آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
طبیعت ایران، این گنجینهی ارزشمند و بیبدیل، از این پس حفاظتشدهتر از همیشه خواهد بود. سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با صدور یک ابلاغیهی مهم و قاطع، هرگونه ورود و تردد بیضابطهی خودروها، موتورسیکلتهای کراس و سایر تجهیزات آفرود را در جنگلها، مراتع، بیابانها، کویرها و اراضی ساحلی تحت مدیریت خود، ممنوع اعلام کرد. این تصمیم، که با هدف صیانت از عرصههای طبیعی و جلوگیری از تخریب روزافزون این منابع ارزشمند اتخاذ شده، گامی بزرگ در جهت حفاظت از محیط زیست کشور محسوب میشود. معاون حفاظت و امور اراضی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با صدور این ابلاغیه، بر ضرورت صیانت از عرصههای منابع طبیعی شامل جنگلها، مراتع، بیابانها، کویرها، اراضی ساحلی و سایر انفال تأکید کرده است. همچنین، حفاظت از منابع پایه آب، خاک و پوشش گیاهی و پیشگیری از هرگونه تخریب، تصرف، تجاوز و بهرهبرداری غیرمجاز، به عنوان اولویتهای مأموریتهای حفاظتی این سازمان معرفی شده است.
در سالهای اخیر، با افزایش محبوبیت ورزشهای آفرود و طبیعتگردی، شاهد ورود بیرویه و آسیبزای خودروها و موتورسیکلتها به عرصههای طبیعی بودهایم. این فعالیتها، که اغلب بدون توجه به پیامدهای زیستمحیطی انجام میشوند، خسارتهای جبرانناپذیری به پوشش گیاهی، خاک و زیستگاههای جانوری وارد کردهاند. فرسایش خاک، تخریب مراتع، آسیب به ریشهی درختان و برهم خوردن تعادل اکولوژیکی، تنها بخشی از این خسارتهاست. بر اساس این ابلاغیه، تردد لجامگسیخته و بدون ضابطهی خودروها و تجهیزات آفرود در عرصههای تحت مدیریت سازمان منابع طبیعی ممنوع اعلام شده است. یگانهای حفاظت استانها نیز موظف شدهاند با تشدید گشتها و مراقبتها، نسبت به شناسایی نقاط پرخطر و پایش مستمر فعالیتهای آفرودسواری اقدام کنند. این اقدام، نشان از عزم جدی سازمان برای مقابله با این پدیدهی مخرب دارد.
مستندسازی تخلفات با ثبت تصاویر، مختصات جغرافیایی، میزان خسارات وارده و مشخصات متخلفان، تشکیل پرونده و معرفی افراد متخلف به مراجع قانونی، از جمله اقدامات مورد تأکید در این ابلاغیه است. همچنین، همکاری با مراجع انتظامی، قضایی و دستگاههای اجرایی مرتبط و اجرای برنامههای آموزشی و اطلاعرسانی با هدف ترویج طبیعتگردی مسئولانه، از دیگر اقداماتی است که در این راستا صورت خواهد گرفت. با این حال، سازمان منابع طبیعی به رسمیت شناختن آفرودسواری به عنوان یک رشته ورزشی را در حوزه وظایف و اختیارات وزارت ورزش و جوانان دانسته و اعلام کرده است که این موضوع از طریق برگزاری جلسات کارشناسی و هماهنگی با دستگاههای ذیربط در حال پیگیری است. پس از تعیین تکلیف قانونی و تدوین ضوابط مربوط، دستورالعمل اجرایی لازم ابلاغ خواهد شد.
این تصمیم، اگرچه ممکن است برای برخی از علاقهمندان به ورزشهای آفرود، محدودیتهایی ایجاد کند، اما برای حفظ و حراست از میراث طبیعی ایران، یک اقدام ضروری و حیاتی است. این ابلاغیه، گامی مؤثر در جهت ترویج طبیعتگردی مسئولانه و پایدار خواهد بود. امید است که با اجرای صحیح این ابلاغیه و همکاری همهی دستگاههای مسئول، شاهد کاهش چشمگیر تخریب عرصههای طبیعی و حفاظت از این سرمایههای ملی برای نسلهای آینده باشیم.
ابعاد زیستمحیطی و اهمیت این ابلاغیه
ورود بیرویه خودروهای آفرود به عرصههای طبیعی، خسارتهای جبرانناپذیری به محیط زیست وارد میکند. فرسایش خاک، تخریب پوشش گیاهی، آسیب به ریشهی درختان، ایجاد مسیرهای غیرمجاز و برهم خوردن تعادل اکولوژیکی، از جمله این خسارتهاست. این ابلاغیه، با هدف جلوگیری از این تخریبها و حفاظت از منابع طبیعی برای نسلهای آینده، یک گام اساسی و ضروری محسوب میشود.
نقش یگانهای حفاظت و اقدامات اجرایی
یگانهای حفاظت استانها، به عنوان بازوی اجرایی این ابلاغیه، نقش کلیدی در موفقیت آن ایفا میکنند. تشدید گشتها، پایش مستمر، مستندسازی تخلفات و معرفی متخلفان به مراجع قانونی، از جمله اقداماتی است که باید با جدیت توسط این یگانها انجام شود. همچنین، همکاری با مراجع انتظامی و قضایی، برای برخورد قانونی با متخلفان، ضروری است.
چالشهای اجرایی و راهکارهای پیشنهادی
یکی از چالشهای اصلی در اجرای این ابلاغیه، شناسایی و دستگیری متخلفان در مناطق وسیع و صعبالعبور است. برای غلبه بر این چالش، استفاده از فناوریهای نوین مانند پهپادها و دوربینهای نظارتی، میتواند بسیار مؤثر باشد. همچنین، افزایش آگاهی عمومی و فرهنگسازی در زمینه طبیعتگردی مسئولانه، میتواند به کاهش تخلفات کمک کند.
تعامل با وزارت ورزش و جوانان
سازمان منابع طبیعی با اشاره به اینکه به رسمیت شناختن آفرودسواری به عنوان یک رشته ورزشی در حوزه وظایف و اختیارات وزارت ورزش و جوانان قرار دارد، نشان از عزم خود برای تعامل و هماهنگی با سایر دستگاهها دارد. این رویکرد، میتواند به تدوین ضوابط منسجم و قانونی برای فعالیتهای آفرود و جلوگیری از هرگونه سوءاستفاده از این رشته ورزشی کمک کند.
چشمانداز آینده و ضرورت فرهنگسازی
با اجرای این ابلاغیه، انتظار میرود که شاهد کاهش چشمگیر تخریب عرصههای طبیعی توسط خودروهای آفرود باشیم. با این حال، برای دستیابی به یک نتیجهی پایدار، نیاز به فرهنگسازی گسترده در زمینه اهمیت حفاظت از محیط زیست و ترویج طبیعتگردی مسئولانه است. این فرهنگسازی، باید از طریق رسانهها، نهادهای آموزشی و برگزاری کارگاههای آموزشی، انجام شود.