سید ابراهیم سقزی، پیر موسیقی کردی، درگذشت

آسیانیوز ایران؛ سرویس فرهنگی هنری:

موسیقی کردستان، امروز یکی از غم‌انگیزترین روزهای خود را تجربه می‌کند. سید ابراهیم سقزی، پیر و استاد بی‌بدیل موسیقی نواحی این منطقه، پس از شش دهه فعالیت خستگی‌ناپذیر، چشمان خود را برای همیشه بست و میراثی گران‌بها از نغمه‌ها و ترانه‌های اصیل کردی را به یادگار گذاشت. سید ابراهیم اسماعیل‌زاده، که در میان مردم به «سید ابراهیم سقزی» مشهور بود، نه فقط یک خواننده و نوازنده، بلکه نماد هویت فرهنگی و هنری منطقه سقز و کردستان به شمار می‌رفت. او با صدای گرم و گیرای خود، سال‌ها راوی غم‌ها، شادی‌ها و داستان‌های مردم این دیار بود.

این هنرمند بزرگ، بیش از شش دهه از عمر خود را در راه آواز و موسیقی کردی سپری کرد و با ذوق و استعداد سرشار خود، بخش عظیمی از فرهنگ شفاهی منطقه را زنده نگه داشت. کارنامه او، آینه تمام‌نمای اصالت و تنوع موسیقی نواحی کردستان است. سید ابراهیم سقزی، در طول سال‌های فعالیت هنری خود، در رویدادها و جشنواره‌های متعددی از جمله جشنواره موسیقی نواحی ایران و جشنواره‌های موسیقی فولکلور کردی در شهرهای مختلف استان کردستان حضور یافت و همواره با استقبال گرم مردم و اهالی فرهنگ رو به رو شد.

او که از نسل طلایی هنرمندان پیشکسوت کردستان بود، بارها و بارها در برنامه‌ها و رویدادهای مختلف موسیقایی مورد تقدیر و تکریم قرار گرفت و مسئولان فرهنگی استان و کشور، به پاس سال‌ها مجاهدت هنری، از او تجلیل کردند. اما آنچه که سید ابراهیم سقزی را به یک چهره ماندگار تبدیل کرده، نه فقط هنر والای او، بلکه اخلاق نیک، فروتنی و عشق بی‌پایانش به فرهنگ و دیار خود بود. او هرگز از آموزش به نسل جوان دریغ نکرد و شاگردان بسیاری را در این مسیر پرورش داد. در سال‌های اخیر، با وجود کهولت سن و کسالت جسمی، اما سید ابراهیم همچنان دل در گرو موسیقی داشت و تا زمانی که توان داشت، از نواختن و خواندن دست نکشید. مرگ او، پایان یک دوران زرین در موسیقی کردی است.

جایگاه سید ابراهیم سقزی در موسیقی نواحی ایران

موسیقی نواحی، به عنوان یکی از اصیل‌ترین و غنی‌ترین گونه‌های موسیقی ایران، همواره از وجود هنرمندان بزرگی بهره برده است که هر کدام، سهمی در زنده نگه داشتن این میراث ارزشمند داشته‌اند. سید ابراهیم سقزی، از جمله این مفاخر است که با سبک خاص خود در آواز کردی، توانست هویت موسیقی منطقه سقز را به مخاطبان سراسر کشور معرفی کند. او نه یک خواننده، بلکه یک راوی بود؛ راوی قصه‌های تلخ و شیرین کردستان که با صدایش، تاریخ و فرهنگ این دیار را روایت می‌کرد. تأثیر او بر موسیقی کردی، فراتر از مرزهای جغرافیایی است و بسیاری از هنرمندان جوان امروز، خود را وامدار مکتب و سبک او می‌دانند.

