آسیانیوز ایران؛ سرویس فرهنگی هنری:
جواد لگزیان - امواج تکنولوژی هر روز پهنه‌ای جدید را درمی‌نوردد و روزگاری نو را نوید می‌بخشد. دکتر عباس محمدی اصل در کتاب کتاب مدارس هوشمند (کاربرد هوش مصنوعی در آموزش) درصدد است اثرات حضور هوش مصنوعی در آموزش را مورد نقد و بررسی قرار داده و از افق آینده آن بگوید. کتاب در نه فصل تدوین شده است: سخنی با خواننده، مقدمه، هوش مصنوعی و آموزش: به کجا چنین شتابان، درس معلم ماشینی ار بود زمزمه محبتی، آیا عشق کامپیوتری می‌تواند شاعری بیاموزد، مشابهت یادگیری مغز و کامپیوتر، هم‌افزایی آموزش در سیستم‌های هوشمند، بازخوردهای هوش مصنوعی در آموزش‌وپرورش، تیمار مکانیکی آموزش و جمع‌بندی.
از نگاه دکتر عباس محمدی اصل، هوش مصنوعی تمام جنبه‌های زندگی انسان را به شکلی نوآورانه در عرصه‌هایی نظیر پارکینگ‌های اتوماتیک، شبکه‌های اجتماعی، دستیارهای هوشمند و امثالهم متحول کرده است. حضور عملاً فراگیر هوش مصنوعی در همه جای جهان قاعدتاً آموزش‌وپرورش را از مدرسه گرفته تا دانشگاه نیز متحول خواهد کرد. رویه‌های مختلف ادغام هوش مصنوعی با برنامه‌های آموزشی در مدارس و دانشگاه‌ها و سایر عرصه‌های آموزشی در بخش‌های مختلف جهان، حوزه آموزش‌وپرورش را دچار تغییراتی بنیادی کرده است. مثلاً دانش‌آموزان با آموزش از طریق گوشی‌های هوشمند و تبلت‌ها کمتر نیازی به کتاب‌های آموزشی و کمک‌آموزشی دارند و بسا مؤسسات اینترنتی تازه‌تأسیس در سراسر جهان در بستر اینترنت آموزش‌های مختلفی ارائه می‌دهند و فرصت‌های جدیدی برای افراد ایجاد می‌کنند تا از آموزش‌های مختلفی بدون نیاز به ترک خانه بهره‌مند شوند. اختراعات جدیدی چون هوش مصنوعی در جهان دائماً در حال تغییرِ امروز به یاری سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی روی علم و فن و ابزار بر فرایندهای آموزش مؤثر افتاده و متقابلاً از مواهب کارکردی آن‌ها برخوردار می‌گردد.
همچنین سیستم نمره‌دهی اتوماسیون وقت آزاد بیشتری برای معلمان به ارمغان خواهد آورد تا به مسائل مهم‌تری بپردازند. استفاده از سیستم‌ها و نرم‌افزارهایی که بتواند پاسخنامه‌ها و امتحانات و همچنین مقالات کتبی دانش‌آموزان را نمره‌دهی و درجه‌بندی کند، در مؤسسات آموزشی اجرایی خواهد شد. این مسئله به آن معنی است که هم زمانی‌که معلم برای برگزاری آزمون و نمره‌دهی صرف می‌کند از میان برداشته خواهد شد و هم اینکه مسئله‌ای به نام اعتراض به نمره و نمره‌دهی ناعادلانه نیز با وجود سیستم‌های نمره‌دهی اتوماسیون از بین خواهد رفت. بخش مدیریت مدرسه هم حوزه دیگری خواهد بود که از طریق هوش مصنوعی با پردازش و طبقه‌بندی کارهای اداری روند اتوماسیون و خودکاری به خود خواهد گرفت.
یادگیری شخصی‌سازی‌شده نکته مهم دیگری است که دکتر عباس محمدی اصل به آن می‌پردازد: یادگیری شخصی‌سازی‌شده پاسخگوی نیازهای فردی فراگیران خواهد شد. هوش مصنوعی هم به معلمان کمک می‌کند از ابتدا به‌جای شناسایی شاگردان در طول ترم تحصیلی و تشخیص نیازهای آن‌ها، نیازهای هر فرد را تشخیص دهند و برطرف کنند. این فرصت کافی به معلمان می‌دهد تا مشکلات دانش‌آموزان را شناسایی کرده و آن‌ها را بهتر بشناسند و به آن‌ها به شکلی مناسب کمک کنند. نرم‌افزارهای هوش مصنوعی قادرند نیازها و رفتارهای دانش‌آموزان را پیش‌بینی کنند و به معلمان در هنگام آموزش یاری رسانند. معلمان همچنین می‌توانند با دسترسی به اطلاعات دانش‌آموزان از قبل، برنامه‌های یادگیری شخصی را برای هر دانش‌آموز ایجاد کنند. این سیستم به‌جای استفاده از رویکردی کلی در برخورد با همه دانش‌آموزان بر نقاط قوّت هر فرد تمرکز و روی آن کار می‌کند. از آن جا که یادگیری ماشین و هوش مصنوعی در شناسایی الگوهای دور از چشم انسان بسیار خوب عمل می‌کنند، به معلم نیز کمک می‌نمایند با محول‌کردن تمارین مختلف و سخنرانی‌های کلاسی مناسب و امثالهم استعدادهای مختلف هر دانش‌آموز را شکوفا کنند.
