آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
پاکستان، کشوری که تاریخ آن همواره با قدرت ارتش گره خورده است، این بار گامی بی‌سابقه در مسیر تحکیم نظامی‌گری برداشته است؛ تصمیمی که ساختار سیاسی این کشور را برای همیشه تغییر خواهد داد. پارلمان پاکستان، برای اولین بار در تاریخ این کشور، با واگذاری تمامی اختیارات فرماندهی بر هر سه نیروی مسلح (ارتش، نیروی دریایی و نیروی هوایی) به یک فرد، قدرت بی‌نظیری را به ژنرال عاصم منیر اعطا کرده است. طبق این مصوبه تاریخی، ژنرال منیر می‌تواند بدون نیاز به تأیید کابینه، هرگونه تغییر در پرسنل نظامی از جمله بازنشستگی، مرخصی یا حفظ آنها را انجام دهد و عملاً کنترل کامل بر ساختار نیروهای مسلح را در دست گرفته است.
دوره پنج ساله فرماندهی او، حداقل تا سال ۲۰۳۰ ادامه خواهد داشت و این یعنی پاکستان برای نزدیک به یک دهه، شاهد استمرار یک قدرت متمرکز نظامی خواهد بود. اما مهم‌ترین بخش این تصمیم، اعطای درجه «فیلد مارشال» به عاصم منیر است؛ درجه‌ای که او را برای تمام عمر، از مصونیت قضایی و سیاسی برخوردار می‌کند. برکناری او نیز تنها با رأی دو سوم پارلمان امکان‌پذیر است که در عمل، او را در جایگاهی فراتر از قوه مجریه و مقننه قرار می‌دهد. این اقدام، در شرایطی صورت گرفته است که پاکستان با چالش‌های امنیتی و اقتصادی پیچیده‌ای روبه‌روست و به نظر می‌رسد که نخبگان نظامی و سیاسی این کشور، برای عبور از این بحران‌ها، بر اجماع حول یک فرمانده مقتدر تأکید دارند. کارشناسان سیاسی معتقدند که این تصمیم، فصل تازه‌ای در تاریخ سیاسی پاکستان خواهد بود و می‌تواند توازن قوا در این کشور را به شدت تحت تأثیر قرار دهد.
ابعاد حقوقی و قانونی مصوبه پارلمان
این مصوبه، یک تغییر بنیادین در ساختار قدرت در پاکستان محسوب می‌شود. با واگذاری فرماندهی هر سه نیرو به یک فرد و حذف نیاز به تأیید کابینه برای تصمیمات پرسنلی، عملاً کنترل کامل نیروهای مسلح در اختیار عاصم منیر قرار گرفته است. اعطای درجه فیلد مارشال و مصونیت مادام‌العمر، او را به چهره‌ای فراقانونی تبدیل کرده که تنها با رأی دو سوم پارلمان قابل برکناری است. این سطح از قدرت، در تاریخ پاکستان بی‌سابقه است و می‌تواند مدل جدیدی از حکمرانی را در این کشور رقم بزند.
تأثیر بر توازن قوا در نظام سیاسی پاکستان
پاکستان همواره با کشمکش میان نهادهای مدنی و نظامی مواجه بوده است. این تصمیم، نه تنها توازن قوا را به نفع ارتش تغییر می‌دهد، بلکه جایگاه نخست‌وزیر و کابینه را نیز به شدت تضعیف می‌کند. با حذف نقش کابینه در تصمیمات پرسنلی و اعطای اختیارات گسترده به منیر، قوه مجریه عملاً در برابر ارتش ناتوان می‌شود.
پیامدهای امنیتی و منطقه ای
این اقدام، در شرایطی صورت گرفته که پاکستان با تهدیدات امنیتی متعددی از جمله تنش با هند و بی‌ثباتی در افغانستان روبه‌روست. تمرکز قدرت در دست یک فرمانده مقتدر، می‌تواند به انسجام بیشتر نیروهای مسلح و مدیریت بهتر بحران‌های امنیتی کمک کند. از سوی دیگر، ممکن است باعث نگرانی کشورهای همسایه، به ویژه هند و ایران، از تقویت توان نظامی پاکستان شود.
واکنش‌های داخلی و بین‌المللی
در داخل پاکستان، احزاب سیاسی و فعالان مدنی، نسبت به تضعیف نهادهای مدنی و تمرکز قدرت در دست ارتش هشدار داده‌اند. در سطح بین‌المللی، نگرانی‌هایی درباره افزایش نقش نظامیان در سیاست پاکستان و کاهش شفافیت در تصمیمات امنیتی مطرح شده است. با این حال، متحدان سنتی پاکستان، به ویژه چین و عربستان، این اقدام را در راستای ثبات و امنیت این کشور ارزیابی کرده‌اند.
چشم‌انداز آینده پاکستان تحت فرماندهی متمرکز
با توجه به اختیارات گسترده عاصم منیر، به نظر می‌رسد که پاکستان وارد دوران جدیدی از حکمرانی نظامی-سیاسی می‌شود. این تغییرات می‌تواند منجر به افزایش کارایی در مدیریت بحران‌ها شود، اما در بلندمدت، ممکن است به تضعیف دموکراسی و افزایش سرکوب مخالفان سیاسی منجر گردد. آینده این کشور، به نحوه تعامل منیر با نهادهای مدنی و مدیریت انتظارات عمومی بستگی خواهد داشت.