ویژگی‌های هنری و سبک آوازی استاد سقزی

یکی از مهم‌ترین عوامل ماندگاری سید ابراهیم سقزی، سبک منحصر‌به‌فرد او در آواز بود. او با بهره‌گیری از دستگاه‌ها و مقام‌های موسیقی کردی، توانست ترکیبی از اصالت و نوآوری را ارائه دهد که نه تنها ریشه در سنت داشت، بلکه برای مخاطب امروزی نیز جذاب و شنیدنی بود. صدای گرم، تحریرهای دقیق و توانایی شگفت‌انگیز در بداهه‌خوانی، از ویژگی‌های بارز اجراهای او بود. همچنین، تسلط او بر ادبیات کردی و فارسی، باعث می‌شد که اشعارش، چه در قالب ترانه‌های محلی و چه در قطعات فولکلور، عمق معنایی ویژه‌ای داشته باشند. بسیاری از کارشناسان موسیقی، او را به عنوان یکی از بهترین آوازخوان‌های تاریخ موسیقی کردستان معرفی می‌کنند.

تأثیرات فرهنگی و اجتماعی موسیقی سید ابراهیم سقزی

موسیقی سید ابراهیم سقزی، فراتر از یک سرگرمی هنری، یک پدیده فرهنگی و اجتماعی بود. او با انتخاب اشعار و مضامین اجتماعی، به مسائل روز مردم و جامعه خود می‌پرداخت و دغدغه‌های مردم کردستان را در قالب آهنگ‌های خود منعکس می‌کرد. ترانه‌های او، نه فقط برای شادی و سرگرمی، بلکه برای بیان اعتراض، امید، عشق و همبستگی اجتماعی، ساخته شده بودند. همین رویکرد، باعث شد که او به یک صدای نافذ و تأثیرگذار در میان مردم تبدیل شود و آثارش، پل ارتباطی میان نسل‌های مختلف باشد. به همین دلیل، در مراسم بزرگداشت او که در طول سال‌های اخیر برگزار شد، اقشار مختلف جامعه از جمله جوانان، هنرمندان و مسئولان، برای ارج نهادن به مقام هنری او گرد هم می‌آمدند.

نقش او در معرفی موسیقی کردی به سطح ملی و بین‌المللی

با وجود اینکه موسیقی کردی، همواره غنی و اصیل بوده است، اما هنرمندانی مانند سید ابراهیم سقزی بودند که این موسیقی را از مرزهای محلی فراتر بردند و به عنوان بخشی از میراث موسیقایی ایران، به مخاطبان ملی و بین‌المللی معرفی کردند. شرکت او در جشنواره موسیقی نواحی ایران، یکی از مهم‌ترین عرصه‌هایی بود که توانست اصالت و زیبایی موسیقی کردی را به نمایش بگذارد و موجب شناخته شدن آن در سطح کشور شود. همچنین، اجراهای او در جشنواره‌های فولکلور کردی و برنامه‌های تلویزیونی، نقش مهمی در جهانی‌سازی این موسیقی داشت. این حضور مستمر در عرصه‌های مختلف، باعث شد که موسیقی کردی، به عنوان یک گنجینه فرهنگی، در سبد هنر ملی ایران جایگاه بلندی پیدا کند.

میراث ماندگار و لزوم تداوم راه او

با درگذشت سید ابراهیم سقزی، این پرسش مطرح می‌شود که چه کسی می‌تواند جای خالی او را پر کند؟ بدون شک، هیچ هنرمندی نمی‌تواند به جای او بنشیند، اما آنچه که می‌تواند راه او را تداوم بخشد، ادامه‌ی مسیری است که او برای هنرمندان جوان ترسیم کرد. نسل جدید موسیقی‌دانان کرد، باید با الهام از سبک و منش استاد سقزی، به حفظ و اعتلای موسیقی کردی بپردازند و با رویکردهای نو، این میراث را به نسل‌های بعدی منتقل کنند. ثبت و ضبط آثار باقی‌مانده از او، انتشار آلبوم‌ها و برگزاری کنسرت‌های یادبود و همچنین حمایت از هنرمندان جوان، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به ماندگاری نام و یاد این هنرمند بزرگ کمک کند. فرهنگ و موسیقی کردستان، همچنان به وجود چنین سرمایه‌های انسانی نیازمند است تا راهی را که سید ابراهیم سقزی با عشق و اخلاص پیمود، ادامه دهند.

آسیانیوز ایران(روزنامه آسیا سابق)، درگذشت این عزیز گرانسنگ را

به خانواده محترم ایشان، و تمامی اهل فرهنگ و هنر ایران زمین، تسلیت گفته

و آرزوی صبر برای بازماندگان محترم ایشان دارد.

یادش گرامی