آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در سخنرانی خود در هشتادمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل، بخش مهمی از سخنانش را به ایران اختصاص داد و از آنچه «تصمیم بزرگی» درباره آینده جمهوری اسلامی خواند، سخن گفت. ترامپ در این سخنرانی گفت در برابر دو مسیر قرار دارد؛ نخست دستیابی به توافقی که به ایران امکان بازسازی و تبدیل شدن به کشوری بسیار بزرگ تر از گذشته را بدهد و دوم، نابودی جمهوری اسلامی. او در ادامه تاکید کرد که در صورت انتخاب مسیر دوم، این اقدام باید به سرعت انجام شود.
رئیس جمهوری آمریکا در عین حال گفت انتظار دارد پس از انتخابات میان دوره ای آمریکا با ایران به توافق برسد. ترامپ مدعی شد مقام های ایرانی منتظرند نتیجه انتخابات نوامبر را ببینند، اما او تاکید کرد که انتخابات را در تصمیم گیری درباره ایران دخیل نمی کند و تنها موضوع تعیین کننده برای او جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته ای است. ترامپ در بخش دیگری از سخنانش از کشورهای جهان خواست تا در اعمال «انزوای کامل اقتصادی» علیه ایران با آمریکا همراه شوند. او توقف حملات به کشتی های تجاری، کنار گذاشتن برنامه هسته ای و پایان حمایت از گروه های مورد حمایت ایران را از جمله شروطی دانست که برای تغییر این سیاست مطرح کرده است.
رئیس جمهوری آمریکا همچنین جمهوری اسلامی را حکومتی «ضعیف و مستأصل» توصیف کرد و گفت در صورت اتحاد کشورها، جهان می تواند از آنچه او «تهدید ۵۱ ساله تروریسم ایران» نامید، رها شود. این اظهارات در حالی مطرح شد که جنگ میان آمریکا و ایران وارد هفتمین ماه خود شده است. ترامپ در دفاع از اقدامات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نیز بار دیگر مدعی شد هدف تهران، دستیابی به سلاح هسته ای بوده است. ایران همواره این ادعا را رد کرده و اعلام کرده است برنامه هسته ای آن اهداف نظامی ندارد.
او همچنین مدعی شد ایران پیش از جنگ موشکی ساخته بود که توانایی هدف قرار دادن اروپا را داشت و تلاش می کرد ساخت بمب هسته ای را در پشت توان موشک های بالستیک خود تکمیل کند. این بخش از سخنان ترامپ در چارچوب استدلال او برای توجیه اقدامات نظامی آمریکا مطرح شد. در بخش دیگری از سخنرانی، ترامپ درباره توان نظامی آمریکا گفت کشورش با کمبود مهمات مواجه نیست و تولید مهمات با سرعت بی سابقه ای در حال افزایش است. او همچنین از ساخت ۱۸ کارخانه جدید توسط شرکت های بزرگ دفاعی آمریکا خبر داد؛ ادعایی که در چارچوب اظهارات او درباره افزایش توان دفاعی ایالات متحده مطرح شد.
ترامپ در پایان بخش مربوط به ایران تاکید کرد که آمریکا و ایران در نهایت این مسئله را حل خواهند کرد و گفت این اتفاق می تواند به سرعت رخ دهد. همزمان، تلاش های دیپلماتیک برای برگزاری احتمالی دیدار میان مقام های ایران و آمریکا در حاشیه مجمع عمومی نیز ادامه دارد، هرچند تا زمان انتشار این گزارش دیداری رسمی میان ترامپ و مسعود پزشکیان برنامه ریزی نشده بود.
بررسی سخنان ترامپ درباره ایران
«توافق یا نابودی»؛ مهم ترین بخش سخنرانی ترامپ
مهم ترین بخش سخنان ترامپ درباره ایران، طرح دو گزینه برای آینده جمهوری اسلامی بود. او گفت در برابر این انتخاب قرار دارد که آیا توافقی با ایران حاصل شود تا این کشور بتواند بازسازی شود و حتی به کشوری بسیار بزرگ تر از گذشته تبدیل شود، یا اینکه جمهوری اسلامی را نابود کند. ترامپ در ادامه از عباراتی بسیار شدید استفاده کرد و گفت اگر مسیر نظامی انتخاب شود، این اقدام باید سریع انجام شود تا جمهوری اسلامی دیگر امکان کشتن و تخریب کشورهای دیگر را نداشته باشد.
این اظهارات در گزارش های خبری امروز به عنوان تهدید مستقیم رئیس جمهوری آمریکا علیه حکومت ایران بازتاب یافته است. با این حال، ترامپ در همان سخنرانی از احتمال توافق با ایران نیز صحبت کرد و گفت باور دارد توافق پس از انتخابات میان دوره ای آمریکا انجام خواهد شد. بنابراین موضع اعلام شده او همزمان شامل تهدید به تشدید اقدام نظامی و باز گذاشتن مسیر مذاکره است.