در ادامه دکتر عباس محمدی اصل تاکید می‌کند: هوش مصنوعی در شناسایی خلأهای یادگیری کمک حال خواهد کرد. معلمان معمولاً مجبورند برای پوشش برنامه درسی در کوتاه‌مدت، سرعت خاصی را جهت آموزش مباحث مختلف در نظر گیرند. این مسئله باعث ایجاد خلأهایی در یادگیری مطالب آموزشی و مباحث در دانش‌آموزان می‌شود و گاه منجر به گیج‌شدن و سردرگمی آن‌ها خواهد شد. درنهایت مدارس می‌توانند با کمک هوش مصنوعی مشکلاتی چنین را حل کنند. دانش‌آموزان می‌توانند از گفت‌وگوی شخصی در برنامه‌های آموزشی هوشمند استفاده کنند و مشکلات خود را بیان کرده و فوری به راه‌حل آن‌ها و پاسخ‌های مناسب دسترسی یابند. ماشین‌ها همچنین می‌توانند به معلم کمک کنند سرعت آموزش را در حد مناسبی نگه دارد و او را از خلأهای آموزشی موجود آگاه سازند.
به‌این‌ترتیب از محتواهای هوشمند بیشتر استفاده خواهد شد. هوش مصنوعی به دانش‌آموزان کمک می‌کند بتوانند مباحث را به‌صورت مؤثرتری یاد بگیرند. مثلاً محتوای کتب درسی را به مضامین یا راهنمای هوشمندانه قابلِ‌درکی برای دانش‌آموزان تبدیل می‌کند که شامل آزمون‌های چندگزینه‌ای مرتب، خلاصه‌های فصول مهم، برجسته‌کردن بخش‌های مهم کتاب، خلاصه‌سازی اختصاصی برای هر فصل و امثالهم بوده و روی پلتفرم‌هایی در دسترس هستند. این نوع محتواهای هوشمند هم در مؤسسات آموزشی موردِاستفاده قرار می‌گیرند و هم وب‌سایت‌ها برای جلب رضایت کاربران از آن‌ها استفاده می‌کنند؛ زیرا محتوای هوشمند به معنای ایجاد تجربه بر اساس رفتارهای قبلی بازدیدکننده وفق عواملی مانند مکان، زبان، جمعیت و نوع دستگاه است. رابط‌های یادگیری دارای تنظیمات و راهنماهای یادگیری دیجیتال بوده و برخی از این پلتفرم‌ها دارای محتوای تعاملی، قابلیت دریافت بازخورد، ایجاد تمرینات و ارزیابی‌های کامل‌اند. معلمان می‌توانند با ایجاد برنامه و محتوای قابلِ‌تنظیم که به‌آسانی در دسترس دانش‌آموزان است، از این پلتفرم‌ها بهره‌مند شوند. با هوشمندترشدن این نوع محتواهای هوشمند، نوآوری‌هایی مانند شبیه‌سازی و ارزیابی‌های آینده هم با این سرویس‌ها ادغام خواهند شد.
به عقیده دکتر عباس محمدی اصل در افق آینده: آموزش آنلاین به رشد خود ادامه خواهد داد. هوش مصنوعی باعث خواهد شد مرزهای بین‌المللی در فرایند آموزش عملاً بی‌معنی شود. امروزه آموزش آنلاین توسعه و گسترش بسیار بیشتری را نسبت به قبل داشته است. همچنان‌که هوش مصنوعی به تغییر و تحول حوزه آموزش‌وپرورش می‌پردازد، دانش‌آموزان بیشتری ترجیح می‌دهند در کلاس‌های دیجیتالی و آنلاین ثبت‌نام کنند. ضمناً دولت‌های کشورهای در حال توسعه روی آموزش آنلاین به کمک هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری می‌کنند تا بتوانند آموزش‌های با کیفیت بالا را در مناطق دورافتاده و محروم و روستایی و عشایری بیشتر کنند.
استفاده از سرویس‌های تشخیص چهره دانش‌آموزان، نیاز مدارس به شناسه و کد دانش‌آموزی و امثالهم را مرتفع می‌دارد. علاوه بر آن دوربین‌های تشخیص چهره در کلاس‌ها با تحلیل مستمر چهره دانش‌آموزان درمی‌یابند آیا به درس توجه دارند و در غیر این صورت به والدین و معلم دانش‌آموز اطلاع داده می‌شود. ربات‌های هوشمند رفته‌رفته جای معلمان را می‌گیرند و حتی کلاس‌های آموزشی هوشمند فرابشری از راه می‌رسد. ابتدای این گام کمک هوش مصنوعی و ظرفیت‌هایش به معلمان در راستای تغییر سیستم ناکارآمد قبلی و تکوین سیستمی است که در آن دانش‌آموزان بتوانند سریع‌تر، بهتر و مؤثرتر یاد بگیرند. هوش مصنوعی برخی وظایف وقت‌گیر معلمان را به عهده خواهد گرفت و زمان آزاد بیشتری برای پرداختن به مسائل مهم‌تر فراهم می‌آورد تا روی دانش‌آموزان بیشتر متمرکز شوند. کتاب مدارس هوشمند (کاربرد هوش مصنوعی در آموزش) نوشته دکتر عباس محمدی اصل را انتشارات آرمان رشد در ۱۳۲ صفحه رهسپار بازار کتاب کرده است.
ارتباط با انتشارات آرمان رشد
- واحد فروش: 09214381773
- واحد نشر: 09214381774 (پاسخ‌گویی سریع از طریق تمام پیام‌رسان‌های ایرانی)