آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
سالها پس از آنکه «ابومحمد الجولانی» به عنوان رهبر جبهه النصره شناخته میشد، اکنون با نام احمد الشرع، بر مسند قدرت در سوریه تکیه زده است. با این حال، او به صراحت اعلام کرده که از نام پیشین خود خجالت نمیکشد و آن را «بخشی از تاریخ» خود میداند، هرچند این تاریخ را سرشار از «بار مسئولیت، خونریزی و شهدای فراوان» توصیف میکند. اظهارات الشرع در پاسخ به منتقدانی مطرح شده که همچنان از نام سابق او یعنی «الجولانی» استفاده میکنند. او با لحنی صریح تأکید کرده است: «من اصلاً خجالت نمیکشم. الجولانی نامی است که بخشی از تاریخ من است؛ تاریخی که با خود حمل میکنم، پر از بار مسئولیت، خونریزی، شهدای فراوان و نالههای بسیاری از مردم است.»
این اظهارات، در حالی مطرح میشود که تنها چند روز پیش، مقامات سوریه اعلام کرده بودند که هرگونه استفاده از نام قبلی احمد الشرع (الجولانی) در رسانهها و اسناد رسمی ممنوع است . اواخر تیرماه نیز ابومحمد الجولانی، خود را با نام واقعیاش «احمد الشرع» به مردم سوریه معرفی کرد تا چهرهای جدید از خود به نمایش بگذارد. با این حال، سخنان اخیر الشرع نشان میدهد که او نه تنها از گذشته خود فاصله نمیگیرد، بلکه آن را به عنوان یک تجربهی گرانبها و البته تلخ، بخشی از هویت کنونی خود میداند. این موضع، در نوع خود میتواند نشانهای از اعتمادبهنفس جدید او در عرصه سیاسی سوریه باشد.
در تحولی دیگر، نیچروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق، روز چهارشنبه با سفر به دمشق، با احمد الشرع دیدار و گفتوگو کرد. این دیدار نخستین ملاقات رسمی بارزانی با رهبر جدید سوریه محسوب میشود. بارزانی پس از سقوط بشار اسد، روابط خود را با دولت جدید سوریه توسعه داده است. پیش از این، وی با محمد الجولانی (نام پیشین الشرع) نیز ملاقات کرده بود و دیدار اخیر نیز نشان از ادامه این روند دارد. با توجه به اینکه سوریه در دوره جدید، با چالشهای فراوانی از جمله بازسازی کشور، آشتی ملی و بازگشت آوارگان روبرو است، همکاری با اقلیم کردستان عراق به عنوان یک همسایه و شریک مهم منطقهای، میتواند نقشی کلیدی ایفا کند. حالا باید دید که آیا الشرع با حفظ این رویکرد دوگانه (پذیرش تاریخ گذشته و نمایش چهرهای جدید)، میتواند اعتماد جامعه بینالملل و مردم سوریه را جلب کند یا همچنان در سایهی گذشته خود باقی خواهد ماند.
موضعگیری الشرع درباره نام پیشین خود
اظهارات اخیر احمد الشرع درباره نام پیشین خود، یک حرکت هوشمندانه سیاسی-روانشناختی محسوب میشود. او با پذیرش صریح گذشته خود، در واقع تلاش میکند تا روایتهای مسلط علیه خود را خنثی کند و نشان دهد که تغییری در شخصیت او رخ داده است. در عین حال، با اشاره به «خونریزی و شهدا»، او خود را همچنان در چارچوب مبارزه علیه نظام اسد تعریف میکند تا پایگاه مردمی خود را از دست ندهد.
تناقضهای دولت جدید سوریه در برخورد با گذشته
در حالی که دولت موقت سوریه استفاده از نام «الجولانی» را ممنوع کرده، خود الشرع از آن به عنوان «بخشی از تاریخ» یاد کرده است. این تناقض، نشان از یک کشمکش داخلی در میان اعضای دولت جدید درباره چگونگی مواجهه با گذشته دارد؛ برخی خواهان پاکسازی کامل چهره جدید هستند و گروهی دیگر، بر حفظ اصالت مبارزاتی خود اصرار دارند.
اهمیت دیدار بارزانی با الشرع و پیامدهای منطقهای
سفر نیچروان بارزانی به دمشق و دیدار با الشرع، یک پیام روشن به آنکارا و تهران است که اقلیم کردستان به دنبال تعامل با دولت جدید سوریه به عنوان یک واقعیت جدید است. این دیدار همچنین میتواند به عنوان یک گام برای همکاریهای اقتصادی و امنیتی در مناطق مرزی سوریه-عراق تلقی شود و به نفع هر دو طرف باشد.
نگاه جامعه بینالملل به تغییر چهره الشرع
غرب با احتیاط به تغییر چهره الشرع نگاه میکند. بسیاری از کشورها هنوز الجولانی را در لیست گروههای تروریستی قرار میدهند و تغییر نام به تنهایی نمیتواند آنها را متقاعد کند که رویکرد جدید او واقعی است. مادامی که او نتواند شفافسازی جدی در مورد گذشته خود و جدایی از ایدئولوژیهای قبلی ارائه دهد، اعتماد بینالمللی به سختی جلب خواهد شد.
چالشهای داخلی دولت موقت سوریه در دوره انتقالی
با وجود اینکه الشرع تلاش دارد چهرهای جدید از خود ارائه دهد، اما حفظ هماهنگی میان جناحهای مختلف دولت و مردم سوریه که خاطرات تلخی از جنگ دارند، کار بسیار دشواری است. آینده سوریه به توانایی این دولت در برقراری ثبات، بازسازی اقتصادی و آشتی ملی بستگی دارد.