آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
در روزهای اخیر، ویدیویی در شبکههای اجتماعی دستبهدست میشد که نشان میداد مسعود پزشکیان از نشستن کنار مسعود خامنهای خودداری کرده است. این ویدیو که به سرعت ویروسی شد، واکنشهای گستردهای را در میان کاربران و حتی برخی رسانهها برانگیخت. اما به نظر میرسد که این ویدیو، یک صحنه واقعی نبوده، بلکه با استفاده از تکنیکهای پیشرفته هوش مصنوعی و دستکاری تصاویر تولید شده است. بررسیهای دقیق نشان میدهد که این فیلم، ترکیبی از دو تصویر واقعی از مراسم تشییع علی خامنهای است که توسط روزنامه فرهیختگان منتشر شده بود.
در تصاویر واقعی، پزشکیان روی زمین نشسته است و حسن خجسته باقرزاده در حال صحبت با اوست، اما هیچ نشانی از مخالفت با نشستن روی صندلی وجود ندارد. همچنین تصاویر دیگری از همین مراسم وجود دارد که نشان میدهد پزشکیان در ادامه، در کنار مسعود خامنهای نشسته است. کارشناسان حوزه هوش مصنوعی با بررسی این ویدیو، به چندین ایراد فنی در آن اشاره کردهاند. پرش فریمها غیرعادی است و در برخی لحظات، چهره پزشکیان به خودش شباهت ندارد. همچنین انگشتر دست حسن خجسته در ویدیوی اصلی دیده میشود، اما در نسخه جعلی حذف شده است. جالبتر اینکه مسعود خامنهای در کل ویدیو پلک نمیزند؛ یک نشانه کلاسیک از تولید محتوای جعلی با هوش مصنوعی.
انتشار این ویدیو در شرایطی رخ داده که فضای سیاسی کشور، به شدت حساس و ملتهب است. برخی تحلیلگران معتقدند که این اقدام، با هدف ایجاد تشنج و سوءاستفاده از اختلافات سیاسی طراحی شده است. با تکذیب رسمی این ویدیو و اثبات جعلی بودن آن، انتظار میرود که کاربران فضای مجازی در مواجهه با چنین محتواهایی، با دقت و هوشیاری بیشتری رفتار کنند. این اتفاق، یک هشدار جدی درباره قدرت فزاینده هوش مصنوعی در تولید محتوای گمراهکننده است.
روشهای ساخت ویدیوهای جعلی با هوش مصنوعی
جعل این ویدیو با استفاده از تکنیکهای «دیپفیک» (Deepfake) و دستکاری تصاویر انجام شده است. جعلکننده با کنار هم قرار دادن تصاویر واقعی و تغییر پیکسلها، حرکات مصنوعی و غیرطبیعی ایجاد کرده است.
نشانههای تشخیص محتوای جعلی
کارشناسان به عواملی چون پرش فریم، تغییرات غیرطبیعی در بافت پوست، عدم هماهنگی سایهها و ثابت ماندن چشمها (عدم پلک زدن) به عنوان نشانههای تشخیص اشاره دارند.
اهداف سیاسی و اجتماعی انتشار ویدیوی جعلی
با توجه به حساسیت زمان (نزدیک به تحولات سیاسی)، احتمالاً هدف این جعل، ایجاد شکاف در میان جریانهای سیاسی و تخریب جایگاه پزشکیان بوده است. انتشار چنین محتوایی، میتواند در فضای مجازی به سرعت تبدیل به یک گفتمان شود و بر افکار عمومی تأثیر بگذارد.
نقش رسانهها و شبکههای اجتماعی در انتشار اخبار جعلی
این اتفاق نشان میدهد که چگونه شبکههای اجتماعی بدون نظارت کافی، میتوانند به بستری برای انتشار اخبار جعلی تبدیل شوند. کاربران باید با سواد رسانهای بالاتر، محتوای مشکوک را شناسایی کنند.
مسئولیت قانونی جاعلان و راهکارهای مقابله
جعل محتوای سیاسی با استفاده از هوش مصنوعی، یک جرم سایبری محسوب میشود و مرتکبان آن قابل پیگرد قانونی هستند. تقویت قوانین و همکاری پلتفرمها برای شناسایی و حذف سریع این محتواها ضروری است.