استراتژی جدید آمریکا؛ حمله به نفتکش‌های ایرانی برای خشکاندن صادرات نفت

آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:

تنش‌ها در آب‌های گرم خلیج‌فارس، بار دیگر به سطحی تازه و هشداردهنده رسیده است؛ جایی که این بار، هدف از حملات نظامی، دیگر فقط پایگاه‌های نظامی نیست، بلکه نفتکش‌هایی هستند که شریان حیاتی اقتصاد ایران را تشکیل می‌دهند. روزنامه وال‌استریت ژورنال، در تازه‌ترین گزارش خود، به نقل از مقامات دولت آمریکا، از اتخاذ یک استراتژی جدید و بی‌سابقه خبر داده است: حمله به نفتکش‌های ایرانی، به عنوان ابزاری برای «مجازات» تهران و محدود کردن صادرات نفت آن .

این تغییر رویکرد، تنها چند روز پس از آن رخ داده که ایالات متحده حملات مستقیمی را علیه چند نفتکش ایرانی در نزدیکی جزیره خارک و دریای عمان انجام داده است . هدف از این حملات، فراتر از یک اقدام تنبیهی ساده، «قطع مسیرهای انتقال نفت» ایران اعلام شده است. ابعاد این استراتژی جدید، نشان‌دهنده‌ی تشدید قابل توجه درگیری‌های نظامی میان دو کشور است. تا پیش از این، درگیری‌ها عمدتاً به حملات هوایی و موشکی به تأسیسات نظامی و زیرساخت‌های دفاعی محدود می‌شد، اما اکنون تمرکز بر روی شریان‌های انرژی است.

مقامات آمریکایی صراحتاً اعلام کرده‌اند که این حملات، پیام روشنی برای ایران دارد و هدف آن «تغییر رفتار» تهران در قبال تهدیدات علیه کشتیرانی در خلیج‌فارس است. به گفته‌ی آنها، این استراتژی با هدف «کاهش توانایی ایران برای بازسازی توانمندی‌های حمله‌ای خود» طراحی شده است. با این حال، این رویکرد تهاجمی، واکنش‌های تند نظامی از سوی سپاه را نیز در پی داشته است. بر اساس گزارش‌ها، ایران با پرتاب موشک‌های بالستیک به سمت ناوهای آمریکایی و پهپادهای انتحاری، تلافی حملات را آغاز کرده است.

تحلیلگران نظامی و اقتصادی، این مرحله از درگیری را یک «جهش کیفی» در بحران ارزیابی می‌کنند. تا جایی که برخی از منابع، از آن به عنوان یک «استراتژی نفت‌کش در برابر نفت‌کش» یاد کرده‌اند که به معنای هدف‌گیری مستقیم زیرساخت‌های صادراتی یکدیگر است. در ادامه، به بررسی این استراتژی جدید، ابعاد آن بر اقتصاد ایران، واکنش‌های طرفین و پیامدهای آن بر ثبات منطقه‌ای و بازارهای انرژی خواهیم پرداخت.

بازتعریف استراتژیک هدف‌گیری از «تأسیسات» به «شریان‌های انرژی»

با تغییر استراتژی آمریکا، ماهیت درگیری از یک جنگ نظامی کلاسیک برای تخریب توان دفاعی، به رویکردی برای تخریب توان اقتصادی ایران تغییر پیدا کرده است. حمله به نفتکش‌ها، علاوه بر تحمیل خسارت مالی مستقیم، پیام روشنی به خریداران بین‌المللی نفت ایران می‌فرستد که دیگر نمی‌توانند روی امنیت مسیرهای حمل‌ونقل حساب کنند . این استراتژی که در اصطلاح به عنوان «نفت‌کش در برابر نفت‌کش» از آن یاد می‌شود ، در واقع می‌کوشد با افزایش هزینه‌های بیمه و حمل‌ونقل، و ایجاد جوّ ترس، صادرات نفت ایران را با اختلال مواجه کند.

واکنش ایران و تشدید تقابل نظامی

این استراتژی جدید، پاسخی فوری و نظامی از سوی ایران به دنبال داشته است. همان‌گونه که در گزارش‌ها آمده، ایران در واکنش به حملات، چندین موج موشک‌های بالستیک و پهپاد را به سمت ناوهای آمریکایی و اهداف نظامی در منطقه پرتاب کرده است . ایران با این کار، نشان می‌دهد که در برابر این تهدید جدید، منفعل نخواهد بود و با ابزارهای موجود خود به مقابله برخواهد خاست. این رویارویی مستقیم در دریاها، خطر بروز یک درگیری تمام‌عیار دریایی را که پیش‌تر غیرممکن به نظر می‌رسید، به یک احتمال جدی تبدیل کرده است.

پیامدهای اقتصادی و تأثیر بر بازار نفت

نزدیک به یک سوم نفت جهان از تنگه هرمز عبور می‌کند و هرگونه بی‌ثباتی در این منطقه، بلافاصله بر قیمت انرژی تأثیر می‌گذارد. هدف‌گیری مستقیم نفتکش‌ها، نه تنها صادرات ایران را به خطر می‌اندازد، بلکه بر بیمه‌نامه‌های کشتیرانی و نگرانی‌های بازار از توقف کامل ترانزیت نفت، می‌افزاید . این افزایش ریسک، باعث افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و در نهایت، افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی خواهد شد، که این فشار تورمی، اقتصاد کشورهای مصرف‌کننده را نیز متأثر می‌سازد.

تقابل نظامی در آب‌های بین‌المللی؛ چالش‌های حقوقی و نظامی

استراتژی جدید آمریکا، یک چالش جدی در حوزه حقوق بین‌الملل و حقوق دریاها نیز ایجاد کرده است. پیش از این، آمریکا با طرح «محاصره جهانی» و گسترش دامنه ممنوعیت‌ها تا آب‌های بین‌المللی، چارچوب حقوقی تازه‌ای را برای توقیف کشتی‌ها ترسیم کرده بود . اما حمله مستقیم نظامی به کشتی‌های تجاری یک کشور، در حالی که می‌تواند به عنوان اقدامی فراقانونی تعبیر شود، ریسک نظامی را نیز برای نیروی دریایی آمریکا به شدت افزایش می‌دهد و می‌تواند دیگر کشورها را نیز به واکنش وادار کند.