آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
چند روزی است که اظهارات حسن روحانی، رئیسجمهور سابق، در دیدار با استانداران و فرمانداران دولتهای یازدهم و دوازدهم، به یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات فضای سیاسی و رسانهای کشور تبدیل شده است. سخنانی که برخی آن را «صریحترین نقد» یک مقام عالیرتبه به وضعیت کنونی میدانند. روحانی در این نشست، با لحنی تند و صریح، به عملکرد صداوسیما در طول جنگهای اخیر (جنگ ۱۲ و ۴۰ روزه) تاخت و پرسید که چرا این رسانه ملی، به جای تأمین منافع ملی، در اختیار یک گروه خاص قرار گرفته است. او با کنایه گفت: «دیگر چه کسی حوصله و اعصاب دیدن برنامههای صداوسیما را دارد؟»
او همچنین به شکلگیری دوگانگیهای کاذب در جامعه اشاره کرد و گفت که برخی فکر میکنند اگر از دیپلماسی حمایت کنند، یعنی نمیخواهند از نیروهای مسلح حمایت کنند، در حالی که هر دو در کنار هم، از منافع ملی دفاع میکنند. روحانی تأکید کرد که «موشک و پهپاد از کشور دفاع میکنند و مذاکره هم از کشور دفاع میکند» و هرگونه توافق عزتمندانه با قدرتهای جهانی را نیز به نفع کشور دانست. اما بخشی از سخنان او که بیش از همه واکنشبرانگیز شد، پیشنهاد او برای مشورت با مردم دربارهی ادامه جنگ با قدرتهای بزرگ بود. او گفت که مسئولان باید صریحاً از مردم بپرسند که آیا قبول دارند ۲۰ سال دیگر با قدرتهای بزرگ بجنگیم یا خیر؟
روحانی با اشاره به سیره پیامبر که با وجود اتصال به وحی، با مردم مشورت میکرد، از مسئولان پرسید که چرا آنها که از سوی مردم به این سمتها رسیدهاند، حاضر به مشورت با مردم نیستند؟ او با تأکید بر اینکه «هیچکس حاکم نیست، نه از جانب خودش نه از جانب خداوند» و همه سمتها به امانت از سوی مردم است، بر حق مردم در تعیین سرنوشت خود پای فشرد. در این گزارش، به بررسی کامل این اظهارات، واکنشهای سیاسی و رسانهای، و پیامدهای احتمالی این سخنان بر فضای سیاسی کشور پرداختهایم.
نقد صداوسیما و درخواست بیطرفی
حسن روحانی با اشاره به جنگهای ۱۲ و ۴۰ روزه، عملکرد صداوسیما را به شدت نقد کرده و آن را مغایر با منافع ملی دانسته است. به نظر میرسد که این انتقاد، فراتر از یک نگاه شخصی، نشاندهندهی دغدغهی او دربارهی نقش رسانه ملی در ایجاد انسجام و کاهش تنشهای اجتماعی است.
نقد دوقطبیسازی در جامعه
روحانی با اشاره به شکلگیری دوقطبی میان حمایت از دیپلماسی و حمایت از نیروهای مسلح، این نگاه را یک خطای راهبردی دانسته است. او تلاش کرده تا نشان دهد که این دو حوزه، نه تنها در تقابل با یکدیگر نیستند، بلکه مکمل یکدیگر هستند.
پیشنهاد مشورت با مردم دربارهی راهبردهای کلان
پیشنهاد روحانی برای مشورت با مردم دربارهی ادامه جنگ با قدرتهای بزرگ، یک ایدهی جنجالی است که میتواند بحثهای داغی را دربارهی نقش مردم در تصمیمات کلان ملی برانگیزد. او با این پیشنهاد، بر اصل حاکمیت ملی و حق تعیین سرنوشت توسط مردم تأکید کرده است.
تأکید بر ریشهی مردمی قدرت
روحانی با یادآوری اینکه «هیچکس حاکم نیست، نه از جانب خودش و نه از جانب خداوند» تلاش داشته تا نگاه مشروعیتبخشی به مردم را برجسته کند. این اظهارات، واکنشهای متفاوتی را به دنبال داشته است. برخی از چهرههای سیاسی و رسانهای، از این سخنان به عنوان یک «موضعگیری شجاعانه» یاد کردهاند و برخی دیگر، آن را یک «انتقاد بیجا و غیرمسئولانه» تلقی کردهاند.