آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
دولت کلمبیا اعلام کرد روابط دیپلماتیک خود با جمهوری اسلامی ایران را قطع می کند؛ تصمیمی که از سوی وزارت امور خارجه این کشور اعلام شده و به گفته مقام های کلمبیایی، بر اساس مجموعه ای از ملاحظات امنیتی، حقوق بشری و منطقه ای اتخاذ شده است. وزارت خارجه کلمبیا در بیانیه خود به مواردی از جمله آنچه نقض حقوق بشر در ایران خوانده، حملات منتسب به ایران علیه کشورهای خارج از درگیری های خاورمیانه، وضعیت تنگه هرمز و موانع ایجاد شده در مسیر فعالیت های آژانس بین المللی انرژی اتمی اشاره کرده است. دولت کلمبیا همچنین موضوع امنیت ملی و امنیت منطقه ای در نیمکره غربی و ادعاهای مربوط به ارتباط ایران با گروه های مسلح را از دیگر عوامل موثر در تصمیم خود عنوان کرده است. این موارد، مواضع و استدلال رسمی دولت کلمبیا برای اتخاذ این تصمیم است.
با این حال، برخلاف برخی گزارش های اولیه در شبکه های اجتماعی، بیانیه منتشرشده به معنای قطع کامل همه روابط میان دو کشور نیست. وزارت خارجه کلمبیا تاکید کرده که روابط کنسولی بر اساس کنوانسیون وین درباره روابط دیپلماتیک و روابط کنسولی همچنان می تواند ادامه داشته باشد. کلمبیا و ایران از سال ۱۹۷۵ روابط دیپلماتیک داشتند. بر اساس اطلاعات رسمی وزارت خارجه کلمبیا، ایران همچنان دارای ماموریت دیپلماتیک در بوگوتا بوده و دو کشور پیش از این چند توافق دوجانبه در زمینه های فرهنگی و کنسولی نیز امضا کرده بودند.
این تصمیم در شرایطی اعلام شده که سیاست خارجی کلمبیا پس از روی کار آمدن دولت جدید این کشور در سال ۲۰۲۶ تغییراتی را تجربه کرده است. رئیس جمهور جدید کلمبیا، آبلاردو د لا اسپریئیا، پیش از آغاز ریاست جمهوری از تغییر جهت سیاست خارجی کشور و تقویت روابط با اسرائیل و آمریکا سخن گفته بود. قطع روابط دیپلماتیک با ایران می تواند بر مناسبات سیاسی دو کشور و فعالیت نمایندگی های دیپلماتیک آنها تاثیر بگذارد، اما جزئیات اجرایی این تصمیم، از جمله وضعیت کارکنان دیپلماتیک و نحوه ادامه خدمات کنسولی، باید از سوی وزارت خارجه کلمبیا و مقام های ایرانی مشخص شود. در حال حاضر، مهم ترین نکته این است که آنچه به طور رسمی اعلام شده، قطع روابط دیپلماتیک میان کلمبیا و ایران است؛ بنابراین ادعای «قطع کامل روابط اقتصادی و تجاری» یا «اخراج فوری سفیر ایران» نیازمند استناد به دستور یا بیانیه جداگانه ای است و در منابعی که بررسی شد، به این شکل تایید نشده است.
تصمیم رسمی کلمبیا درباره ایران
وزارت امور خارجه کلمبیا اعلام کرده تصمیم قطع روابط دیپلماتیک با ایران در چارچوب سیاست خارجی و با توجه به مسائل امنیت ملی و امنیت منطقه ای اتخاذ شده است. در بیانیه دولت کلمبیا، مجموعه ای از اتهامات و نگرانی ها علیه تهران مطرح شده و مقام های این کشور آنها را مبنای تصمیم جدید خود قرار داده اند. این ادعاها موضع رسمی دولت کلمبیا هستند و به معنای اثبات مستقل همه آنها نیستند.
تنگه هرمز در بیانیه کلمبیا
یکی از موضوعاتی که در بیانیه وزارت خارجه کلمبیا به آن اشاره شده، وضعیت تنگه هرمز است. دولت کلمبیا این موضوع را در کنار حملات منطقه ای و مسائل امنیتی مرتبط با ایران قرار داده است. همچنین کلمبیا به موضوع فعالیت های آژانس بین المللی انرژی اتمی و آنچه «ممانعت مقام های ایرانی از فعالیت های این نهاد برای بررسی برنامه هسته ای» خوانده شده، اشاره کرده است.
آیا سفارت ایران در بوگوتا بسته می شود؟
در شبکه های اجتماعی این خبر با ادعای بسته شدن سفارت ایران در کلمبیا و اخراج فوری سفیر ایران منتشر شده است. اما در متن رسمی منتشرشده درباره قطع روابط دیپلماتیک، چنین جزئیاتی به صراحت اعلام نشده است. حتی وزارت خارجه کلمبیا تاکید کرده که قطع روابط دیپلماتیک به معنی پایان روابط کنسولی نیست. بنابراین برای اعلام قطعی بسته شدن سفارت یا اخراج سفیر باید منتظر جزئیات اجرایی تصمیم ماند.
سابقه روابط ایران و کلمبیا
ایران و کلمبیا از ۲۸ آوریل ۱۹۷۵ روابط دیپلماتیک برقرار کرده اند. وزارت خارجه کلمبیا در اطلاعات رسمی خود اعلام کرده است که ایران در بوگوتا ماموریت دیپلماتیک دارد و سفارت کلمبیا در دهلی نو نیز به صورت همزمان امور مربوط به ایران را پوشش می دهد. دو کشور همچنین توافق هایی در حوزه فرهنگی و معافیت روادید برای دارندگان گذرنامه های دیپلماتیک و رسمی داشته اند. تصمیم جدید بوگوتا اکنون روابط سیاسی دو کشور را وارد مرحله ای متفاوت کرده است.
تغییر مسیر سیاست خارجی کلمبیا
تصمیم جدید دولت کلمبیا در شرایطی اعلام شده که با روی کار آمدن دولت آبلاردو د لا اسپریئیا، نشانه هایی از تغییر سیاست خارجی این کشور دیده شده است. رئیس جمهور جدید کلمبیا پیش از آغاز کار خود از بازسازی و تقویت روابط کشورش با اسرائیل و آمریکا سخن گفته بود؛ موضعی که نشان دهنده فاصله گرفتن از برخی جهت گیری های دولت پیشین گوستاوو پترو است.
روابط اقتصادی و تجاری چه می شود؟
در حال حاضر، آنچه به صورت رسمی اعلام شده، قطع روابط دیپلماتیک است. این عبارت با قطع روابط اقتصادی و تجاری تفاوت دارد. بنابراین نمی توان صرفا بر اساس بیانیه قطع روابط دیپلماتیک نتیجه گرفت که همه مبادلات تجاری یا اقتصادی دو کشور نیز فورا متوقف شده است. برای چنین ادعایی باید دستورهای جداگانه اقتصادی یا تجاری از سوی دولت کلمبیا منتشر شود.
یک تحول مهم در روابط تهران و بوگوتا
تصمیم کلمبیا را می توان یکی از تحولات تازه در روابط خارجی ایران در آمریکای لاتین دانست؛ منطقه ای که در سال های گذشته مناسبات متفاوتی با تهران داشته است. با این حال، ابعاد واقعی این تصمیم به نحوه اجرای آن بستگی دارد؛ به ویژه اینکه وضعیت نمایندگی های دیپلماتیک، کارکنان سفارت، خدمات کنسولی و مناسبات اقتصادی دو کشور در روزهای آینده چگونه تعیین خواهد شد.