آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
هشت ماه تا انتخابات ریاست‌جمهوری فرانسه، اما زمزمه‌های یک شگفتی سیاسی، گوش‌ها را پر کرده است. ژان‌لوک ملانشون، رهبر چپ‌های رادیکال فرانسه، بیش از هر زمان دیگری به کاخ الیزه نزدیک شده است. بر اساس تازه‌ترین نظرسنجی موسسه «تولونا هریس اینتراکتیو» برای شبکه «ام۶» و رادیوی «آر‌تی‌ال»، ملانشون در سه مورد از پنج سناریوی بررسی‌شده، می‌تواند به دور دوم انتخابات راه پیدا کند. این یعنی او، در آستانه یک تحول بزرگ در معادلات سیاسی فرانسه قرار دارد.
این نظرسنجی که روز دوشنبه منتشر شده، نشان می‌دهد که محبوبیت ملانشون در میان رأی‌دهندگان فرانسوی، به ویژه در میان جوانان و طبقات محروم، روز به روز در حال افزایش است. پیام‌های ضدسرمایه‌داری و شعارهای عدالت‌طلبانه او، در شرایط بحران اقتصادی و نارضایتی از سیاست‌های سنتی، جان تازه‌ای گرفته است. در یکی از سناریوهای مورد بررسی، که فرانسوا اولاند، رئیس‌جمهوری سابق فرانسه نیز به عنوان یک نامزد احتمالی وارد رقابت می‌شود، ملانشون تنها با دو درصد اختلاف از ادوارد فیلیپ، نخست‌وزیر سابق و نامزد میانه‌روی راست، عقب می‌افتد. این یعنی فاصله او با رقبای سنتی، به کمترین حد ممکن رسیده است.
حزب «فرانسه تسلیم‌ناپذیر» به رهبری ملانشون، با اتکا بر یک پایگاه اجتماعی فعال و معترض، توانسته است خود را به عنوان یک جایگزین جدی برای گفتمان رایج سیاسی فرانسه مطرح کند. او که در انتخابات ۲۰۲۲، با کسب ۲۲ درصد آرا، به یک قدرت نوظهور تبدیل شده بود، حالا با قدرت بیشتری به میدان آمده است. سوال اصلی این است که آیا ملانشون می‌تواند در ماه‌های باقیمانده، این موقعیت را تثبیت کند؟ نظرسنجی‌ها، اگرچه امیدوارکننده است، اما تاریخ نشان داده است که سیاست فرانسه، همیشه جای شگفتی‌های لحظه آخری را دارد. رقابت‌های انتخاباتی فرانسه، با وجود نام‌های متعدد از چپ و راست و میانه، تا به امروز بیش از هر چیز بر مدار تقابل دو گفتمان «سنت‌گرا» و «اصلاح‌طلب» شکل می‌گرفت. اما ظهور و تثبیت ملانشون، این دو قطبی را به یک سه‌ضلعی پیچیده و پرماجرا تبدیل کرده است.
نتایج نظرسنجی و جایگاه ملانشون در میان رقبا
بر اساس نظرسنجی «تولونا هریس»، ملانشون در سه سناریوی بدون حضور اولاند، گابریل آتال و یا ادوارد فیلیپ، می‌تواند با اختلافی نسبی به دور دوم راه یابد. اما حضور هم‌زمان نامزدهای قدرتمند راست و میانه، رقابت را دشوارتر می‌کند. در سناریوی حضور اولاند، ملانشون با ۲ درصد اختلاف، پشت سر فیلیپ قرار می‌گیرد؛ اما این فاصله، در بازه هشت ماهه، کاملاً قابل جبران است. همچنین، در سناریوی رویارویی مستقیم با ماری‌لوپن، رهبر جبهه ملی، ملانشون در نظرسنجی‌های قبلی نشان داده که می‌تواند رأی دهندگان را به سمت خود جذب کند. این داده‌ها، نشان از یک رقابت تنگاتنگ و نفس‌گیر در دور اول دارد که تا آخرین لحظه، نتیجه آن مشخص نخواهد بود.
