آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
نخست وزیر اسرائیل در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، دستگاه استارلینک را در دست گرفت و آن را نمادی از دسترسی آزاد ایرانیان به اینترنت و اطلاعات معرفی کرد. نتانیاهو در ادامه گفت این دستگاه را در اختیار مقام های سازمان ملل قرار می دهد تا به هیئت ایرانی تحویل داده شود. ساعاتی بعد، دنی دانون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل، به سمت هیئت ایرانی رفت و دستگاه استارلینک را به یکی از اعضای هیئت پیشنهاد کرد. گزارش های منتشرشده حاکی از آن است که ناصر اسدی، عضو نمایندگی ایران در سازمان ملل، از دریافت دستگاه خودداری کرد و پیشنهاد طرف اسرائیلی را نپذیرفت.
ماجرا در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل و در شرایطی رخ داد که موضوع دسترسی ایرانیان به اینترنت و محدودیت های ارتباطی در ایران بار دیگر به یکی از محورهای سخنان مقام های اسرائیلی تبدیل شده است. نتانیاهو در سخنرانی خود مدعی شد حکومت ایران از دسترسی مردم به اطلاعات و آزادی بیان هراس دارد و گفت فناوری استارلینک می تواند امکان دسترسی ایرانیان به اینترنت ماهواره ای را فراهم کند. او همچنین آینده سیاسی ایران را موضوع سخنان خود قرار داد.
نخست وزیر اسرائیل در بخش دیگری از سخنانش خطاب به ایرانیان گفت که به باور او قدرت مردم بر صاحبان قدرت غلبه خواهد کرد. او همچنین پیش بینی کرد که حکومت ایران در نهایت تغییر خواهد کرد؛ این بخش از سخنان او بیان موضع سیاسی نخست وزیر اسرائیل است و نه یک رویداد تحقق یافته. پیشنهاد استارلینک در حالی مطرح شد که نمایندگان ایران در جریان سخنرانی نتانیاهو در سالن مجمع عمومی حضور فعالی نداشتند و گزارش ها از واکنش اعتراضی هیئت ایرانی به سخنان نخست وزیر اسرائیل حکایت دارد. در تصاویر منتشرشده نیز عکسی از قاسم سلیمانی روی صندلی هیئت ایران دیده شد.
استارلینک متعلق به شرکت اسپیس ایکس است و برای ارائه اینترنت از ارتباط ماهواره ای استفاده می کند. استفاده از این سامانه در ایران موضوعی حساس است و پیش از این نیز مقام های اسرائیلی درباره ورود تجهیزات آن به ایران سخن گفته بودند. در ژوئن ۲۰۲۶ نیز نفتالی بنت، نخست وزیر پیشین اسرائیل، اعلام کرده بود که در گذشته روند انتقال مخفیانه شمار زیادی گیرنده استارلینک به ایران را دنبال کرده است. رد پیشنهاد دریافت دستگاه از سوی نماینده ایران، این ماجرا را از یک نمایش نمادین در سخنرانی نتانیاهو به صحنه ای مستقیم میان نمایندگان دو طرف تبدیل کرد؛ صحنه ای که در آن یک ابزار ارتباطی به نمادی برای اختلاف دو طرف درباره اینترنت، آزادی اطلاعات و سیاست داخلی ایران تبدیل شد.
ماجرای استارلینک از سخنرانی نتانیاهو آغاز شد
نتانیاهو در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، مانند برخی سخنرانی های پیشین خود از یک وسیله به عنوان ابزار نمادین استفاده کرد. این بار دستگاهی از سامانه استارلینک را در دست گرفت و آن را نمونه ای از فناوری ارتباطی دانست که می تواند امکان دسترسی مردم ایران به اینترنت را فراهم کند. او خطاب به رئیس مجمع عمومی گفت دستگاه را برای هیئت ایرانی باقی می گذارد تا در اختیار آنان قرار گیرد. نتانیاهو همچنین این موضوع را به ادعای خود درباره محدودیت اینترنت و آزادی بیان در ایران پیوند زد. این بخش از سخنان نخست وزیر اسرائیل با واکنش مستقیم هیئت ایرانی همراه نشد، زیرا نمایندگان ایران در زمان سخنرانی نتانیاهو در سالن حضور نداشتند.
