آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
باز هم بحث داغ این روزهای بازار سرمایه، «سهام عدالت» است. میلیونها نفر چشم به راهند تا ببینند آیا در مردادماه سود جدیدی به حسابشان واریز میشود یا باید منتظر ماههای آینده باشند. شایعات زیادی در فضای مجازی پیچیده، اما واقعیت چیز دیگری است. نیمههای تابستان امسال، بازار داغ گمانهزنیها درباره سود سهام عدالت داغتر شده است. برخی کانالها از واریز قریبالوقوع خبر میدهند و برخی دیگر آن را کاملاً تکذیب میکنند. کاربران سهامدار در سردرگمی به سر میبرند.
اما طبق اعلام منابع رسمی، تا پایان تیرماه و شروع مرداد، هیچ اطلاعیهای درباره پرداخت جدید صادر نشده است. نه سازمان بورس و نه شرکت سپردهگذاری مرکزی، تاریخ دقیقی برای واریز سود در مرداد اعلام نکردهاند. فرآیند پرداخت سود سهام عدالت، یک زنجیره طولانی است؛ از برگزاری مجامع شرکتها، تا وصول سود و تجمیع در حساب شرکت سپردهگذاری و نهایتاً واریز به حساب سهامداران. این کار زمانبر است و هنوز به مرحله نهایی نرسیده است . آخرین پرداخت جدی و سراسری، مربوط به ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ بوده که مرحله دوم سود سال مالی ۱۴۰۳ شرکتها بود . اما شایعه پرداخت در خرداد ۱۴۰۵ هم مطرح شد که بعداً مشخص شد به سود جاری برخی شرکتها مربوط بوده، نه مرحله جدید سهام عدالت همگانی .
با این اوصاف، تا زمانی که صورتهای مالی شرکتها تکمیل و وجوه تجمیع نشود، سازمان بورس نمیتواند زمان دقیقی اعلام کند. بنابراین هرگونه ادعای فوری در کانالهای غیررسمی، فاقد اعتبار است و نباید به آن توجه کرد. پیشنهاد جدی به سهامداران این است که هرچه سریعتر وضعیت شماره شبای خود را در سامانه «سجام» و «سهام عدالت» بررسی کنند. چرا که بسیاری از واریزهای عقبافتاده، به دلیل مشکل در شماره شباست و نه عدم تخصیص سود. اگر در هفتههای آینده خبری از واریز نرسید، جای نگرانی نیست؛ چرا که این تأخیرها در سالهای گذشته هم رایج بوده و بهمعنای حذف شدن از فهرست مشمولان نیست. زمان را با شایعات نسوزانیم و فقط به اطلاعیههای رسمی اعتماد کنیم.
بررسی فرآیند فنی و زمانبر وصول سود
پرداخت سود سهام عدالت یک فرآیند چندلایه است. ابتدا باید مجامع شرکتهای سرمایهپذیر (همان شرکتهایی که سهام آنها در سبد عدالت قرار دارد) برگزار شود و میزان سود هر سهم را تصویب کنند. سپس شرکتها موظفند مبلغ سود سهام عدالت را به حساب شرکت سپردهگذاری مرکزی واریز کنند. این کار گاهی تا چند ماه به طول میانجامد . پس از تجمیع کامل وجوه، سهم هر سهامدار محاسبه و از طریق شبکه بانکی به حسابهای متصل به سجام واریز میشود. به همین دلیل، سازمان بورس همواره تأکید دارد که تا تکمیل وصول، هیچگاه نمیتوان تاریخ دقیقی ارائه داد .
تفکیک سود «سهام عدالت» از سود «سهام شرکتها»
یکی از بزرگترین اشتباهات، خلط دو مفهوم است. در خرداد ۱۴۰۵، خبری مبنی بر واریز سود منتشر شد که بعداً مشخص گردید مربوط به سود جاری شرکتهای بورسی برای سهامدارانی است که در سامانه سجام ثبتنام کردهاند و نه سود سهام عدالت عمومی . بیش از ۴۹۰ میلیارد تومان به بیش از یک میلیون سهامدار واریز شد، اما این مبلغ ربطی به مرحله جدید پرداخت سهام عدالت نداشت . بسیاری از سهامداران عادی و غیرحرفهای این دو را به اشتباه یکی میدانند و گمان میکنند که سود عدالت واریز شده است، در حالی که اینطور نیست.
نگاهی به آخرین واریزهای رسمی و مبالغ
آخرین پرداخت سراسری سود سهام عدالت، در تاریخ ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ انجام شد و مربوط به مرحله دوم سود عملکرد سال مالی ۱۴۰۳ بود . در مجموع، در آن مرحله حدود ۲۸ همت میان بیش از ۴۴ میلیون سهامدار توزیع گردید . پیش از آن، واریزهای مهر و دی نیز انجام شده بود، اما امسال تا تیر و مرداد، هیچگونه پرداخت جدیدی برای سود سال مالی جدید اعلام نشده است. به بیان دیگر، اگرچه امید به واریز مجدد در تابستان وجود دارد، اما نیازمند اعلام رسمی سازمان بورس است.
اهمیت بروزرسانی شماره شبا و خطر از دست دادن سود
یکی از مکررترین دلایل واریز نشدن سود برای افراد، مشکل در شماره شبای ثبتشده است. بسیاری از حسابها به دلیل تغییر بانک، مسدود شدن، راکد بودن یا مغایرت نام با کد ملی، از دریافت سود باز میمانند . شرکت سپردهگذاری مرکزی بارها هشدار داده که هنگام واریز، مبلغ به حسابی واریز میشود که شماره شبا در سامانه ثبت شده است و در صورت خطا، پول برگشت میخورد. بنابراین بهترین کاری که سهامداران در مردادماه میتوانند انجام دهند، این است که بدون توجه به شایعات، به سامانه «سجام» مراجعه کرده و از درستی شماره شبای خود اطمینان حاصل کنند .
پیشبینی و جمعبندی درباره زمان احتمالی
با توجه به اینکه در نیمه اول سال، مجامع بسیاری از شرکتهای بزرگ برگزار میشود، معمولاً وصول سود آنها تا اواخر تابستان یا پاییز طول میکشد. تجربه سالهای گذشته نشان میدهد که پرداختهای کلان سهام عدالت اکثراً در فصل پاییز و زمستان (مهر، دی و اسفند) متمرکز بوده است . با این حساب، اگرچه نمیتوان مرداد را نفی کرد، اما احتمال اینکه تاریخ پرداخت به شهریور یا مهر موکول شود، بالاتر است. اما تا زمانی که خبری از مراجع رسمی نیامده، تمام بحثها در حد حدس و گمان باقی میماند. بهترین کار، پیگیری از طریق درگاه یکپارچه ذینفعان بازار سرمایه است.