آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
برای هزاران کسبوکار و فعال اقتصادی که هر سال با نزدیک شدن به موعد پرداخت مالیات بر ارزش افزوده، دغدغه جرایم سنگین تأخیر را دارند، خبری خوش از راه رسیده است. سازمان امور مالیاتی کشور با صدور بخشنامهای جدید، نفسی تازه به مؤدیان بخشیده و مهلت پرداخت را تا ۲۵ مرداد تمدید کرده است. اما نکتهای که این خبر را از یک تمدید ساده متمایز میکند، بخشودگی ۱۰۰ درصدی جرایم است. یعنی مؤدیانی که تا تاریخ اعلام شده، بدهی مالیات بر ارزش افزوده دوره بهار ۱۴۰۵ خود را پرداخت یا ترتیب پرداخت کنند، دیگر نگران جریمههای سنگین نخواهند بود.
این تصمیم در حالی گرفته شده که بسیاری از فعالان اقتصادی به دلیل نوسانات اقتصادی، در تأمین نقدینگی برای پرداخت بهموقع مالیات با مشکل مواجه بودند. سازمان امور مالیاتی با این اقدام، گامی عملی برای حمایت از تولیدکنندگان و بازاریان برداشته است. طبق اعلام رسمی، مؤدیان باید از طریق سامانه مؤدیان نسبت به پرداخت یا تعیین تکلیف بدهی خود اقدام کنند. همچنین مهلت ثبت فهرست معاملات موضوع ماده ۱۶۹ قانون مالیاتهای مستقیم نیز تا همان تاریخ تمدید شده است. این بخشودگی شامل جرایم موضوع ماده ۳۷ قانون مالیات بر ارزش افزوده میشود که یکی از مهمترین منابع جریمه برای مؤدیان محسوب میشود. بنابراین، فرصت پیشرو میتواند هزاران میلیارد تومان صرفهجویی برای فعالان اقتصادی به همراه داشته باشد.
اما یک نکته ظریف وجود دارد؛ آخرین مهلت بارگذاری فایل اطلاعات معاملات تا پایان روز ۲۴ مرداد است و در روز ۲۵ مرداد، ثبت اطلاعات تنها بهصورت موردی امکانپذیر خواهد بود. پس مؤدیان نباید کار را به روز آخر موکول کنند. در ماههای اخیر، سازمان امور مالیاتی با رویکردی تعاملیتر، تلاش کرده تا با اعطای مهلتهای اضافی و بخشودگی جرایم، فضای اعتماد را میان خود و مؤدیان تقویت کند. این بخشنامه نیز در همین راستا صادر شده است. حالا پرسش این است: آیا مؤدیان از این فرصت طلایی استفاده خواهند کرد یا باز هم برخی تا آخرین لحظه صبر کرده و از جریمههای سنگین غافل میشوند؟ به هر حال، ۲۵ مرداد پایان مهلت است و پس از آن، دیگر خبری از بخشودگی نخواهد بود.
بررسی دقیق بخشنامه و دامنه شمول آن
بر اساس اعلام سازمان امور مالیاتی، بخشودگی ۱۰۰ درصدی جرایم شامل جرایم موضوع ماده ۳۷ قانون مالیات بر ارزش افزوده میشود که به جرایم تأخیر در پرداخت معروف است . این بخشودگی، تفاوت اساسی با بخشودگیهای قبلی دارد که عمدتاً نرخهای ۸۵ تا ۹۵ درصدی را شامل میشدند . مؤدیانی که تا ۲۵ مرداد، بدهی دوره بهار ۱۴۰۵ خود را از طریق سامانه مؤدیان پرداخت یا ترتیب پرداخت کنند، مشمول این بخشودگی خواهند شد. همچنین، مؤدیانی که خلاصه عملکرد مالیات بر ارزش افزوده فصل بهار را بهصورت نهایی در سامانه ثبت کنند، از بخشودگی ۱۰۰ درصدی جرایم بند «ب» ماده ۳۶ نیز برخوردار خواهند شد .