پاسخ نماینده ایران چه بود؟
پس از سخنرانی، دنی دانون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل، به سمت هیئت ایرانی رفت و دستگاه استارلینک را به نماینده ایران پیشنهاد کرد. بر اساس گزارش منتشرشده از این رویداد، ناصر اسدی، عضو نمایندگی ایران در سازمان ملل، از قبول دستگاه خودداری کرد. در تصاویر و گزارش های منتشرشده، او بدون دریافت دستگاه به پیشنهاد طرف اسرائیلی پاسخ منفی داد. به این ترتیب، دستگاهی که نتانیاهو آن را در سخنرانی خود نماد دسترسی آزاد به اطلاعات معرفی کرده بود، عملا به هیئت ایرانی تحویل داده نشد.
چرا استارلینک برای ایران موضوع مهمی است؟
اینترنت ماهواره ای در سال های اخیر به یکی از موضوعات مهم در بحث دسترسی به اینترنت در ایران تبدیل شده است. استارلینک می تواند بدون وابستگی مستقیم به زیرساخت های زمینی ارتباط اینترنتی برقرار کند و همین ویژگی باعث شده است استفاده از آن در شرایط قطع یا محدودیت اینترنت مورد توجه قرار گیرد. با این حال، دسترسی به این سامانه در ایران با مسائل حقوقی، فنی و سیاسی روبه رو است و فعالیت آن در داخل کشور موضوعی مورد مناقشه است. پیش از این نیز گزارش هایی درباره ورود مخفیانه گیرنده های استارلینک به ایران منتشر شده بود.
پیام سیاسی نتانیاهو به ایرانیان
بخش مهمی از سخنان نتانیاهو در سازمان ملل مستقیما متوجه مردم ایران بود. او در سخنان خود از ایرانیان به عنوان مردمی یاد کرد که به گفته او برای مدت طولانی تحت فشار قرار داشته اند و مدعی شد در نهایت قدرت مردم بر صاحبان قدرت غلبه خواهد کرد. نتانیاهو همچنین گفت حکومت ایران در برابر دسترسی مردم به اطلاعات و ارتباطات آزاد احساس نگرانی می کند. این اظهارات بخشی از موضع سیاسی نخست وزیر اسرائیل درباره آینده جمهوری اسلامی است و نباید با یک تحول سیاسی تحقق یافته اشتباه گرفته شود.
ماجرایی که به یک تصویر سیاسی تبدیل شد
دستگاه استارلینک در این ماجرا فراتر از یک وسیله ارتباطی ظاهر شد. نتانیاهو آن را در برابر دوربین های سازمان ملل بالا برد، درباره کاربرد آن برای مردم ایران سخن گفت و سپس پیشنهاد کرد دستگاه به هیئت ایرانی تحویل داده شود. رد دریافت دستگاه از سوی نماینده ایران نیز به همان اندازه جنبه نمادین پیدا کرد. در نتیجه، صحنه کوتاه میان سفیر اسرائیل و نماینده ایران به یکی از تصاویر قابل توجه حاشیه نشست امسال مجمع عمومی سازمان ملل تبدیل شد.
سابقه تلاش برای رساندن استارلینک به ایران
ماجرای اخیر نخستین بار نیست که موضوع استارلینک و ایران در سخنان مقام های اسرائیلی مطرح می شود. نفتالی بنت، نخست وزیر پیشین اسرائیل، در ژوئن ۲۰۲۶ گفته بود روندی برای تهیه و انتقال مخفیانه ده ها هزار گیرنده استارلینک به ایران دنبال شده است. بنت گفته بود هدف از این اقدام، فراهم کردن امکان ادامه ارتباطات اینترنتی و فعالیت شبکه های اجتماعی در شرایط محدودیت ارتباطی بوده است. این اظهارات نشان می دهد استارلینک از مدت ها پیش در محاسبات سیاسی مرتبط با اینترنت ایران جایگاه ویژه ای پیدا کرده است.
یک پیشنهاد، دو پیام متفاوت
از نگاه اسرائیل، نمایش استارلینک بخشی از پیام سیاسی نتانیاهو درباره دسترسی ایرانیان به اینترنت و اطلاعات بود. از سوی دیگر، نپذیرفتن دستگاه از سوی نماینده ایران نشان داد که تهران حاضر نیست چنین اقدامی را در چارچوبی که طرف اسرائیلی تعیین کرده است بپذیرد. در نهایت، یک دستگاه اینترنت ماهواره ای در صحنه سازمان ملل به نمادی از اختلاف عمیق سیاسی میان ایران و اسرائیل تبدیل شد؛ اختلافی که این بار نه در قالب یک سخنرانی یا بیانیه، بلکه در یک مواجهه کوتاه میان دو هیئت خود را نشان داد.