عوامل مؤثر بر رشد محبوبیت ملانشون در ماه‌های اخیر
چند عامل کلیدی در افزایش بی‌سابقه محبوبیت ملانشون تأثیر داشته است. نخست، بحران اقتصادی و افزایش نارضایتی‌های اجتماعی در فرانسه که زمینه‌ساز جذابیت شعارهای چپ‌گرایانه او شده است. دوم، عملکرد ضعیف دولت در مهار تورم، بیکاری و کاهش قدرت خرید مردم، که رأی دهندگان را به سمت گزینه‌های جایگزین سوق داده است. سوم، فعالیت‌های میدانی و استفاده هوشمندانه از شبکه‌های اجتماعی توسط حزب «فرانسه تسلیم‌ناپذیر» که به ویژه در میان جوانان، موفقیت چشمگیری داشته است. همچنین، گفتمان ضدامپریالیستی و حمایت ملانشون از حقوق فلسطینیان، باعث شده تا او در میان برخی گروه‌های مسلمان و چپ‌های رادیکال، به یک شخصیت محبوب تبدیل شود.
چالش‌های پیش روی ملانشون برای تبدیل نظرسنجی به رأی واقعی
نظرسنجی، هرچند که یک ابزار راهنماست، اما نمی‌تواند به طور قطعی نتیجه نهایی را پیش‌بینی کند. مهم‌ترین چالش ملانشون، تبدیل رأی دهندگان «احتمالی» به رأی دهندگان «قطعی» است. او برای این کار، باید بتواند از طریق مناظره‌های انتخاباتی و حضور در رسانه‌های جمعی، اعتماد گروه‌های میانه‌رو را نیز جلب کند. همچنین، خطر «رأی استراتژیک» وجود دارد که در آن، برخی از طرفداران ملانشون، به خاطر ترس از پیروزی راست افراطی، به نامزدهای میانه‌رو رأی دهند. علاوه بر این، ائتلاف‌های پشت صحنه و رقابت درونی در میان احزاب چپ، می‌تواند به پراکندگی آرای او بینجامد و فرصت راهیابی به دور دوم را از او بگیرد.
نقش سناریوی فرانسوا اولاند در پیچیدگی انتخابات
ورود فرانسوا اولاند، رئیس‌جمهوری سابق و نامزد حزب سوسیالیست، به عنوان یک عامل هشداردهنده برای ملانشون محسوب می‌شود. اولاند که از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۷ رئیس‌جمهور فرانسه بود، همچنان یک پایگاه رأی نسبتاً ثابت در میان هواداران میانه‌روی چپ دارد. حضور او در رقابت، می‌تواند بخشی از آرای چپ‌های اعتدالی را که ممکن است به ملانشون متمایل شوند، به سمت خود جذب کند. با این حال، اولاند با چالش‌های جدی مانند محبوبیت پایین در میان جوانان و انتقادات به عملکرد اقتصادی دوره ریاست‌جمهوری خود مواجه است و ممکن است نتواند در رقابت با ملانشون، پیروز میدان باشد. در هر صورت، حضور اولاند، یک علامت سوال بزرگ بر معادلات انتخاباتی است.
سناریوهای محتمل برای انتخابات ۲۰۲۷
با توجه به نتایج نظرسنجی‌ها، سه سناریوی اصلی برای انتخابات ۲۰۲۷ فرانسه قابل تصور است: سناریوی اول، پیروزی ائتلاف میانه‌رو و راست سنتی با نامزدی مانند ادوارد فیلیپ که نتیجه‌ای شبیه به دوره‌های گذشته خواهد داشت. سناریوی دوم، راهیابی ملانشون به دور دوم و رویارویی او با نامزد راست افراطی (مانند ماری‌لوپن) است که در این صورت، رأی دهندگان میانه‌رو برای جلوگیری از پیروزی لوپن، به ملانشون روی خواهند آورد. سناریوی سوم، که دور از انتظار نیست، پیروزی یک نامزد غیرمنتظره است که می‌تواند تمام معادلات را به هم بریزد. به نظر می‌رسد که انتخابات ۲۰۲۷، به خاطر حضور هم‌زمان چپ رادیکال و راست افراطی، یکی از پرتنش‌ترین رقابت‌های انتخاباتی چند دهه اخیر فرانسه خواهد بود.