز به آبشارزنان قدرتیتر و با تکنیکتر دارد تا بتواند از پس دفاعهای مستحکم حریفان برآید.
تحلیل آماری و مقایسه عملکرد دو تیم در ستهای مختلف
نگاه به آمار امتیازات ستهای این مسابقه، به خوبی نشاندهندهی برتری کامل اسلوونی و عملکرد ضعیف ایران است. در ست اول، ایران با نتیجهی ۲۷-۲۵ شکست خورد که نشان از رقابت نزدیک در این ست دارد، اما در ست دوم، با نتیجهی ۲۵-۱۹ مغلوب شد که نشان از افت شدید عملکرد ایران و برتری قاطع اسلوونی دارد. در ست سوم نیز ایران با نتیجهی ۲۶-۲۴ شکست خورد که میتوانست به سود ایران تمام شود، اما در لحظات حساس، نتوانست از فرصتهای خود استفاده کند.
این آمار نشان میدهد که ایران در ست اول و سوم، توانایی رقابت با اسلوونی را داشته، اما در لحظات کلیدی و تعیینکننده، تمرکز و خونسردی خود را از دست داده و اجازه داده که حریف پیروز میدان شود. همچنین، ست دوم نشان از یک شکست فاحش و عدم توانایی ایران در بازگشت به بازی دارد. به عبارت دیگر، ایران یک تیم پرنوسان است که گاهی میتواند نمایش خوبی ارائه دهد، اما در برابر تیمهای باثبات و قدرتمند، به سرعت از هم میپاشد.
مقایسه با تقابلهای قبلی و زوال تدریجی عملکرد
مقایسهی این بازی با تقابلهای قبلی ایران و اسلوونی، نشان از یک روند نزولی در عملکرد ایران دارد. در سالهای ۲۰۲۱ و ۲۰۲۳، اسلوونی موفق به شکست ایران شده بود، اما در سال ۲۰۲۲، ایران با نتیجهی ۳ بر صفر اسلوونی را شکست داد. این بار، اسلوونی با همان نتیجهی ۳ بر صفر، ایران را مغلوب کرد تا نشان دهد که فاصلهی دو تیم در حال افزایش است و ایران در حال پسرفت است.
این زوال تدریجی، میتواند دلایل مختلفی داشته باشد، از جمله تغییرات در ترکیب تیم، عدم هماهنگی کافی، مشکلات فنی و تاکتیکی و همچنین کاهش انگیزه و اعتمادبهنفس بازیکنان. همچنین، اسلوونی در سالهای اخیر، با حفظ ترکیب اصلی و تقویت تیم خود، به یکی از باثباتترین و موفقترین تیمهای جهان تبدیل شده است و ایران نتوانسته است خود را با این سطح از رقابت تطبیق دهد.
چشمانداز آینده و ضرورت تغییرات اساسی در والیبال ایران
با این شکست، والیبال ایران با یک بحران جدی روبرو شده است. از دست دادن شانس صعود به مراحل نهایی لیگ ملتها، یک ضربهی سنگین به اعتبار این رشته در کشور وارد میکند و نشان میدهد که تیم ملی نیاز به یک تغییر اساسی در ساختار و برنامههای خود دارد. این تغییر باید از سطح فدراسیون و کادر فنی آغاز شود و شامل تغییر در رویکردهای انتخاب بازیکنان، تاکتیکهای بازی و برنامههای بلندمدت باشد.
یکی از مهمترین اقداماتی که باید در والیبال ایران انجام شود، سرمایهگذاری بر روی استعدادهای جوان و ایجاد یک سیستم منسجم برای پرورش بازیکنان در سطح ملی و باشگاهی است. همچنین، نیاز به یک برنامهی جامع برای بهبود کیفیت لیگ برتر و افزایش رقابت در سطح داخلی وجود دارد تا بازیکنان بتوانند در محیطی حرفهایتر، رشد کنند و خود را برای رقابت با بهترینهای جهان آماده سازند. بدون این تغییرات اساسی، والیبال ایران محکوم به ادامهی این روند نزولی و دور شدن از قدرتهای برتر جهان خواهد بود.