​ تب کریمه کنگو در یزد؛ یک زن خانه‌دار جان باخت

آسیانیوز ایران؛ سرویس سلامت و زیبایی:

تب خونریزی‌دهنده کریمه کنگو، یکی از بیماری‌های ویروسی خطرناک است که سالانه قربانیانی در ایران می‌گیرد. این بیماری، که از طریق تماس با حیوانات آلوده یا گوشت تازه آن‌ها منتقل می‌شود، در صورت عدم تشخیص و درمان به‌موقع، می‌تواند به مرگ منجر شود. حالا خبر رسیده که در استان یزد، ۱۱ مورد ابتلا به این بیماری شناسایی شده است. مسعود شریفی، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس اعلام کرد که از مجموع مبتلایان، یک زن خانه‌دار ۳۸ ساله جان خود را از دست داده است. این خبر، نگرانی‌هایی درباره شیوع این بیماری در استان یزد و ضرورت توجه به راه‌های پیشگیری از آن ایجاد کرده است.

شریفی درباره جزئیات این مورد توضیح داد که فرد فوت‌شده گوشتی را که از یک محل غیرمجاز تهیه کرده بود، خرد کرده و در جریان این کار، دستش دچار زخم شده بود. همین زخم، مسیر ورود ویروس به بدن او شده و در نهایت، به ابتلا و فوت وی منجر شده است. این مورد، نشان‌دهنده خطر جدی تهیه گوشت از مراکز غیرمجاز است. برخلاف کشتارگاه‌های صنعتی که در آن‌ها نظارت‌های بهداشتی دقیق انجام می‌شود، در کشتار غیرمجاز، امکان تشخیص و کنترل بیماری وجود ندارد و گوشت آلوده می‌تواند به راحتی به دست مصرف‌کنندگان برسد.

شریفی با تأکید بر اهمیت نگهداری گوشت در شرایط مناسب گفت که اگر گوشت به مدت ۲۴ ساعت در محیط یخچال نگهداری شود، حتی در صورت آلودگی، ویروس از بین می‌رود. این موضوع، در کشتارگاه‌های صنعتی رعایت می‌شود. بنابراین، ذبح دام و تهیه گوشت خارج از محیط کشتارگاه‌های مجاز، می‌تواند خطرناک باشد. نکته مهم دیگر، ضرورت آموزش عمومی درباره این بیماری و راه‌های پیشگیری از آن است. بسیاری از افراد، از خطرات تهیه گوشت از مراکز غیرمجاز و تماس با دام بدون رعایت نکات بهداشتی آگاه نیستند. بنابراین، اطلاع‌رسانی گسترده درباره راه‌های انتقال و پیشگیری از این بیماری، می‌تواند به کاهش موارد ابتلا کمک کند.

از منظر بهداشت عمومی، کنترل این بیماری نیازمند همکاری چند نهاد است. دامپزشکی، بهداشت، شهرداری‌ها و نیروی انتظامی، هر کدام در این زمینه مسئولیت دارند. نظارت بر کشتارگاه‌ها، جلوگیری از کشتار غیرمجاز و آموزش دامداران و قصابان درباره نکات بهداشتی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به کاهش شیوع این بیماری کمک کند. در نهایت، آنچه از این خبر برمی‌آید، ضرورت توجه جدی به بهداشت و ایمنی غذایی است. تب کریمه کنگو، بیماری‌ای است که با رعایت نکات ساده بهداشتی، می‌توان از آن پیشگیری کرد. تهیه گوشت از مراکز مجاز، نگهداری آن در یخچال به مدت ۲۴ ساعت و استفاده از دستکش هنگام خرد کردن گوشت، از جمله اقداماتی است که می‌تواند خطر ابتلا را به‌طور قابل توجهی کاهش دهد. مسئولان نیز باید با نظارت دقیق بر کشتارگاه‌ها و جلوگیری از کشتار غیرمجاز، به کنترل این بیماری کمک کنند. مرگ یک زن ۳۸ ساله، یادآور این واقعیت تلخ است که بی‌توجهی به نکات بهداشتی، می‌تواند به قیمت جان انسان‌ها تمام شود.

