آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
این روزها، وقتی پشت جایگاه سوخت می‌ایستید، شاید ندانید که سوخت جدید چه ترکیبی دارد و چه بلایی ممکن است سر خودرویتان بیاورد. خبر اجرای طرح اختلاط متانول با بنزین، نگرانی‌های زیادی را در میان رانندگان ایجاد کرده است. وحید قانعی‌فرد، مدیرعامل شرکت ستاره خلیج فارس، اعلام کرده که این پالایشگاه برای نخستین بار در کشور، استفاده از متانول را به‌عنوان جزء اکسیژنه در ترکیب بنزین، در مقیاس عملیاتی آغاز کرده است. به گفته او، حدود نیم درصد حجمی متانول به بنزین اضافه شده که یک‌ششم سقف مجاز استانداردهای ملی و اروپایی است.
اما کاربران فضای مجازی، گزارش‌های متعددی از تغییر رفتار خودروهایشان منتشر کرده‌اند. از افزایش مصرف و کالیبره خارج شدن آمپر بنزین گرفته تا روشن شدن چراغ چک و نگرانی از خوردگی قطعات. یکی از کاربران نوشته: «بنزین جدید واشرها و شلنگ‌ها را خراب می‌کنه چون شدیداً خورندگی داره.» در همین حال، برخی کاربران با کنایه از «پولدار شدن مکانیک‌ها» سخن گفته‌اند. جمله‌ای که در فضای مجازی دست‌به‌دست میشود: «متانول می‌خوان بریزن تو بنزین... کمتر از یکسال دیگه مکانیک‌ها پولدارترین قشر جامعه میشن.»
از سوی دیگر، مدیرعامل ستاره خلیج فارس تأکید کرده که استفاده از متانول در سوخت، تجربه‌ای جهانی است. به گفته او، کشورهایی مانند چین، آمریکا و برزیل سال‌هاست که از سوخت‌های حاوی الکل (اتانول و متانول) استفاده می‌کنند. با این حال، نگرانی اصلی رانندگان، نبود شفافیت کافی درباره تأثیر این ترکیب بر خودروهای قدیمی و فرسوده است. بخش قابل‌توجهی از خودروهای موجود در ایران، با استانداردهای روز دنیا فاصله دارند و طبیعی است که مالکانشان نگران باشند. فعالان حوزه خودرو، از نهادهای مسئول خواسته‌اند که به‌جای بی‌توجهی به گزارش‌های مردمی، نمونه‌گیری و آزمایش‌های مستقل انجام دهند و نتایج آن را به‌صورت شفاف منتشر کنند. شفافیت در چنین موضوعی، هم نگرانی مردم را کاهش می‌دهد و هم امکان اصلاح سریع مشکلات را فراهم می‌کند.
بررسی فنی طرح اختلاط متانول با بنزین
بر اساس اعلام مدیرعامل ستاره خلیج فارس، این پالایشگاه حدود نیم درصد حجمی متانول به بنزین تولیدی خود اضافه کرده است. این میزان، یک‌ششم سقف مجاز استانداردهای ملی ایران و اروپا (۳ درصد) است. متانول به عنوان یک ترکیب اکسیژنه، می‌تواند به بهبود فرآیند احتراق و کاهش انتشار آلاینده‌هایی مانند کربن مونوکسید کمک کند. با این حال، متانول نسبت به بنزین خاصیت خورندگی بیشتری دارد و می‌تواند به واشرها، شلنگ‌ها و قطعات آلومینیومی آسیب بزند. به همین دلیل، خودروهای قدیمی که با استانداردهای جدید طراحی نشده‌اند، ممکن است با مشکلات بیشتری مواجه شوند.
نگرانی‌های کاربران و گزارش‌های منتشرشده
در شبکه‌های اجتماعی، کاربران گزارش‌های متعددی از کیفیت پایین بنزین جدید منتشر کرده‌اند. برخی از آنها از افزایش مصرف سوخت، کالیبره خارج شدن آمپر، روشن شدن چراغ چک و مشکلات در عملکرد موتور سخن گفته‌اند. یکی از کاربران نوشته: «بنزین جدید واشرها و شلنگ‌ها را خراب می‌کنه چون شدیداً خورندگی داره.» البته این ادعاها هنوز به‌صورت مستند و کارشناسی تأیید نشده‌اند و ممکن است برخی از آنها ناشی از عوامل دیگر باشد. با این حال، گستردگی این گزارش‌ها نشان از حساسیت بالای افکار عمومی نسبت به کیفیت سوخت دارد.
تجربه جهانی استفاده از متانول در سوخت
مدیرعامل ستاره خلیج فارس تأکید کرده که استفاده از متانول در سوخت، موضوعی بی‌سابقه در جهان نیست. به گفته او، کشور چین استانداردهای سوخت بنزین-متانول مانند M۱۵ (۱۵ درصد متانول) را دارد و حتی سوخت‌های با درصد بالاتر نیز در برخی برنامه‌ها استفاده شده‌اند. همچنین، در آمریکا و برزیل، سوخت‌های حاوی اتانول (E۱۰, E۱۵ و حتی E۸۵) به‌طور گسترده مصرف می‌شوند. با این حال، تفاوت اصلی این است که خودروهای این کشورها با استانداردهای سوخت‌های الکلی طراحی شده‌اند و قطعات آنها در برابر خوردگی مقاوم‌تر است.
چالش‌های خودروهای قدیمی در ایران
یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها، تأثیر متانول بر خودروهای قدیمی و فرسوده موجود در ایران است. بخش قابل‌توجهی از خودروهای کشور، با استانداردهای روز دنیا فاصله دارند و ممکن است سیستم سوخترسانی، واشرها و شلنگ‌های آنها در برابر خوردگی مقاوم نباشند. کارشناسان خودرو توصیه می‌کنند که نهادهای مسئول، به‌جای بی‌توجهی به نگرانی‌ها، آزمایش‌های مستقل و قابل‌انتشار انجام دهند و نتایج آن را به‌صورت شفاف در اختیار مردم قرار دهند. این شفافیت، می‌تواند هم نگرانی‌ها را کاهش دهد و هم امکان اصلاح سریع مشکلات را فراهم کند.
ضرورت شفاف‌سازی و اطلاع‌رسانی
مسئله اصلی فراتر از اصل استفاده از متانول است؛ مسئله اصلی، شفافیت و اطلاع‌رسانی دقیق به مردم است. اگر سوخت جدید مطابق با استانداردهای فنی تولید میشود، لازم است جزئیات این استانداردها، میزان اختلاط و نتایج آزمایش‌های انجام‌شده به‌صورت روشن اعلام شود. در غیر این صورت، هر تغییر در عملکرد خودرو، به کیفیت بنزین نسبت داده خواهد شد و اعتماد مردم به نهادهای مسئول، خدشه‌دار میشود. همان‌طور که یک کاربر در فضای مجازی نوشته: «وقتی راننده نمی‌داند سوختی که وارد باک خودرو می‌کند چه ترکیبی دارد، طبیعی است که هر تغییری را به کیفیت بنزین نسبت دهد.»