امیر سالک به تیم سازنده «کلود» پیوست؛ مردی که تراشه های گوگل را ساخت!

آسیانیوز ایران؛ سرویس علم و تکنولوژی:

دنیای هوش مصنوعی این روز ها با سرعتی سرسام آور در حال تغییر است و در این میان، نام های ایرانی بارها و بارها در پیشانی این تحولات دیده می شود. این بار نوبت به مردی رسیده است که سابقه ای درخشان در گوگل و انویدیا دارد. امیر سالک، مهندس برجسته ایرانی و فارغ التحصیل دانشگاه صنعتی شریف، به تیم محاسباتی شرکت آنتروپیک پیوسته است؛ همان شرکتی که مدل هوش مصنوعی مشهور «کلود» را روانه بازار کرده و حالا قصد دارد برای این مدل، تراشه های اختصاصی بسازد.

سالک در گوگل، برنامه تولید تراشه های اختصاصی این شرکت یعنی تی پی یو را از صفر پایه گذاری کرد و هفت نسل از این تراشه ها را به مرحله تولید رساند. حالا او این تجربه گرانبها را به آنتروپیک می برد تا وابستگی این شرکت به تراشه های انویدیا را کاهش دهد. آنتروپیک که با حمایت های مالی آمازون و گوگل رشد کرده، در رقابت تنگاتنگی با شرکت هایی مانند اوپن ای آی قرار دارد و برای عقب نماندن از این رقابت، به سخت افزارهایی نیاز دارد که با سرعت و کارایی بالا، مدل های پیچیده اش را پشتیبانی کنند.

حضور یک مهندس ایرانی در چنین جایگاه استراتژیکی، نه تنها باعث افتخار جامعه فنی کشورمان است، بلکه نشان می دهد که نیروی انسانی نخبه ایران، همچنان در بالاترین سطوح فناوری جهان می درخشد؛ هرچند که متأسفانه بسیاری از این استعدادها در خارج از کشور شکوفا می شوند. سابقه کاری سالک، ترکیبی از فعالیت در غول های نیمه هادی مانند انویدیا و شرکت های تراز اول فناوری مانند گوگل است؛ او پیش از این نیز بنیان گذار بخش طراحی سیستم روی تراشه در انویدیا بوده و حالا با تجربه ای بیش از دو دهه، به آنتروپیک ملحق شده است. اما این خبر، فراتر از یک انتصاب ساده است؛ این حرکت، بخشی از یک استراتژی بزرگ در آنتروپیک برای مستقل شدن از تأمین کنندگان بیرونی و ساخت اکوسیستم سخت افزاری اختصاصی خود محسوب می شود؛ استراتژی که می تواند توازن قدرت را در دنیای هوش مصنوعی تغییر دهد.

کارنامه درخشان امیر سالک؛ از شریف تا قلب سیلیکون ولی

امیر سالک، یکی از معدود مهندسانی است که توانسته در هر دو حوزه طراحی تراشه و سیستم های محاسباتی توزیع شده، نامی برای خود دست و پا کند. او پس از فارغ التحصیلی از دانشگاه صنعتی شریف، راهی آمریکا شد و دکترای خود را از دانشگاه کالیفرنیای جنوبی در رشته مهندسی کامپیوتر گرفت. اما نقطه عطف کارنامه او، ورود به انویدیا در حدود سال ۲۰۰۵ است؛ جایی که او به عنوان بنیان گذار و مدیر بخش طراحی سیستم روی تراشه، نقش کلیدی در توسعه نسل های اولیه پردازنده های گرافیکی این شرکت ایفا کرد. این تجربه، بعدها در گوگل به کار گرفته شد و او توانست معماری تی پی یو را از صفر تا نسل هفتم به پیش ببرد؛ تراشه هایی که اکنون به عنوان یکی از قوی ترین سخت افزارهای یادگیری ماشینی در جهان شناخته می شوند.