تب کریمه کنگو و راه‌های انتقال آن

تب خونریزی‌دهنده کریمه کنگو، یک بیماری ویروسی است که توسط ویروسی از خانواده نایروویروس‌ها ایجاد می‌شود. این ویروس، معمولاً از طریق کنه‌ها به دام‌ها منتقل می‌شود و سپس از طریق تماس با خون، ترشحات یا بافت‌های آلوده دام، به انسان منتقل می‌شود. همچنین، تماس با گوشت تازه دام آلوده، می‌تواند به ابتلا منجر شود. راه‌های اصلی انتقال این ویروس به انسان شامل گزش کنه آلوده، تماس با خون یا بافت‌های دام آلوده در هنگام ذبح یا خرد کردن گوشت، و تماس با ترشحات بیماران مبتلا در محیط‌های بیمارستانی است. در مورد فرد فوت‌شده در یزد، تماس با گوشت آلوده و ایجاد زخم در دست، مسیر ورود ویروس به بدن او بوده است.

نکته مهم دیگر، دوره کمون این بیماری است. پس از ورود ویروس به بدن، دوره کمون معمولاً بین یک تا سیزده روز طول می‌کشد. در این دوره، فرد ممکن است علائمی نداشته باشد، اما ویروس در بدن او در حال تکثیر است. پس از پایان دوره کمون، علائمی مانند تب، سردرد، درد عضلانی، تهوع و استفراغ ظاهر می‌شود که در صورت عدم درمان، می‌تواند به خونریزی‌های شدید و مرگ منجر شود.

خطر کشتار غیرمجاز و تهیه گوشت از مراکز غیربهداشتی

یکی از مهم‌ترین عوامل شیوع تب کریمه کنگو، کشتار غیرمجاز دام و تهیه گوشت از مراکز غیربهداشتی است. در کشتارگاه‌های صنعتی، نظارت‌های بهداشتی دقیقی انجام می‌شود؛ دام‌ها پیش از ذبح معاینه می‌شوند، گوشت پس از ذبح در شرایط مناسب نگهداری می‌شود و کارکنان از تجهیزات حفاظتی استفاده می‌کنند. اما در کشتار غیرمجاز، هیچ‌کدام از این نظارت‌ها وجود ندارد و گوشت آلوده می‌تواند به راحتی به دست مصرف‌کنندگان برسد.

در مورد فرد فوت‌شده در یزد، تهیه گوشت از یک محل غیرمجاز و خرد کردن آن در خانه، به ابتلا و فوت او منجر شده است. این مورد، نشان‌دهنده خطر جدی کشتار غیرمجاز و ضرورت نظارت بیشتر بر عرضه گوشت است. همچنین، این مورد نشان می‌دهد که آموزش عمومی درباره خطرات تهیه گوشت از مراکز غیرمجاز، یکی از اولویت‌های مهم در پیشگیری از این بیماری است. نکته مهم دیگر، نقش دامداران و قصابان در انتقال این بیماری است. افرادی که به‌طور مستقیم با دام سر و کار دارند، در معرض خطر بیشتری قرار دارند. بنابراین، آموزش این گروه‌ها درباره نکات بهداشتی، استفاده از تجهیزات حفاظتی و واکسیناسیون، می‌تواند به کاهش موارد ابتلا کمک کند.

اهمیت نگهداری گوشت در یخچال و نقش آن در از بین بردن ویروس

یکی از نکات کلیدی که معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی یزد به آن اشاره کرد، اهمیت نگهداری گوشت در یخچال است. بر اساس این توضیح، اگر گوشت به مدت ۲۴ ساعت در محیط یخچال نگهداری شود، حتی در صورت آلودگی، ویروس از بین می‌رود. این موضوع، در کشتارگاه‌های صنعتی رعایت می‌شود. منطق پشت این توصیه، در ماهیت ویروس کریمه کنگو نهفته است. این ویروس، در دمای پایین حساس است و در محیط یخچال، توانایی تکثیر و بقای خود را از دست می‌دهد. بنابراین، نگهداری گوشت در یخچال به مدت ۲۴ ساعت، می‌تواند به از بین رفتن ویروس و کاهش خطر ابتلا کمک کند.

نکته مهم دیگر، اهمیت پخت کامل گوشت است. ویروس کریمه کنگو، در دمای بالا نیز از بین می‌رود. بنابراین، پخت کامل گوشت، یکی دیگر از راه‌های پیشگیری از این بیماری است. با این حال، باید توجه داشت که پخت کامل، تنها زمانی مؤثر است که گوشت پیش از پخت، به‌درستی نگهداری شده باشد و فرد در هنگام تماس با گوشت تازه، از تجهیزات حفاظتی استفاده کرده باشد.

