آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
جی دی ونس، معاون رئیس جمهوری آمریکا، در گفت وگویی با شبکه نیوزمکس مدعی شد نیروهای آمریکایی در حملاتی به سه تاسیسات هسته ای ایران، زیرساخت های مهم این برنامه را منهدم کرده اند و واشنگتن اکنون به دنبال آن است که تهران امکان بازسازی برنامه هسته ای خود را نداشته باشد. ونس گفت حتی اگر ایران تلاش کند، در کوتاه مدت قادر به ساخت سلاح هسته ای نخواهد بود. ونس تاکید کرد هدف دولت دونالد ترامپ تنها نابودی تاسیسات هسته ای ایران نیست، بلکه آمریکا می خواهد منابع و زیرساخت هایی را که می توانند برای بازسازی این برنامه مورد استفاده قرار گیرند نیز از میان ببرد. او مدعی شد این وضعیت باید حتی دو، سه یا ۱۰ سال آینده نیز ادامه داشته باشد.
معاون رئیس جمهوری آمریکا همچنین ایران را مسئول افزایش قیمت سوخت دانست و مدعی شد حملات موشکی و پهپادی ایران به کشتی های تجاری موجب اختلال در کشتیرانی و افزایش هزینه های انرژی شده است. ونس گفت آمریکا تلاش خواهد کرد جریان نفت و گاز ادامه پیدا کند و با تهدید علیه کشتیرانی تجاری مقابله خواهد کرد. در همین حال، مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، در گفت وگو با شبکه سی ان ان اعلام کرد دونالد ترامپ همچنان برای مذاکره با ایران آمادگی دارد. او گفت پرسش اصلی این است که آیا تهران حاضر است مستقیما با آمریکا پشت میز مذاکره بنشیند یا خیر.
والتز در عین حال تاکید کرد سیاست فشار اقتصادی واشنگتن ادامه خواهد یافت. او گفت آمریکا همچنان بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته ای تاکید دارد و ایران در صورت آمادگی برای مذاکره می تواند به میز گفت وگو بازگردد. این مواضع در شرایطی مطرح می شود که دونالد ترامپ نیز در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل از احتمال توافق با ایران سخن گفت، اما همزمان گزینه تشدید اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی را نیز مطرح کرد. ترامپ گفته است انتظار دارد پس از انتخابات میان دوره ای آمریکا توافقی با ایران حاصل شود.
در سوی دیگر، در نامه ای منتسب به مهدی کروبی خطاب به مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری ایران، بر ضرورت عبور از برخی تابوهای سیاسی و استفاده از فرصت حضور در مجمع عمومی سازمان ملل برای طرح دیدگاه ایران درباره صلح و ثبات تاکید شده است. کروبی در این نامه از پزشکیان خواسته است اگر شرایط فراهم شد، با ترامپ دیدار و درباره گفت وگوهای سازنده و صلح پایدار مذاکره کند. کروبی در این نامه خطاب به پزشکیان نوشته است که کشور در یکی از حساس ترین مقاطع تاریخی خود قرار دارد و تصمیم های این دوره می تواند بر مسیر آینده ایران تاثیر بگذارد. او همچنین از رئیس جمهوری خواسته است در سفر به نیویورک، ایران را کشوری خواهان صلح و ثبات منطقه ای معرفی کند. همزمان با این تحولات، ایران نیز پیام هایی درباره امکان بازگشت به مسیر دیپلماسی مطرح کرده است. رویترز گزارش داده یک مقام ارشد ایرانی گفته تهران در صورت کاهش فشار نظامی آمریکا و رفع محاصره بنادر، آمادگی دارد درباره بازگشایی تنگه هرمز اقدام کند.
ادعای ونس درباره نابودی سه تاسیسات هسته ای
جی دی ونس در گفت وگو با نیوزمکس گفت نیروهای آمریکایی سه تاسیسات هسته ای ایران را هدف قرار داده اند و این حمله را یک عملیات تاکتیکی موفق توصیف کرد. او تاکید داشت که هدف واشنگتن تنها وارد کردن خسارت به تاسیسات موجود نبوده و مرحله بعدی، جلوگیری از بازسازی برنامه هسته ای ایران است. ونس گفت ایران حتی در صورت تلاش برای ساخت سلاح هسته ای، در روز بعد، شش ماه بعد یا یک سال بعد قادر به انجام چنین کاری نخواهد بود.
او همچنین از هدف گذاری دولت ترامپ برای جلوگیری از دستیابی ایران به چنین قابلیتی در دو، سه و حتی ۱۰ سال آینده سخن گفت. با این حال، وضعیت واقعی تاسیسات هسته ای و ذخایر مواد هسته ای ایران به صورت مستقل و کامل قابل ارزیابی نیست. نیوزمکس نیز در گزارش خود به دشواری ارزیابی مستقل وضعیت فعلی برنامه هسته ای ایران اشاره کرده و به اظهارات مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی درباره محدود بودن دسترسی بازرسان استناد کرده است.