تحلیل نرخهای بخشودگی و مقایسه با دورههای قبل
یکی از نکات جالب توجه، تفاوت نرخ بخشودگی برای دورههای مختلف مالیاتی است. در حالی که برای دوره بهار ۱۴۰۵، بخشودگی کامل ۱۰۰ درصدی در نظر گرفته شده، برای دورههای سال ۱۴۰۴، نرخ بخشودگی بین ۸۵ تا ۹۵ درصد متغیر بوده است . این تفاوت نشاندهنده رویکرد جدید سازمان امور مالیاتی برای تشویق مؤدیان به پرداخت بهموقع در دوره جاری است. همچنین شرط بهرهمندی از این بخشودگی، پرداخت یا ترتیب پرداخت مانده بدهی تا ۲۵ مرداد تعیین شده است . نکته قابل تأمل اینکه برای مؤدیانی که در مهلت مقرر اقدام نکنند، سقف بخشودگی جریمه به حداکثر ۴۰ درصد کاهش مییابد .
اهمیت رعایت مهلتهای ثانویه و محدودیتهای سامانه
یک نکته حیاتی در این بخشنامه، تفاوت مهلت بارگذاری فایل اطلاعات معاملات با مهلت نهایی پرداخت است. آخرین مهلت بارگذاری فایل اطلاعات معاملات، تا پایان روز ۲۴ مرداد تعیین شده و در روز ۲۵ مرداد، ثبت اطلاعات تنها بهصورت موردی امکانپذیر خواهد بود . این یعنی مؤدیان باید حداقل یک روز قبل از مهلت نهایی، نسبت به تکمیل اطلاعات معاملاتی خود اقدام کنند تا در روز آخر با مشکل فنی یا محدودیت سامانه مواجه نشوند. این رویکرد نشان میدهد که سازمان امور مالیاتی بهدنبال جلوگیری از هجوم یکباره مؤدیان در روز آخر است و با این تمهید، بار ترافیکی سامانه را مدیریت میکند.
تأثیر تمدید مهلت بر نقدینگی کسبوکارها
تمدید مهلت پرداخت مالیات، فرصتی ارزشمند برای کسبوکارها فراهم میکند تا با مدیریت بهتر نقدینگی، بدون نگرانی از جرایم سنگین، بدهی خود را تسویه کنند. در شرایط اقتصادی فعلی که بسیاری از واحدهای تولیدی و خدماتی با کمبود نقدینگی مواجه هستند، این فرصت ۲۰ روزه (از تاریخ اعلام تا ۲۵ مرداد) میتواند نقش حیاتی در تأمین منابع مالی ایفا کند . همچنین بخشودگی کامل جرایم، انگیزه مضاعفی برای مؤدیان ایجاد میکند تا هرچه سریعتر نسبت به تعیین تکلیف مالیاتی خود اقدام کنند و از انباشت بدهیهای گذشته جلوگیری نمایند. این رویکرد، نشاندهنده درک سازمان امور مالیاتی از واقعیتهای اقتصادی و تلاش برای همراهی با فعالان اقتصادی است.
چالشهای اجرایی و توصیههای عملی به مؤدیان
با وجود این تسهیلات، همچنان چالشهایی در مسیر اجرای این بخشنامه وجود دارد. از جمله مهمترین چالشها، آشنا نبودن برخی مؤدیان با نحوه کار با سامانه مؤدیان و فرآیند ثبت و اصلاح اظهارنامه است. توصیه میشود مؤدیان هرچه سریعتر نسبت به ورود به سامانه و بررسی وضعیت بدهی خود اقدام کنند و در صورت وجود نقص یا انحراف در اظهارنامه، نسبت به اصلاح آن اقدام نمایند . همچنین مؤدیانی که تاکنون در سامانه ثبتنام نکردهاند، باید هرچه سریعتر نسبت به ثبتنام و تکمیل اطلاعات اقدام کنند تا از این فرصت طلایی بهرهمند شوند. در نهایت، با توجه به محدودیت ثبت اطلاعات در روز ۲۵ مرداد، بهتر است تمامی اقدامات تا پایان روز ۲۴ مرداد نهایی شود تا در روز آخر با مشکل مواجه نشوید.