آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، روز جمعه ۲۷ شهریور ۱۴۰۵ قانونی را امضا کرد که چارچوب تحریم های اقتصادی علیه روسیه را گسترش می دهد و همزمان اعتبار قانون تحریم های ایران را برای پنج سال دیگر تمدید می کند. کاخ سفید اعلام کرد این قانون با عنوان «قانون لیندسی او. گراهام برای تحریم روسیه و ایران در سال ۲۰۲۶» پس از تصویب در کنگره به امضای رئیس جمهوری آمریکا رسیده است. این قانون با شماره «اچ.آر. ۵۳۳۴» در کنگره آمریکا مطرح شده بود و در نسخه نهایی، تحریم های قانونی علیه روسیه، محدودیت های تجاری و اختیارات مربوط به اعمال تعرفه را گسترش می دهد. در بخش مربوط به ایران نیز قانون تحریم های ایران مصوب سال ۱۹۹۶ برای پنج سال دیگر تمدید شده است؛ قانونی که پیش از این قرار بود در پایان سال ۲۰۲۶ منقضی شود.
قانون جدید ترامپ دقیقا چه چیزی را تغییر می دهد؟
محور اصلی قانون جدید، افزایش فشار اقتصادی بر روسیه است. بر اساس مفاد آن، دولت آمریکا ابزارهای تازه ای برای اعمال تحریم علیه مقام های روس، نهادهای مالی، بخش انرژی و صنایع دفاعی این کشور در اختیار خواهد داشت. همچنین کشتی هایی که برای دور زدن محدودیت های نفتی روسیه استفاده می شوند، در دامنه اقدامات تحریمی قرار گرفته اند. یکی از مهم ترین بخش های قانون، اختیار رئیس جمهوری آمریکا برای اعمال تعرفه هایی تا سقف ۱۰۰ درصد بر کالاهای کشورهایی است که در میان خریداران بزرگ نفت و گاز روسیه قرار دارند یا به دور زدن تحریم های انرژی روسیه کمک می کنند.
گزارش های منتشرشده تاکید دارند که چین و هند از مهم ترین کشورهایی هستند که ممکن است تحت تاثیر این اختیار قرار گیرند. قانون همچنین امکان اعمال تعرفه هایی تا سقف ۵۰۰ درصد بر برخی کالاهای وارداتی با منشأ روسیه را فراهم می کند، هرچند برای برخی اقلام استثناهایی در نظر گرفته شده است. بنابراین بخش تعرفه ای قانون، برخلاف برخی روایت های منتشرشده، به معنای وضع تعرفه مستقیم جدید علیه ایران نیست.
تحریم های ایران تا چه زمانی ادامه دارد؟
بخش ایران این قانون به تمدید قانون تحریم های ایران مصوب ۱۹۹۶ مربوط می شود. این قانون که قرار بود در پایان سال ۲۰۲۶ منقضی شود، اکنون برای پنج سال دیگر تمدید شده و چارچوب قانونی تحریم های آمریکا علیه بخش هایی از اقتصاد ایران، از جمله حوزه انرژی و تسلیحات، را حفظ می کند. به این ترتیب، امضای قانون جدید به معنای ایجاد یک نظام کاملا جدید از تحریم های ایران نیست؛ بلکه یکی از مهم ترین آثار آن برای تهران، جلوگیری از پایان اعتبار قانونی بخشی از تحریم های موجود و حفظ این چارچوب برای پنج سال آینده است. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که تحریم های آمریکا علیه ایران تنها به یک قانون محدود نیست و مجموعه ای از قوانین، فرمان های اجرایی و مقررات وزارت خزانه داری آمریکا در طول سال های گذشته ساختار گسترده ای از محدودیت های مالی، تجاری و انرژی علیه ایران ایجاد کرده اند.