کشتیرانی و قیمت سوخت؛ روایت واشنگتن درباره فشار اقتصادی
ونس در بخش دیگری از گفت وگوی خود، افزایش قیمت سوخت را به حملات ایران علیه کشتیرانی تجاری نسبت داد. او مدعی شد موشک ها و پهپادهای ایران علیه کشتی های تجاری، مسیرهای حمل و نقل انرژی را با اختلال مواجه کرده اند. معاون رئیس جمهوری آمریکا گفت واشنگتن تلاش می کند جریان نفت و گاز ادامه داشته باشد. او همچنین تاکید کرد آمریکا به مقابله با آنچه تهدید ایران علیه کشتیرانی بین المللی می خواند، ادامه خواهد داد. این موضع بخشی از روایت دولت آمریکا درباره عوامل افزایش قیمت انرژی است. در مقابل، ایران درباره تحولات مربوط به تنگه هرمز مواضع متفاوتی مطرح کرده و یک مقام ارشد ایرانی گفته است در صورت کاهش فشار نظامی و رفع محاصره بنادر، تهران می تواند برای بازگشایی تنگه هرمز اقدام کند.
ترامپ برای دیدار با رئیس جمهوری ایران آمادگی دارد
مایک والتز در گفت وگو با سی ان ان اعلام کرد ترامپ همواره امکان توافق و مذاکره را باز گذاشته است. او گفت ایران می تواند در صورت آمادگی برای مذاکره جدی و با حسن نیت به میز گفت وگو بازگردد. این موضع در حالی بیان شده که دولت آمریکا همزمان بر ادامه فشار اقتصادی علیه ایران تاکید دارد. والتز گفت فشار حداکثری اقتصادی همچنان ادامه خواهد داشت و هدف اصلی واشنگتن جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته ای است. در نتیجه، پیام های صادرشده از واشنگتن در این مقطع دو بخش همزمان دارد: ادامه فشار اقتصادی و نظامی از یک سو و باز گذاشتن مسیر مذاکره از سوی دیگر. اینکه این دو مسیر در نهایت به مذاکرات مستقیم منجر شوند یا نه، به تصمیم دو طرف و شرایط سیاسی و امنیتی آینده بستگی دارد.
پیشنهاد کروبی برای دیدار پزشکیان و ترامپ
مهدی کروبی در نامه ای خطاب به مسعود پزشکیان، بر استفاده از فرصت حضور رئیس جمهوری ایران در مجمع عمومی سازمان ملل تاکید کرده است. او از پزشکیان خواسته است با عبور از برخی تابوهای سیاسی، از ظرفیت این سفر برای طرح دیدگاه ایران درباره صلح و ثبات منطقه استفاده کند. کروبی در این نامه گفته است اگر شرایط فراهم شود، پزشکیان با دونالد ترامپ دیدار کند و وارد گفت وگوهای سازنده برای دستیابی به صلح پایدار شود.
این پیشنهاد در شرایطی مطرح شده که احتمال دیدار مستقیم مقام های ایران و آمریکا در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل همچنان موضوع بحث رسانه هاست. از سوی دیگر، گزارش رویترز نشان می دهد تهران نیز در همین مقطع از مسیرهای دیپلماتیک به صورت کامل فاصله نگرفته است. یک مقام ارشد ایرانی گفته است هیات ایرانی در نیویورک اختیار پیگیری مذاکرات دیپلماتیک را دارد و تهران در صورت تغییر برخی شرایط، امکان بازگشت به گفت وگو را بررسی می کند.
فاصله میان تهدید نظامی و مسیر مذاکره
اظهارات اخیر مقام های آمریکایی نشان می دهد پرونده ایران همچنان همزمان در دو مسیر نظامی و دیپلماتیک دنبال می شود. ونس بر جلوگیری بلندمدت از بازسازی برنامه هسته ای ایران تاکید دارد، در حالی که والتز از امکان بازگشت تهران به میز مذاکره سخن می گوید. دونالد ترامپ نیز در سخنرانی سازمان ملل همین دوگانگی را به شکل دیگری بیان کرد. او از یک سو درباره تشدید اقدام علیه جمهوری اسلامی سخن گفت و از سوی دیگر اعلام کرد انتظار دارد پس از انتخابات میان دوره ای آمریکا توافقی با ایران شکل بگیرد.
در طرف ایرانی نیز موضوع مذاکره و چگونگی پایان درگیری همچنان در فضای سیاسی و دیپلماتیک مطرح است. پیشنهاد کروبی برای دیدار پزشکیان و ترامپ، در صورت تایید رسمی و فراهم شدن شرایط، یکی از دیدگاه های مطرح شده درباره استفاده از ظرفیت مجمع عمومی سازمان ملل برای کاهش تنش است؛ اما تحقق چنین دیداری یا آغاز مذاکرات مستقیم همچنان قطعی اعلام نشده است.