TPU؛ میراث ماندگار سالک در گوگل

واحدهای پردازش تنسور یا تی پی یو، تراشه های اختصاصی گوگل هستند که به طور ویژه برای انجام محاسبات سنگین مرتبط با شبکه های عصبی عمیق طراحی شده اند. امیر سالک نقشی بی بدیل در تعریف معماری، مدیریت تیم توسعه و رساندن هفت نسل متوالی از این تراشه ها به مرحله تولید داشته است. این تراشه ها نه تنها در آموزش مدل های عظیمی مانند جمینای و برت استفاده می شوند، بلکه زیرساخت اصلی خدمات ابری گوگل را نیز تشکیل می دهند و به مشتریان این شرکت امکان می دهند تا مدل های اختصاصی خود را روی این سخت افزار اجرا کنند. موفقیت تی پی یو، گوگل را به یکی از معدود شرکت هایی تبدیل کرد که توانست از انحصار انویدیا در حوزه تراشه های هوش مصنوعی فاصله بگیرد و این دستاورد بزرگ، مدیون تیم هایی به رهبری سالک است.

آنتروپیک و استراتژی کاهش وابستگی به انویدیا

آنتروپیک که با مدل کلود خود به یکی از رقبای جدی اوپن ای آی تبدیل شده، به خوبی واقف است که وابستگی شدید به تراشه های انویدیا، نه تنها هزینه های سنگینی بر دوش این شرکت می گذارد، بلکه زنجیره تأمین آن را نیز آسیب پذیر می کند. به همین دلیل، این شرکت تصمیم گرفته است تا با جذب مهندسانی در سطح امیر سالک، تیم داخلی طراحی تراشه خود را راه اندازی کند. این حرکت هوشمندانه به آنتروپیک اجازه می دهد تا پردازنده هایی کاملاً متناسب با معماری خاص مدل کلود طراحی نماید و در نتیجه، سرعت استنتاج، مصرف انرژی و هزینه های کلی را به طور قابل توجهی بهینه سازی کند. سالک با تجربه بی نظیر خود در طراحی تی پی یو، دقیقاً همان کسی است که می تواند این رویا را به واقعیت تبدیل کند.

تأثیر حضور مهندسان ایرانی در پیشگامان هوش مصنوعی

امیر سالک، تنها نمونه درخشان از حضور نخبگان ایرانی در بالاترین سطوح فناوری نیست؛ بلکه نمونه ای از یک روند پایدار است که طی سال های اخیر، نام های زیادی از جامعه ایرانی را در شرکت های پیشرویی مانند گوگل، مایکروسافت، اوپن ای آی و اکنون آنتروپیک دیده ایم. این موضوع، هم نشانه ای از کیفیت بالای آموزش مهندسی در ایران است و هم تأسفی برای فرار مغزها و نبود بستر مناسب برای شکوفایی این استعدادها در داخل کشور. با این حال، نباید از تأثیر جهانی این مهندسان غافل شد؛ چرا که هر یک از آنها با حضور خود، نه تنها به پیشرفت علم کمک می کنند، بلکه تصویر مثبتی از توانمندی ایرانیان در عرصه بین المللی به نمایش می گذارند.

آیا آنتروپیک می تواند به رقیب جدی انویدیا تبدیل شود؟

حرکت آنتروپیک برای طراحی تراشه اختصاصی، در کنار اقدامات مشابهی که شرکت هایی مانند مایکروسافت، آمازون و متا نیز آغاز کرده اند، نشان می دهد که عصر جدیدی از رقابت در بازار سخت افزار هوش مصنوعی فرا رسیده است. اگر تیم به رهبری سالک بتواند پردازنده هایی با عملکرد رقابتی و هزینه کمتر نسبت به محصولات انویدیا تولید کند، آنتروپیک می تواند علاوه بر تأمین نیازهای داخلی خود، این تراشه ها را به صورت تجاری نیز به سایر شرکت ها عرضه کند و در نتیجه، به یکی از بازیگران اصلی این بازار تبدیل شود. البته این مسیر، زمان بر و پر از چالش های فنی و مالی خواهد بود؛ اما با حضور افرادی مانند امیر سالک، می توان به موفقیت آن امیدوار بود. آینده نشان خواهد داد که آیا این همکاری تازه، می تواند فصل جدیدی در تاریخ سخت افزار هوش مصنوعی رقم بزند یا خیر.