قانون با چه روندی در کنگره تصویب شد؟
لایحه جدید پس از تصویب در مجلس سنای آمریکا با رای ۸۶ موافق در برابر ۱۱ رای مخالف، در مجلس نمایندگان نیز با ۲۶۲ رای موافق در برابر ۱۵۹ رای مخالف به تصویب رسید. سپس برای امضا به کاخ سفید ارسال شد و ترامپ روز ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶ آن را به قانون تبدیل کرد. این طرح در ابتدا با تلاش لیندسی گراهام، سناتور جمهوری خواه ایالت کارولینای جنوبی، و ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات، تدوین شده بود. نام رسمی قانون نیز به یاد گراهام انتخاب شده است. گراهام در ژوئیه ۲۰۲۶ درگذشت و این طرح یکی از پروژه های مهم او در زمینه تشدید فشار بر روسیه بود.
چرا نام ایران در کنار روسیه آمده است؟
قرار گرفتن نام ایران در عنوان قانون، از یک سو نشان دهنده پیوند دادن سیاست تحریمی آمریکا علیه دو کشور در یک چارچوب قانونی است، اما محتوای قانون نشان می دهد که تمرکز اصلی بخش تازه آن بر روسیه قرار دارد. در مقابل، درباره ایران، اقدام مهم قانون تمدید اعتبار قانون تحریم های موجود است. به همین دلیل، توصیف این مصوبه به عنوان «قانون جدید تعرفه علیه ایران و روسیه» دقیق نیست. گزارش رسمی کاخ سفید از «گسترش تحریم ها، تعرفه ها و ممنوعیت های قانونی علیه روسیه» و «تمدید تحریم های موجود علیه ایران» سخن می گوید.
پیامد احتمالی برای ایران چیست؟
از منظر حقوقی و اقتصادی، مهم ترین پیامد مستقیم این قانون برای ایران، باقی ماندن چارچوب قانونی تحریم های آمریکا در سال های آینده است. تمدید پنج ساله قانون تحریم های ایران به این معناست که پایان مهلت قانونی قانون سال ۱۹۹۶ دیگر در پایان ۲۰۲۶ اتفاق نخواهد افتاد.
از منظر اقتصادی نیز تداوم این چارچوب می تواند بر ارزیابی شرکت ها و موسسات مالی خارجی از ریسک تعامل با بخش هایی از اقتصاد ایران اثر بگذارد؛ به ویژه در حوزه هایی که پیش از این تحت تحریم های آمریکا قرار داشته اند. میزان اثرگذاری عملی اما به نحوه اجرای تحریم ها، تصمیم های دولت آمریکا و واکنش شرکت ها و دولت های دیگر بستگی خواهد داشت. همزمان، بخش روسیه قانون می تواند آثار غیرمستقیمی بر بازار انرژی و تجارت جهانی داشته باشد. اختیار اعمال تعرفه بر خریداران بزرگ انرژی روسیه، در صورت استفاده دولت آمریکا از آن، می تواند روابط تجاری واشنگتن با کشورهایی مانند چین و هند را تحت تاثیر قرار دهد و بر مسیرهای تجارت انرژی روسیه نیز فشار وارد کند.
جمع بندی
امضای قانون «تحریم روسیه و ایران در سال ۲۰۲۶» از سوی دونالد ترامپ، دو محور اصلی دارد: **گسترش ابزارهای قانونی آمریکا برای فشار اقتصادی بر روسیه و تمدید پنج ساله قانون تحریم های ایران**. بنابراین، مهم ترین تحول مرتبط با ایران در این مصوبه، تمدید چارچوب قانونی تحریم های موجود است، نه وضع تعرفه مستقیم جدید علیه کالاهای ایرانی. در بخش روسیه، قانون ابزارهای گسترده تری برای تحریم مقام ها، بانک ها، بخش انرژی و ناوگان نفتی روسیه فراهم کرده و به رئیس جمهوری آمریکا اختیار اعمال تعرفه های سنگین علیه برخی خریداران انرژی روسیه داده است. این قانون اکنون به امضای رئیس جمهوری آمریکا رسیده و اجرایی شده است؛ با این حال، میزان استفاده دولت ترامپ از برخی اختیارات اعطا شده، از جمله تعرفه های جدید علیه خریداران انرژی روسیه، به تصمیم های بعدی دولت آمریکا بستگی خواهد داشت.