آسیانیوز ایران؛ سرویس فرهنگی هنری:
این روزها شبکه نمایش خانگی یکی از پرمخاطب‌ترین بسترهای تولید محتوا در ایران است و هر حرکت هنرمندان در این فضا، زیر ذره‌بین ناظران فرهنگی قرار دارد. جدیدترین حاشیه از سوی خبرگزاری فارس و با انتشار تصویری از برنامه «برجام» رقم خورده است. خبرگزاری فارس با انتشار یک تصویر از السا فیروزآذر و مهیار حسن‌زاده، دو بازیگر برنامه «برجام»، این دو را به عادی‌سازی لمس نامحرم در قالب برنامه «نون بیار کباب ببر» متهم کرد. این خبرگزاری در توضیح این تصویر نوشته است که در این برنامه، لمس نامحرم عادی‌سازی شده است. انتشار این خبر، بلافاصله با واکنش‌های گسترده کاربران در فضای مجازی مواجه شد. بسیاری از کاربران با اشاره به اینکه این تصویر مربوط به یک برنامه نمایشی و در چارچوب نقش‌آفرینی است، این انتقاد را «بی‌اساس» و «حاشیه‌سازی» توصیف کردند.
برخی از کاربران نیز به خبرگزاری فارس اعتراض کردند که چرا با بزرگنمایی یک تصویر، به حاشیه‌پردازی و ایجاد جنجال در فضای هنری دامن می‌زند. آنها تأکید کردند که بازیگری، شامل ایفای نقش‌های مختلف و نمایش روابط انسانی است و نمی‌توان آن را به عادی‌سازی رفتارهای غیراخلاقی تعبیر کرد. برنامه «برجام» یکی از برنامه‌های پرمخاطب شبکه نمایش خانگی است که در قالب مسابقه و سرگرمی، میزبان چهره‌های مختلف سینما و تلویزیون است.
این برنامه با اجرای جواد رضویان، به یکی از برنامه‌های محبوب خانواده‌ها تبدیل شده است. السا فیروزآذر و مهیار حسن‌زاده، دو بازیگر جوان سینما و تلویزیون هستند که در این برنامه با اجرای بخش‌های مختلف، توانسته‌اند توجه مخاطبان را به خود جلب کنند. با این حال، این اولین بار نیست که یک برنامه نمایش خانگی با انتقادهای اخلاقی و فرهنگی روبرو می‌شود. با توجه به حساسیت‌های موجود در جامعه نسبت به محتوای شبکه نمایش خانگی، این قبیل انتقادات می‌تواند بر فضای تولید و پخش برنامه‌های این حوزه تأثیر بگذارد. با این حال، بسیاری از کارشناسان فرهنگی بر این باورند که تفکیک میان نقش‌آفرینی هنری و واقعیت اجتماعی، برای قضاوت‌های اخلاقی ضروری است.
بررسی اتهام عادی‌سازی لمس نامحرم
خبرگزاری فارس با انتشار تصویری از برنامه «برجام»، السا فیروزآذر و مهیار حسن‌زاده را به عادی‌سازی لمس نامحرم متهم کرده است. این اتهام، در حالی مطرح می‌شود که تصویر منتشرشده، مربوط به یک برنامه نمایشی و سرگرم‌کننده است و بازیگران در چارچوب ایفای نقش، در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند. کارشناسان حقوقی بر این باورند که تفکیک میان صحنه‌های نمایشی و رفتارهای واقعی، یکی از اصول اساسی در نقد آثار هنری است و نباید یک صحنه کوتاه را به عنوان الگویی برای عادی‌سازی یک رفتار اجتماعی در نظر گرفت.
نقش خبرگزاری فارس در حاشیه‌سازی‌های فرهنگی
انتشار این خبر از سوی خبرگزاری فارس، واکنش‌های گسترده‌ای را به همراه داشته است. برخی کاربران، این اقدام را نوعی «حاشیه‌سازی» و «بزرگنمایی» یک موضوع ساده توصیف کرده‌اند. این در حالی است که خبرگزاری فارس پیش از این نیز با انتشار اخبار و تصاویر مشابه، بر حساسیت‌های فرهنگی و اخلاقی جامعه تأکید کرده است. اما این رویکرد، گاهی با انتقاداتی مبنی بر «تندروی» و «عدم تفکیک بین هنر و واقعیت» مواجه شده است.
واکنش کاربران و هنرمندان به این جنجال
انتشار این خبر، موجی از واکنش‌های تند و طنزآمیز را در فضای مجازی به راه انداخته است. بسیاری از کاربران با انتشار نظرات و میم‌های مختلف، به این خبر واکنش نشان داده‌اند. برخی از هنرمندان نیز با انتشار پست‌هایی در اعتراض به این نوع نگاه‌ها، بر لزوم تفکیک میان هنر و واقعیت تأکید کرده‌اند. این واکنش‌ها نشان می‌دهد که فضای هنری کشور، نسبت به این نوع انتقادات، حساسیت بالایی دارد.
تأثیر این جنجال بر برنامه «برجام» و شبکه نمایش خانگی
با وجود این حاشیه‌ها، به نظر نمی‌رسد که این انتقاد تأثیر جدی بر برنامه «برجام» و پخش آن داشته باشد. با این حال، این قبیل جنجال‌ها می‌تواند بر فضای کلی تولید و پخش برنامه‌ها در شبکه نمایش خانگی تأثیرگذار باشد و سازندگان را نسبت به انتخاب محتوا و نوع اجرا، محتاط‌تر کند. با این حال، بسیاری از تولیدکنندگان بر این باورند که مخاطب امروز، قدرت تشخیص محتوای هنری از واقعیت را دارد و نباید به خاطر برخی نگاه‌های تندرو، از تولید آثار خلاقانه دست کشید.
ضرورت تفکیک هنر از واقعیت در نقدهای فرهنگی
این جنجال، بار دیگر اهمیت «تفکیک هنر از واقعیت» را در نقدهای فرهنگی و اخلاقی به نمایش گذاشته است. هنر، ذاتاً فضایی برای تجربهٔ روابط و رفتارهای انسانی در قالب داستان و نمایش است و نمی‌توان هر رفتار یک بازیگر در یک برنامه نمایشی را، به عنوان الگویی برای عادی‌سازی یک رفتار در زندگی واقعی تلقی کرد. کارشناسان فرهنگی بر این باورند که نقدهای اخلاقی باید با در نظر گرفتن بافت و قالب اثر هنری انجام شود و از بزرگنمایی‌های بی‌جا پرهیز گردد.