آسیانیوز ایران؛ سرویس فرهنگی هنری:
ونیز، شهر کانالها و قایقها، این روزها به جای آواز خوانندگان، با صدای دوربینها و کف زدنهای طولانی در لابهلای کاخهای قدیمی خود طنینانداز شده است. هشتادوسومین دوره جشنواره فیلم ونیز، یکی از قدیمیترین و معتبرترین رویدادهای سینمایی جهان، چهارشنبه شب آغاز شد. شب افتتاحیه، پر از ستاره بود؛ اما درخشش اصلی زیر نور پروژکتورها، به چشمان درخشان جورج کلونی تعلق داشت. این بازیگر و کارگردان برنده اسکار، برای دریافت «شیر طلایی یک عمر دستاورد هنری» روی صحنه رفت؛ جایزهای که مسیر پرشکوه او را در هالیوود گرامی داشت.
نکته جذاب این مراسم، حضور امل کلونی، وکیل و فعال حقوق بشر، در کنار همسرش بود؛ زوجی که با هم، نمادی از تلفیق هنر و تعهد اجتماعی شدهاند. او با لبخند، از نزدیک شاهد افتخارآفرینی همسرش بود. کلونی در سخنرانیاش، به جای شوخیهای همیشگی هالیوودی، لحنی جدی و هشداردهنده گرفت. او با اشاره به فضای پر از ترس امروز جهان گفت: «در دورهای زندگی میکنیم که افراد قدرتمند و کسانی که بیشترین پول را دارند، به ما میگویند از یکدیگر بترسیم.»
او با فروتنی تأکید کرد که سینما نمیتواند جنگها را متوقف کند یا انتخابات را اصلاح کند؛ اما میتواند یادآوری کند که «یک غریبه هرگز فقط یک غریبه نیست و شاید قهرمان داستان فرد دیگری باشد.» پیامی که در روزگار سیاستهای تفرقهافکنانه، عمیقاً به دل مینشیند. مگی جیلنهال، کارگردان و رئیس هیات داوران بخش رقابتی، نیز نگاه تلخی به جهان پیرامون داشت. او از دوگانگی برگزاری جشنواره در زمان جنگ و بحران گفت و پرسید چگونه میتوان درباره فیلم حرف زد در حالی که ذهن مردم درگیر این پرسش است که «چه زمانی منفجر خواهم شد؟»
سینمای جشنواره امسال هم با یک فیلم جنجالی آغاز شد: «جوهر» ساخته دنی بویل (کارگردان میلیونر زاغهنشین) که به سالهای آغازین فعالیت رسانهای روپرت مرداک، غول رسانههای جهان میپردازد و حضورش در ونیز، حواشی خاص خود را به همراه داشت. در این گزارش، علاوه بر مرور لحظات طلایی شب افتتاحیه، نگاهی هم به آثار راهیافته و حال و هوای روزهای نخست این رویداد سینمایی در جزیره لیدو خواهیم داشت و خواهیم دید که سینما در مواجهه با خشونت و ترس، چه واکنشی نشان میدهد.
شیر طلایی کلونی؛ تجلیل از یک عمر تأثیرگذاری فراتر از سینما
شیر طلایی یک عمر دستاورد هنری که به جورج کلونی اهدا شد، تنها به خاطر بازیگری یا کارگردانی او نبود. کلونی در دهههای اخیر به چهرهای فراتر از سینما تبدیل شده است؛ یک فعال اجتماعی و سیاسی که از نسلکشی دارفور گرفته تا زلزله هائیتی و بحران پناهجویان، صدای خود را در کنار هنرش به کار گرفته است.
پیام کلونی؛ سینما در برابر سیاست ترس
سخنرانی کلونی در شب افتتاحیه، یک بیانیه سیاسی صریح علیه جوامعی بود که توسط ثروتمندان و قدرتمندان به سمت چند دستگی و ترس از دیگری سوق داده میشوند. او با این سخن، جشنواره ونیز را به یک تریبون سیاسی تبدیل کرد و به فیلمسازان یادآور شد که در زمانهای که جوامع به سمت انزوا پیش میروند، سینما میتواند پلی برای همدلی باشد.
«جوهر»؛ جنجالسازترین فیلم افتتاحیه سالهای اخیر
انتخاب فیلم «جوهر» ساخته دنی بویل برای افتتاحیه ونیز، یک حرکت جسورانه از سوی برگزارکنندگان بود. این فیلم با نگاهی به زندگی روپرت مرداک، امپراتور رسانههای جهان، در سالهای جوانی، به موضوعاتی مانند نفوذ رسانهها بر سیاست، حقیقتسازی و روابط پنهان قدرت میپردازد. نمایش این فیلم در ونیز، با توجه به فضای سیاسی فعلی جهان، واکنشهای گستردهای را برانگیخته است.
مگی جیلنهال و سؤال بیپاسخ سینما در بحران
مگی جیلنهال، به عنوان اولین کارگردان زنی که ریاست هیات داوران بخش رقابتی ونیز را بر عهده دارد، فضای جشنواره را به چالش کشید. پرسش او درباره چگونگی گفتن از فیلم در حالی که مردم جهان نگران انفجار و بمباران هستند، نشاندهنده بحران هویت سینما در دوران معاصر است.
ونیز؛ سکوی پرتاب اسکار یا آیینه تمام نمای سیاست؟
جشنواره فیلم ونیز در سالهای اخیر به عنوان سکوی اصلی فیلمهای اسکاری شناخته میشود و بسیاری از فیلمهای برنده اسکار، نخستین نمایش خود را در این رویداد تجربه کردهاند. اما امسال، ونیز بیش از اینکه به دنبال پیشبینی اسکار باشد، تلاش دارد تا به یک آیینه سیاسی تمامنما تبدیل شود و نشان دهد که سینما، حتی در میان جشنوارههای لوکس، نمیتواند از دردهای جهانِ بیرون، بینصیب بماند.