شروط آمریکا برای توافق با ایران
ترامپ در سخنرانی خود مجموعه ای از خواسته های آمریکا را مطرح کرد. او توقف حملات علیه کشتیرانی تجاری، کنار گذاشتن جاه طلبی های هسته ای و پایان حمایت از گروه های مورد حمایت ایران را از جمله شروطی دانست که در صورت تحقق آنها، مسیر همکاری اقتصادی می تواند باز شود. رئیس جمهوری آمریکا گفت پیش از این نیز پیشنهاد همکاری کامل اقتصادی را در برابر پایان برنامه هسته ای و حمایت ایران از تروریسم مطرح کرده، اما به گفته او تهران این پیشنهاد را نپذیرفته است.
این ادعا بخشی از روایت دولت آمریکا درباره روند مذاکرات و درگیری با ایران است و باید در چارچوب مواضع اعلام شده واشنگتن خوانده شود. از سوی دیگر، منابع خبری گزارش داده اند که میانجی گری برخی کشورهای عربی برای برگزاری یک دیدار میان آمریکا و ایران در حاشیه مجمع عمومی در جریان است. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز گفته ترامپ با اصل دیدار با مقام های ایرانی مخالفتی ندارد، اما تا زمان گزارش، چنین دیداری به صورت رسمی برنامه ریزی نشده بود.
تحریم اقتصادی؛ فشار دیگری در کنار گزینه نظامی
ترامپ از همه کشورها خواست برای اعمال «انزوای کامل اقتصادی» ایران به آمریکا بپیوندند. این درخواست با سیاست اقتصادی دولت او علیه تهران همخوان است؛ سیاستی که در ماه های اخیر با تحریم های گسترده تر دنبال شده است. دولت آمریکا در ماه اوت عملیات موسوم به «طرد اقتصادی» را اعلام کرد و هدف آن را قطع مسیرهای اقتصادی باقی مانده برای جمهوری اسلامی عنوان کرد. کاخ سفید این طرح را بخشی از فشار گسترده مالی علیه ایران معرفی کرده است.
بنابراین سخنان ترامپ در سازمان ملل تنها یک تهدید نظامی نبود. او در کنار گزینه اقدام نظامی، بر افزایش فشار اقتصادی نیز تاکید کرد و از کشورهای دیگر خواست در این مسیر با واشنگتن همراه شوند. این ترکیب نشان می دهد فشار اقتصادی همچنان یکی از ابزارهای اصلی دولت آمریکا در قبال ایران است.
پرونده هسته ای و ادعای توان موشکی ایران
ترامپ بار دیگر مسئله هسته ای ایران را محور اصلی سیاست آمریکا معرفی کرد و گفت اجازه نخواهد داد تهران به سلاح هسته ای دست پیدا کند. او در سخنرانی خود برنامه موشکی ایران را نیز بخشی از تهدیدی دانست که به گفته او می تواند امنیت اروپا و دیگر کشورها را تحت تاثیر قرار دهد. رئیس جمهوری آمریکا مدعی شد ایران موشکی ساخته بود که توان هدف قرار دادن اروپا را داشت و قصد داشت برنامه ساخت سلاح هسته ای را پشت توان موشکی خود تکمیل کند.
خبرگزاری رویترز نیز گزارش داده که ترامپ در سخنرانی خود اقدامات نظامی آمریکا و اسرائیل را با هدف جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته ای توجیه کرد. در مقابل، ایران بارها ادعای تلاش برای ساخت سلاح هسته ای را رد کرده است. بنابراین ادعاهای مطرح شده درباره نیت هسته ای تهران باید به عنوان موضع دولت آمریکا در نظر گرفته شود، نه یک واقعیت اثبات شده مستقل.
انتخابات آمریکا و وعده پایان جنگ
یکی از نکات قابل توجه سخنرانی ترامپ، ارتباطی بود که میان زمان توافق احتمالی با ایران و انتخابات میان دوره ای آمریکا مطرح کرد. او گفت باور دارد توافق بلافاصله پس از انتخابات انجام خواهد شد، اما در عین حال تاکید کرد که نتیجه انتخابات تاثیری بر تصمیم او درباره ایران ندارد. ترامپ گفت ایران منتظر است ببیند جمهوری خواهان در انتخابات نوامبر چه نتیجه ای به دست می آورند. او در ادامه یادآوری کرد که خودش نامزد انتخابات نیست و مدعی شد این موضوع نباید محاسبات تهران را تغییر دهد.
گزارش های امروز نیز همین بخش از سخنان او را برجسته کرده اند. ترامپ همچنین درباره جنگ اوکراین گفت معتقد است این جنگ سریع تر از آنچه بسیاری تصور می کنند پایان خواهد یافت و اعلام کرد واشنگتن با رهبران روسیه و اوکراین در تماس است. با این حال، در آستانه سخنرانی او همچنان حملات به زیرساخت های انرژی دو طرف ادامه داشت و تلاش های دیپلماتیک برای پایان جنگ با چالش هایی روبه رو بود.