نقش نهادهای مسئول در کنترل بیماری

کنترل تب کریمه کنگو، نیازمند همکاری چند نهاد است:

1. نخستین نهاد، سازمان دامپزشکی است که مسئولیت نظارت بر کشتارگاه‌ها، معاینه دام‌ها و واکسیناسیون آن‌ها را بر عهده دارد.
2. دومین نهاد، وزارت بهداشت است که مسئولیت تشخیص، درمان و مراقبت از بیماران را بر عهده دارد.
3. سومین نهاد، شهرداری‌ها هستند که مسئولیت نظارت بر عرضه گوشت در بازار و جلوگیری از کشتار غیرمجاز را بر عهده دارند.
4. چهارمین نهاد، نیروی انتظامی است که مسئولیت برخورد با کشتار غیرمجاز و عرضه گوشت غیربهداشتی را بر عهده دارد.

همکاری میان این نهادها، برای کنترل بیماری ضروری است. بدون این همکاری، هر نهاد به‌تنهایی نمی‌تواند به نتایج مطلوب دست یابد. نکته مهم دیگر، نقش رسانه‌ها در اطلاع‌رسانی و آموزش عمومی است. رسانه‌ها می‌توانند با انتشار اطلاعات دقیق درباره راه‌های انتقال و پیشگیری از این بیماری، به افزایش آگاهی عمومی و کاهش موارد ابتلا کمک کنند. همچنین، رسانه‌ها می‌توانند با گزارش موارد ابتلا و فوت، توجه مسئولان را به ضرورت اقدامات بیشتر جلب کنند.

چشم‌انداز آینده و ضرورت پیشگیری

آینده کنترل تب کریمه کنگو در ایران، به ترکیبی از عوامل بهداشتی، نظارتی و آموزشی بستگی دارد. سه سناریوی اصلی قابل تصور است:

1. در سناریوی نخست، با تقویت نظارت بر کشتارگاه‌ها، جلوگیری از کشتار غیرمجاز و آموزش عمومی، موارد ابتلا به‌طور قابل توجهی کاهش می‌یابد. این سناریو، در صورت همکاری همه نهادهای مسئول و مشارکت عمومی، محتمل‌تر است.
2. در سناریوی دوم، موارد ابتلا در سطح فعلی باقی می‌ماند و هر ساله، شاهد موارد پراکنده ابتلا و فوت در استان‌های مختلف خواهیم بود. این سناریو، نشان‌دهنده نبود اقدامات کافی برای کنترل بیماری است.
3. در سناریوی سوم، موارد ابتلا افزایش می‌یابد و به یک بحران بهداشتی گسترده‌تر تبدیل می‌شود. این سناریو، می‌تواند در صورت کاهش نظارت‌ها، گسترش کشتار غیرمجاز و کاهش آگاهی عمومی رخ دهد.

برای حرکت به سمت سناریوی مطلوب، نیازمند ترکیبی از اقدامات است:

• نخست، تقویت نظارت بر کشتارگاه‌ها و جلوگیری از کشتار غیرمجاز.
• دوم، آموزش عمومی درباره راه‌های انتقال و پیشگیری از بیماری.
• سوم، آموزش دامداران، قصابان و کارکنان کشتارگاه‌ها درباره نکات بهداشتی و استفاده از تجهیزات حفاظتی.
• چهارم، تقویت نظام مراقبت و تشخیص زودهنگام بیماری.
• پنجم، همکاری میان نهادهای مسئول برای کنترل بیماری.

در نهایت، باید پذیرفت که تب کریمه کنگو، بیماری‌ای است که با رعایت نکات ساده بهداشتی، می‌توان از آن پیشگیری کرد. تهیه گوشت از مراکز مجاز، نگهداری آن در یخچال به مدت ۲۴ ساعت، استفاده از دستکش هنگام خرد کردن گوشت و پخت کامل آن، از جمله اقداماتی است که می‌تواند خطر ابتلا را به‌طور قابل توجهی کاهش دهد. مرگ یک زن ۳۸ ساله در یزد، یادآور این واقعیت تلخ است که بی‌توجهی به نکات بهداشتی، می‌تواند به قیمت جان انسان‌ها تمام شود. مسئولان نیز باید با نظارت دقیق بر کشتارگاه‌ها و جلوگیری از کشتار غیرمجاز، به کنترل این بیماری کمک کنند.